Ham maddenin fabrikada işlenerek mamul hâle getirilmesi hangi sektördür?
- A) Üçüncül sektör
- B) Dördüncül sektör
- C) Beşincil sektör
- D) İkincil sektör
- E) Birincil sektör
Doğru cevap: D
Çözüm: İmalat ve işleme faaliyetleri ikincil sektör içinde değerlendirilir.
Ren (Rhine) Nehri hangi denize ulaşır?
- A) Kızıldeniz
- B) Hazar Denizi
- C) Kuzey Denizi
- D) Karadeniz
- E) Akdeniz
Doğru cevap: C
Çözüm: Ren, Kuzey Denizi yönündeki Avrupa ulaşım ve ticaret hattıdır.
İki yerleşim arasında ikamet yerini değiştirerek gerçekleşen hareket hangisidir?
- A) Yerel saat farkı
- B) Göç
- C) Gündelik alışveriş
- D) Mevsimlik sıcaklık farkı
- E) Ticari ithalat
Doğru cevap: B
Çözüm: Göç temel olarak ikamet yerinin değişmesiyle ilgili nüfus hareketidir.
Gündüz görülen deniz melteminin genel yönü hangisidir?
- A) Kuzeyden güney kutbuna
- B) Dağ eteğinden zirveye her iklimde
- C) Yalnız doğudan batıya
- D) Denizden karaya
- E) Karadan denize
Doğru cevap: D
Çözüm: Gündüz kara daha çabuk ısındığından yüzey rüzgârı çoğu kez denizden karaya eser.
Benzer enlemdeki iç kıta alanlarına göre Batı Avrupa’da kışların daha ılıman olmasını ne açıklar?
- A) Ekvatora her zaman daha yakın olması
- B) Kıtasal yağış gölgesinin mutlak artması
- C) Yer çekiminin daha zayıf olması
- D) Okyanusallık ve hâkim batı rüzgârları
- E) Yalnız daha yüksek yükselti
Doğru cevap: D
Çözüm: Okyanus etkisi sıcaklık genliğini ve kış soğuklarını yumuşatır.
Kent nüfusu 450.000, toplam nüfus 600.000 ise kentleşme oranı kaçtır?
- A) %60
- B) %90
- C) %75
- D) %25
- E) %50
Doğru cevap: C
Çözüm: 450.000/600.000×100 = %75.
Kuzey Yarım Küre’de Coriolis etkisiyle hareket eden büyük ölçekli hava akımı hareket yönüne göre hangi yana sapar?
- A) Daima ekvatora
- B) Hiçbir koşulda sapmaz
- C) Sağa
- D) Sola
- E) Dik yukarı
Doğru cevap: C
Çözüm: Coriolis sapması kuzeyde sağa, güneyde sola olur.
İzobarların birbirine çok yaklaştığı bir haritada diğer koşullar benzerken ne beklenir?
- A) Havza sınırının kalkması
- B) Daha güçlü yatay basınç gradyanı
- C) Daha zayıf basınç gradyanı
- D) Mutlak rüzgârsızlık
- E) Basınç farkının sıfır olması
Doğru cevap: B
Çözüm: İzobar sıklaşması basıncın kısa mesafede hızlı değiştiğini gösterir.
Kaliforniya kıyılarında görülen Akdeniz karakterli iklimin tipik yağış düzeni nedir?
- A) Yaz kuraklığı ve kış yağışı
- B) Yıl boyu sürekli kar yağışı
- C) Yazda kuraklık olmadan yalnız yaz yağışı
- D) Her ay eşit muson yağışı
- E) Yalnız ekvatoral öğle sağanakları
Doğru cevap: A
Çözüm: Akdeniz tipi iklimin temel özelliği yazların kurak, kışların daha yağışlı olmasıdır.
1/200.000 ölçekli haritada 4 cm ölçülen iki noktanın yatay uzaklığı kaç km’dir?
- A) 8 km
- B) 2 km
- C) 4 km
- D) 20 km
- E) 80 km
Doğru cevap: A
Çözüm: 4 × 200.000 cm = 800.000 cm = 8 km.
Bir mahallede fiziksel yenileme ve artan kira baskısıyla düşük gelirli sakinlerin yerinden edilme riski hangi kavramla ilişkilidir?
- A) Fizyolojik yoğunluk
- B) Geniş tabanlı piramit
- C) Net doğum hızı
- D) Soylulaştırma (gentrification)
- E) Orografik yağış
Doğru cevap: D
Çözüm: Soylulaştırma sosyoekonomik dönüşüm ve yerinden edilme riskini içerebilir.
Hidroelektrik üretimin mevsimsel değişimini en güçlü etkileyebilecek unsur hangisidir?
- A) Akarsu debisinin yıl içindeki değişimi
- B) Limanın konteyner kapasitesi
- C) Kentteki mağaza sayısı
- D) Bölgesel konut kirası
- E) Havayolu bilet fiyatı
Doğru cevap: A
Çözüm: Hidroelektrik üretim suyun akışı ve düşüsüne bağlıdır.
