İklim-bitki örtüsünün gelişiminde temel belirleyici olduğu olgun toprak grubu hangisidir?
- A) Azonal toprak
- B) Alüvyal toprak
- C) Kolüvyal birikinti
- D) Volkanik kül
- E) Zonal toprak
Doğru cevap: E
Çözüm: Zonal toprakta iklim ve biyolojik koşullar uzun dönem profil gelişimini yönlendirir.
Kalın buz örtüsüne rağmen yıllık yağışın çok düşük olabildiği kıta hangisidir?
- A) Güney Amerika
- B) Avrupa
- C) Asya
- D) Antarktika
- E) Afrika
Doğru cevap: D
Çözüm: Antarktika kutup çölü özellikleri gösterir; kalın buz birikimi yoğun yıllık kar demek değildir.
Birim alanda yoğun girdi ve sermaye kullanımına dayanan tarım hangisidir?
- A) Göçebe hayvancılık
- B) İlkel toplayıcılık
- C) İntansif tarım
- D) Ekstansif tarım
- E) Nadas tarımı
Doğru cevap: C
Çözüm: İntansif tarımda birim alan girdisi görece yüksektir.
Buzulların taşıyıp biriktirdiği malzemeye verilen ad hangisidir?
- A) Kıyı oku
- B) Lapya
- C) Moren
- D) Traverten
- E) Lös
Doğru cevap: C
Çözüm: Moren buzul birikimi ürünüdür.
Daha önce göç edenlerin sosyal ağlarıyla sonraki göçleri kolaylaştırması hangisidir?
- A) Günlük işe gidip gelme
- B) Doğal artış
- C) Termik basınç
- D) Nüfus sayımı
- E) Zincirleme göç
Doğru cevap: E
Çözüm: Göçmen ağlarının yeni göçlere katkısı zincirleme göçtür.
Fizyolojik nüfus yoğunluğunun paydasında hangi alan bulunur?
- A) Toplam orman alanı
- B) Yalnız sanayi bölgelerinin alanı
- C) Tarıma elverişli arazi alanı
- D) Toplam su yüzeyi
- E) Yalnız kent merkezinin alanı
Doğru cevap: C
Çözüm: Fizyolojik yoğunluk toplam nüfusu tarıma elverişli araziye böler.
Hava olaylarının büyük bölümünün gerçekleştiği atmosfer katmanı hangisidir?
- A) Troposfer
- B) Stratosfer
- C) Mezosfer
- D) Termosfer
- E) Ekzosfer
Doğru cevap: A
Çözüm: Hava olaylarının çoğu su buharının büyük bölümünü içeren troposferdedir.
Bir elektrik santralinin anlık kapasitesi genellikle hangi birimle gösterilir?
- A) Ton/hektar
- B) Kişi/km²
- C) MW
- D) MWh
- E) kWh/yıl
Doğru cevap: C
Çözüm: Kurulu güç birimi MW veya kW gibi güç birimleridir.
Mekong Nehri hangi deniz yönüne ulaşır?
- A) Karadeniz
- B) Güney Çin Denizi
- C) Akdeniz
- D) Kuzey Denizi
- E) Hazar Denizi
Doğru cevap: B
Çözüm: Mekong deltası Vietnam’da Güney Çin Denizi kıyısındadır.
Yüzeyin kuvvetle ısınmasının oluşturduğu yükselici hava hareketine bağlı yağış türü nedir?
- A) Cephe yağışı
- B) Kırağı
- C) Çiy
- D) Konveksiyonel yağış
- E) Orografik yağış
Doğru cevap: D
Çözüm: Isınan havanın yükselmesi konvektif yağışı doğurabilir.
Toplam nüfusu 800.000, tarıma elverişli arazisi 400 km² olan yerde fizyolojik yoğunluk kaç kişi/km² olur?
- A) 800 kişi/km²
- B) 3.200 kişi/km²
- C) 2.000 kişi/km²
- D) 200 kişi/km²
- E) 400 kişi/km²
Doğru cevap: C
Çözüm: Fizyolojik yoğunluk 800.000 / 400 = 2.000’dir.
Bir sanayi tesisinin limana yaklaşması hangi coğrafi avantajı artırabilir?
