Kayaçların kırılarak fay boyunca yer değiştirmesi ile sünek biçimde kıvrılması arasındaki doğru ayrım hangisidir?
- A) İlki kırıklı, ikincisi kıvrımlı deformasyona örnektir
- B) Her ikisi de zorunlu olarak rüzgâr birikimidir
- C) Kıvrılma yalnız deniz dalgasıyla gerçekleşir
- D) Fay hareketi daima buzul işidir
- E) İki olayın da tek nedeni yüzey yağışıdır
Doğru cevap: A
Çözüm: Fay kırılma/yer değiştirme, kıvrım ise sünek deformasyon türleriyle ilgilidir.
Bir iklim grafiğinde en yüksek sıcaklıklar temmuz–ağustosta, yağış en fazla kışın, yazın çok azdır. Hangi iklim yorumu en uygundur?
- A) Kuzey Yarım Küre’de bütün yıl kutup iklimi
- B) Ekvatoral sürekli yağışlı iklim
- C) Yazı yağışlı sert karasal iklim
- D) Kuzey Yarım Küre’de Akdeniz iklimine benzer düzen
- E) Güney Yarım Küre’de tipik muson yaz yağışı
Doğru cevap: D
Çözüm: Kuzeyde yaz sıcaklığının temmuzda yükselmesi ve kış yağışı yaz kuraklığı Akdeniz tipine uyar.
Bir ildeki kentleşme göstergesi belediye sınırı genişlediği anda artıyor, fakat yeni yapı ve göç gerçekleşmiyor. En güçlü açıklama hangisidir?
- A) Bütün evlerin bir gecede çok katlıya dönüşmesi
- B) Yeryüzü şekillerinin değişmesi
- C) İdari yeniden sınıflandırmanın istatistik oranını değiştirmesi
- D) Doğal artışın aynı gün sıfıra inmesi
- E) Fizyolojik yoğunluğun zorunlu değişmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kentli olarak sayılan idari nüfus değişebilir; gerçek mekânsal süreç aynı anda değişmeyebilir.
Basra Körfezi’ndeki bir limandan açık Hint Okyanusu’na çıkan petrol tankerinin öncelikle geçmesi gereken boğaz hangisidir?
- A) Babülmendep
- B) Dover
- C) Bering
- D) Hürmüz
- E) Cebelitarık
Doğru cevap: D
Çözüm: Basra Körfezi’nden Umman Körfezi’ne çıkış Hürmüz üzerinden olur.
Bir fabrika tek ürün yerine benzer iki ürün için ortak tesis ve dağıtım altyapısı kullanarak tasarruf sağlıyor. Hangi kavram uygundur?
- A) Akarsu rejimi
- B) Kapsam ekonomisi
- C) Yalnız ölçek ekonomisi
- D) Fizyolojik yoğunluk
- E) Doğal nüfus artışı
Doğru cevap: B
Çözüm: Ortak kaynakla birden fazla ürün üretme avantajı kapsam ekonomisidir.
Heyelan ve çığ tehlikesini karşılaştıran hangi ifade daha yerindedir?
- A) İkisi de aynı isimli akarsu birikimidir
- B) Çığ yalnız ekvator kıyısında görülür
- C) Heyelan sadece sıfır eğimli düzlükte oluşur
- D) Heyelanda zemin/kaya kütlesi; çığda kar kütlesi yamaç aşağı hareket eder
- E) İkisi de yalnız deniz altı volkanizmasıyla olur
Doğru cevap: D
Çözüm: Heyelan zemin veya kayanın kütle hareketi; çığ kar kütlesinin ani inişidir.
Sıcak ve sürekli nemli tropikal bölgede güçlü kimyasal ayrışma ile yıkanma hangi zonal toprak gelişimini destekler?
- A) Podzollaşma
- B) Çöl kumulunun aynen korunması
- C) Yalnız donmuş toprak oluşumu
- D) Lateritleşme
- E) Çernezyomlaşma
Doğru cevap: D
Çözüm: Sıcak-nemli tropikal koşullar kuvvetli ayrışma ve yıkanmayla lateritleşmeyi destekler.
Kurak ovada sulama artarken drenaj yetersiz, taban suyu yükseliyor. Uzun dönem tarım verimini hangi risk sınırlayabilir?
- A) Tuzlulaşma ve toprak bozulması
- B) Bitki köklerinin her koşulda daha çok oksijen alması
- C) Bütün tuzların otomatik uzaklaşması
- D) Akarsu debisinin zorunlu sıfıra inmesi
- E) Arazinin kendiliğinden ormanlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüksek taban suyu ve buharlaşma tuz birikimini artırabilir.
Avrupa’da bulunan bir ülkenin Avrupa Birliği, Avro Alanı ve Schengen alanı ile ilişkisi hakkında hangi sonuç mantıken doğrudur?
- A) Schengen yalnız Avrupa dışındaki ülkelerden oluşur
- B) Kıtasal aidiyet tek başına ekonomik birlik üyeliğini belirler
- C) Coğrafi konum bu üç düzenlemenin tümüne otomatik katılım sağlamaz
- D) Üç alanın üyeleri tarih boyunca her zaman bire bir aynı olmuştur
- E) Avrupa’daki her ülke zorunlu olarak aynı para birimini kullanır
Doğru cevap: C
Çözüm: Avrupa coğrafi, AB siyasi-ekonomik, Avro ve Schengen ayrı kurumsal düzenlemelerdir.