Batı rüzgârlarının etkili olduğu Yeni Zelanda Güney Adası’nda batı yamaçlarında yağış artarken doğuda azalmasının temel nedeni nedir?
- A) Adanın hiçbir yükselti farkının olmaması
- B) Güney Alpleri’nin nemli havayı yükseltmesi ve doğuda yağış gölgesi oluşturması
- C) Doğunun okyanus akıntılarını tamamen durdurması
- D) Güneş’in doğuda her mevsim batması
- E) Batı kıyısının Sahra’nın içinde bulunması
Doğru cevap: B
Çözüm: Orografik yağış batıda yoğunlaşır; doğudaki alçalan hava daha kuru olabilir.
Ekvator kuşağında Coriolis etkisinin düşük olması ile termik yükselmenin birlikteliği hangi dolaşımla daha uyumludur?
- A) Kutup doğulularının sıfır yükselme ile egemenliği
- B) Okyanus hendeklerindeki levha hareketi
- C) Ekvatoral alçak basınç ve yoğun konveksiyon
- D) Kalıcı kutupsal yüksek basınç
- E) Yalnız gece kara meltemi
Doğru cevap: C
Çözüm: Ekvatoral ısınma ve yakınsama konvektif yükselmeyi ve alçak basıncı destekler.
Bir bölgede gelir artarken sağlık, eğitim ve ekosistem göstergeleri kötüleşiyorsa kalkınma için hangi çıkarım yerindedir?
- A) Eğitim düzeyi üretkenliği asla etkilemez
- B) Bölgesel eşitsizlik ölçülemez
- C) Ekonomik büyüme tek başına çok boyutlu kalkınmayı kanıtlamaz
- D) Kişi başı gelir her toplumsal boyutu eksiksiz temsil eder
- E) Çevre kalitesi kalkınmayla tamamen ilişkisizdir
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalkınma ekonomik, toplumsal ve çevresel boyutları içerir.
Bir kıyıda falez gerilerken kıyı önünde dalga aşındırma düzlüğü gelişiyor. Hangisi doğrudur?
- A) Her iki şekil de dalga aşındırma süreciyle ilişkilidir
- B) Falez yalnız buzul birikimidir
- C) Dalga aşındırma düzlüğü bir kireçtaşı mağarasıdır
- D) Falez yalnız levha ıraksamasıyla oluşur
- E) Bu iki şeklin hiçbir ortak etkeni yoktur
Doğru cevap: A
Çözüm: Falez ve önündeki abrazyon platformu kıyı aşınımının birbirini tamamlayan şekilleridir.
Benzer yağış alan iki akarsuyun birinde geçirgen kayaçlar yaygın ve yer altı beslenimi güçlü. Hangi fark beklenebilir?
- A) Rejim yalnız boylama bağlıdır
- B) Yer altı depolaması akımı geciktirip daha dengeli akışa katkı verebilir
- C) Geçirgenlik bütün kaynakları kurutur ve akış her zaman sıfır olur
- D) Geçirgen zemin bütün yağışı anında yüzey akışına çevirir
- E) Havza sınırı zorunlu olarak yok olur
Doğru cevap: B
Çözüm: Sızma ve taban akımı akarsuya gecikmeli su sağlayabilir.
Bir kentte nüfus artışı %2, yapılaşmış alan artışı %8 ise hangi eğilimden kuşkulanılabilir?
- A) Şehrin toplam alanının kesin küçülmesi
- B) Kentin tüm işlevlerinin kırsallaşması
- C) Kişi başına kullanılan kentsel alanın artması ve saçaklanma
- D) Kent yoğunluğunun kesin dört katına çıkması
- E) Yerleşik nüfusun her koşulda azalması
Doğru cevap: C
Çözüm: Alan nüfustan hızlı büyürse kişi başına yapılaşmış alan büyüyebilir; saçaklanma incelenmelidir.
Bölge A’da sanayi istihdam payı %30, ülke genelinde %15 ise sanayi için basit konum katsayısı (LQ) kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: LQ=yerel sektör payı/ulusal pay = 0,30/0,15=2; bölgesel uzmanlaşmaya işaret eder.
Bir uluslararası sınırın nehir yatağını izlemesi ile haritada düz bir enlem çizgisi izlemesi arasındaki fark nedir?
- A) İki sınırın da mutlaka dağ zirvesi izlemesi gerekir
- B) İkisinin de devlet sınırı olma niteliği bulunamaz
- C) İlki fizikî unsura dayalı, ikincisi geometrik sınır örneğidir
- D) İlki her zaman uluslararası geçerliliği olmayan, ikincisi yalnız geçerli sınırdır
- E) İlki suyu olmayan çölü, ikincisi sürekli deltayı zorunlu gösterir
Doğru cevap: C
Çözüm: Akarsu gibi fiziki unsura dayalı sınır ile koordinat/doğru çizgisi temelli sınır farklı türdür.