- A) Küresel enerji fiyatlarının kontrolü
- B) Tüm taşıma türlerinin yasaklanması
- C) Dış ticaret ve hammadde sevkiyatında lojistik erişimi
- D) Yer altı rezervinin otomatik artması
- E) Her ürünün üretim süresinin sıfırlanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Liman erişimi ithal ham madde ve ihracat maliyetini etkileyebilir.
Hangi olay doğrudan yıllık dolanma ve eksen eğikliğiyle açıklanır?
- A) Günlük doğu-batı görünür Güneş hareketi
- B) Her yerde aynı takvim saatinin kullanılması
- C) Deprem kuşaklarının oluşması
- D) Gündüz süresinin mevsimlere göre değişmesi
- E) Her 24 saatte yerel saat döngüsü
Doğru cevap: D
Çözüm: Gün uzunluğunun mevsimsel değişimi eksen eğikliği ve dolanma ile ilgilidir.
Podzol gelişiminin daha tipik olduğu koşullar hangisidir?
- A) Sürekli tuzlu kapalı göl tabanı
- B) Aktif akarsu yatağında yeni alüvyon
- C) Kıyıdaki güncel kum barı
- D) Serin-nemli iğne yapraklı orman ortamı
- E) Sıcak ve çok kurak çöl çekirdeği
Doğru cevap: D
Çözüm: Podzol serin-nemli asidik orman ortamlarında yıkanmayla ilişkilidir.
Nijer Nehri hangi körfeze dökülür?
- A) Bengal Körfezi
- B) Basra Körfezi
- C) Biskay Körfezi
- D) Hudson Körfezi
- E) Gine Körfezi
Doğru cevap: E
Çözüm: Nijer deltası Batı Afrika’nın Gine Körfezi kıyısındadır.
Kıyı balıkçılığında stokların sürekliliği için hangisi önemlidir?
- A) Deniz suyu izlemesinin bırakılması
- B) Av baskısının ve üreme dönemlerinin yönetilmesi
- C) Yavru balık avının sınırsızlaştırılması
- D) Habitat tahribinin hızlandırılması
- E) Bütün koruma alanlarının kaldırılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Sürdürülebilir balıkçılık stok yenilenmesini ve habitatı korumayı gerektirir.
Kurulu gücü 100 MW olan tesis 1.000 saatte 25.000 MWh üretmişse kapasite faktörü kaçtır?
- A) %25
- B) %10
- C) %40
- D) %50
- E) %75
Doğru cevap: A
Çözüm: Azami enerji 100×1.000=100.000 MWh; oran 25.000/100.000=%25.
Nüfus toplamlarına göre en büyük kenti 4 milyon olan bir yerleşim sisteminde sıra-büyüklük kuralına göre ikinci kentin yaklaşık nüfusu kaç olur?
- A) 1 milyon
- B) 3 milyon
- C) 8 milyon
- D) 2 milyon
- E) 0,5 milyon
Doğru cevap: D
Çözüm: İdeal sıra-büyüklük kuralında ikinci kent nüfusu en büyük kentin yaklaşık yarısıdır.
Farklı ana kayalarda aynı iklimde oluşmuş iki toprakta yerel farklılık belirginse hangi değerlendirme daha uygundur?
- A) Toprak oluşumunda zamanın rolü yoktur
- B) Bitki örtüsü hiçbir horizon üzerinde etkili değildir
- C) Ana materyal ve drenaj koşulları pedojenezi değiştiriyor olabilir
- D) İklim aynıysa bütün horizonlar zorunlu aynıdır
- E) Ana kaya toprak bileşimini hiçbir zaman etkilemez
Doğru cevap: C
Çözüm: Toprak oluşumunda iklim kadar ana materyal, canlı, topoğrafya ve zaman da etkilidir.
Antarktika’daki geniş kara buzu örtüsünden yıllık yağışın çok yüksek olduğu sonucuna varılamamasının nedeni nedir?
- A) Kutup bölgelerinde sıcaklığın her zaman tropikal olması
- B) Kar örtüsünün yükseltiyle hiçbir ilişki kurmaması
- C) Buzun çok uzun süreler boyunca birikebilmesi ve soğuk havanın az nem taşıması
- D) Bütün buzların her yaz aynı gün erimesi
- E) Kalın buzun yalnız deniz tuzundan oluşması
Doğru cevap: C
Çözüm: Buz depolaması uzun zaman ölçeğindedir; Antarktika iç kesimlerinde yıllık yağış çok düşüktür.