Bir elektrik santralinin anlık kapasitesi genellikle hangi birimle gösterilir?
- A) Ton/hektar
- B) Kişi/km²
- C) MW
- D) MWh
- E) kWh/yıl
Doğru cevap: C
Çözüm: Kurulu güç birimi MW veya kW gibi güç birimleridir.
Elektrik santralinin belirli sürede ürettiği enerji genellikle hangi birimle gösterilir?
- A) MWh
- B) MW
- C) Metre/saniye
- D) Kilogram/hektar
- E) Kilometrekare
Doğru cevap: A
Çözüm: Enerji üretimi güç ile zamanın çarpımına karşılık gelen MWh ile gösterilir.
Tarımda pazar ve taşıma maliyeti ilişkisini açıklayan klasik model kimin adını taşır?
- A) Walter Christaller
- B) Malthus
- C) Vidal de la Blache
- D) Von Thünen
- E) Alfred Weber
Doğru cevap: D
Çözüm: Von Thünen tarımsal yer seçimini pazar çevresinde modeller.
Sanayinin kuruluş yerinde taşıma ve iş gücü maliyetlerini öne çıkaran klasik yaklaşım kime aittir?
- A) Köppen
- B) Alfred Weber
- C) Von Thünen
- D) Christaller
- E) Malthus
Doğru cevap: B
Çözüm: Weber sanayi kuruluş yeri kuramıyla bilinir.
Bir limanın iç bölgelerde hizmet verdiği ekonomik etki alanı hangi terimdir?
- A) Falez
- B) İzohips
- C) Albedo
- D) Yerel saat kuşağı
- E) Hinterland
Doğru cevap: E
Çözüm: Liman hinterlandı ulaşım ve ticaretle bağlandığı iç alanları kapsar.
Türkiye’de sulama, enerji ve sosyoekonomik gelişimi birlikte ele alan bölgesel proje hangisidir?
- A) Coriolis modeli
- B) Tarımsal yoğunluk
- C) GAP
- D) Nadas
- E) Köppen sınıflaması
Doğru cevap: C
Çözüm: GAP bütünleşik bölgesel kalkınma yaklaşımıyla ilişkilidir.
Yüksek değerli, az hacimli ve çok acil bir malın uzak mesafeye taşınmasında hangisi avantajlı olabilir?
- A) Dökme yük gemisi
- B) Yavaş nehir taşımacılığı
- C) Yalnız boru hattı
- D) Yalnız yer altı madenciliği
- E) Havayolu
Doğru cevap: E
Çözüm: Havayolu hız avantajı nedeniyle yüksek değerli/acil yükte uygun olabilir.
Çok hacimli, bozulmayan bir yükün kıtalararası taşınmasında genellikle uygun taşıma türü hangisidir?
- A) Yalnız motosiklet kurye
- B) Yalnız hafif hava taşıtı
- C) Denizyolu
- D) Kısa mesafe taksi
- E) Yalnız helikopter
Doğru cevap: C
Çözüm: Denizyolu yüksek miktardaki uzun mesafe yüklerinde görece düşük birim maliyet sağlar.
Aynı yükün demiryolu ve gemi arasında aktarılarak tek lojistik zincirde taşınması nedir?
- A) İntermodal taşımacılık
- B) Yalnız karayolu taşımacılığı
- C) Yalnız havayolu taşımacılığı
- D) Falez oluşumu
- E) Kentsel nüfus sayımı
Doğru cevap: A
Çözüm: İntermodal taşımada birden fazla ulaşım modu birlikte kullanılır.
Bir dönemde mal ihracatı 90, mal ithalatı 110 milyar birimse mal ticareti dengesi nedir?
- A) 0 milyar birim
- B) +200 milyar birim
- C) −200 milyar birim
- D) −20 milyar birim
- E) +20 milyar birim
Doğru cevap: D
Çözüm: Ticaret dengesi 90−110=−20, yani açıktır.
Turizm merkezinde yoğun sezonun kısa süreye sıkışması hangi ekonomik güçlüğü artırabilir?
- A) Yerleşme alanının zorunlu küçülmesini
- B) Gelir ve istihdamın mevsimselliğini
- C) Yıllık gelirin kesin eşit dağılmasını
- D) Hizmet talebinin sürekli sabit kalmasını
- E) Çevresel taşıma baskısının sıfırlanmasını
Doğru cevap: B
Çözüm: Kısa sezon talep ve istihdamın yıl içine dengesiz dağılışına yol açabilir.
GAP kapsamında tarımsal gelişimle birlikte hangi yatırım alanı doğrudan ilişkili olabilir?
- A) Yalnız deniz turizmi marinaları
- B) Kutup buzullarının işletilmesi
- C) Yalnız kıyı fenerlerinin rengi
- D) Sadece yerel saat dilimi düzenlemesi
- E) Sulama altyapısı ve su yönetimi
Doğru cevap: E
Çözüm: Su kaynaklarının sulama ve enerjiyle birlikte kullanımı GAP yaklaşımının parçasıdır.
Bir sanayi tesisinin limana yaklaşması hangi coğrafi avantajı artırabilir?
- A) Küresel enerji fiyatlarının kontrolü
- B) Tüm taşıma türlerinin yasaklanması
- C) Dış ticaret ve hammadde sevkiyatında lojistik erişimi
- D) Yer altı rezervinin otomatik artması
- E) Her ürünün üretim süresinin sıfırlanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Liman erişimi ithal ham madde ve ihracat maliyetini etkileyebilir.
Bir ülke üzerinden iki başka ülke arasında taşınan malları doğrudan o ülkenin mal ihracatı olarak saymak neden yanıltıcıdır?
- A) Bütün transit mallar zorunlu olarak ülkede üretilmiştir
- B) Transit yükler fiziki olarak hiç taşınmaz
- C) İhracatın mal türüyle ilişkisi yoktur
- D) Transit ticaretin lojistikte hiçbir etkisi yoktur
- E) Transit ticaret ile ülkenin mal ihracatı aynı muhasebe kapsamı değildir
Doğru cevap: E
Çözüm: Transit akış, ülke üretimi ve mal ihracatıyla bire bir örtüşmez.
Mal ihracatı 150, mal ithalatı 180 milyar; hizmet ihracatı 60, hizmet ithalatı 40 milyar ise yalnız MAL ticareti dengesi nedir?
- A) +30 milyar
- B) −70 milyar
- C) −30 milyar
- D) −10 milyar
- E) +20 milyar
Doğru cevap: C
Çözüm: Mal dengesi 150−180=−30; hizmet kalemleri bu sorunun kapsamına girmez.
Bir turizm bölgesinde ziyaretçi sayısı artarken su kıtlığı ve atık yükü taşıma kapasitesini aşıyorsa hangi planlama ilkesi daha uygundur?
- A) Ekolojik taşıma kapasitesini dikkate alan ziyaretçi ve altyapı yönetimi
- B) Ziyaretçi sayısını tek başarı ölçütü seçmek
- C) Atık ve su tüketimini hesaba katmamak
- D) Korunan alanları kayıtsız şartsız kaldırmak
- E) Yalnız otel yatak sayısını sınırsız artırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Sürdürülebilir turizm ekolojik ve sosyal kapasiteyi gözetir.
Bölge A’da sanayi istihdam payı %30, ülke genelinde %15 ise sanayi için basit konum katsayısı (LQ) kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: LQ=yerel sektör payı/ulusal pay = 0,30/0,15=2; bölgesel uzmanlaşmaya işaret eder.
GAP benzeri bir sulama projesinde tarımsal üretim artarken ekolojik akış azalıyor. En uygun değerlendirme hangisidir?
- A) Tarımda verim hesabı gereksizdir
- B) Ekonomik yarar ile su-ekosistem etkileri birlikte izlenmelidir
- C) Ekolojik etki üretim artışı varsa önemsizdir
- D) Su kullanımı tüm canlı türleri için aynı sonucu verir
- E) Yeni sulama havzanın her yerinde tuzluluğu sıfırlar
Doğru cevap: B
Çözüm: Bütünleşik kalkınma üretim, su ve çevre dengelerini birlikte inceler.
Bir bölgede yenilenebilir elektrik kurulu gücü artıyor, fakat uzun kuraklık hidroelektrik üretimi düşürüyor. Hangi sonuç doğrudur?
- A) Kurulu güç ile üretim her zaman sayısal olarak aynıdır
- B) Kuraklık hidroelektrik üretimini hiçbir koşulda etkilemez
- C) Suyun akışı enerji üretiminde önemli değildir
- D) Bütün santraller yılda 8.760 saat tam güçte çalışır
- E) Kurulu güç artışı gerçek enerji üretiminin artacağını tek başına garanti etmez
Doğru cevap: E
Çözüm: Üretim doğal kaynak koşulları ve kapasite faktörüne bağlıdır.
Bir bölgede gelir artarken sağlık, eğitim ve ekosistem göstergeleri kötüleşiyorsa kalkınma için hangi çıkarım yerindedir?
- A) Eğitim düzeyi üretkenliği asla etkilemez
- B) Bölgesel eşitsizlik ölçülemez
- C) Ekonomik büyüme tek başına çok boyutlu kalkınmayı kanıtlamaz
- D) Kişi başı gelir her toplumsal boyutu eksiksiz temsil eder
- E) Çevre kalitesi kalkınmayla tamamen ilişkisizdir
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalkınma ekonomik, toplumsal ve çevresel boyutları içerir.