Yıl ortası nüfusu 160.000, canlı doğum 3.200, ölüm 1.600 olan yerde kaba doğum ve ölüm hızları kaçtır?
- A) 2‰ ve 1‰
- B) 20‰ ve 5‰
- C) 32‰ ve 16‰
- D) 20‰ ve 10‰
- E) 10‰ ve 20‰
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğum 3.200/160.000×1.000=20‰; ölüm 1.600/160.000×1.000=10‰.
Bir limanın konteyner hacmi artarken limana bağlanan demiryolu ağı da gelişiyor. Hangisi en olasıdır?
- A) Kentsel sıcaklık farkının sıfırlanması
- B) İç bölgelere erişimin ve hinterland bağlantısının güçlenmesi
- C) Limanın yalnız bulunduğu ada ile sınırlanması
- D) Taşıma türlerinin zorunlu tekleşmesi
- E) Bütün hammadde rezervlerinin anında artması
Doğru cevap: B
Çözüm: Demiryolu bağlantısı limanın iç bölge hizmet ağını genişletebilir.
Mahalle ölçeğinde saptanan yüksek işsizlik oranından o mahalledeki her bireyin işsiz olduğu sonucu çıkarmak hangi yanlıştır?
- A) Eşik nüfus hesabı
- B) Ekolojik yanılgı
- C) Kaba ölüm hızı
- D) Zincirleme göç
- E) Fizyolojik yoğunluk
Doğru cevap: B
Çözüm: Gruplar için hesaplanan oranlar tek tek bireyleri tanımlamaz.
Yıllık yağış toplamı aynı olan iki merkezden birinde yağış kışa, diğerinde yaza yığılıyorsa hangi çıkarım güvenlidir?
- A) Yıllık toplam eşitliği sel riskini tamamen kaldırır
- B) Yağışın mevsimsel dağılışı farklı olduğundan su yönetimi ve bitki dönemleri farklı etkilenebilir
- C) İki merkezin bütün iklim özellikleri aynıdır
- D) İki merkezde debi her ay kesin eşittir
- E) İki merkezin sıcaklıkları aynı olmak zorundadır
Doğru cevap: B
Çözüm: Yağışın zamanı tarım, akış ve su depolaması açısından önemlidir.
İki noktanın harita üzerindeki uzaklığı 5 cm, gerçek yatay uzaklığı 12,5 km ise kesir ölçek kaçtır?
- A) 1/50.000
- B) 1/125.000
- C) 1/500.000
- D) 1/250.000
- E) 1/25.000
Doğru cevap: D
Çözüm: 12,5 km = 1.250.000 cm; 1.250.000/5 = 250.000.
Bir ticaret koridoru haritada kısa olmasına rağmen kapasitesi düşük, aktarması çok ve güvenlik riski yüksekse hangi sonuç en uygundur?
- A) Aktarma sayısının hiçbir zaman maliyet yaratmadığı kesindir
- B) Fiili lojistik maliyet ve süre kısa görünen rotada daha yüksek olabilir
- C) Harita uzunluğu tek başına bütün maliyetleri sıfırlar
- D) Sadece kuş uçuşu mesafe teslim süresini belirler
- E) Koridor üzerindeki gümrük uygulamaları etkisizdir
Doğru cevap: B
Çözüm: Koridor verimliliği uzunluk dışında kapasite, aktarma, gecikme ve risklere bağlıdır.
Deniz kıyısında soğuk akıntının üstündeki hava kararlılaşırken yakın sahada kıyı çölü oluşumuna hangi mekanizma katkı sunabilir?
- A) Yüzeyde zorunlu sürekli konvektif fırtına
- B) Soğuk akıntının bütün yağışı tek başına artırması
- C) Günlük dönmenin tamamen durması
- D) Her sahada kar erimesinin hızlanması
- E) Kararlı hava ve sınırlı dikey yükselme koşulları
Doğru cevap: E
Çözüm: Soğuk akıntı üstündeki kararlılık bazı subtropikal kıyılarda yağış oluşumunu sınırlamaya katkı sağlar.
BM M49 bölge sınıflamasının belirli bir ülkeyi bir coğrafi gruba koyması nasıl yorumlanmalıdır?
- A) Hukuken tüm sınır anlaşmazlıklarını kesin çözer
- B) Bütün ülkelere aynı anayasal sistemi zorunlu kılar
- C) Yalnız sıcaklık ortalamalarına dayanır
- D) Örgüt üyeliklerini otomatik ve sonsuza dek sabitler
- E) İstatistiksel sınıflama amacı taşır; tek başına siyasi egemenlik veya kültürel kimlik hükmü değildir
Doğru cevap: E
Çözüm: M49 istatistiksel bölgesel raporlama standardıdır; siyasi yargı yerine geçmez.
İki ilin nüfusu sırasıyla 400.000 ve 1.000.000; alanları 1.000 ve 5.000 km² ise aritmetik yoğunlukları nasıl sıralanır?
- A) Birinci il 200, ikinci il 400 kişi/km²
- B) İki il de 400 kişi/km²
- C) Birinci il 1.000, ikinci il 5.000 kişi/km²
- D) Birinci il 100, ikinci il 200 kişi/km²
- E) Birinci il 400, ikinci il 200 kişi/km²
Doğru cevap: E
Çözüm: 400.000/1.000 = 400 ve 1.000.000/5.000 = 200 kişi/km².
Aynı kurulu güce sahip hidroelektrik ve güneş santrallerinin yıllık üretimlerinin farklı olmasını hangi ölçüt açıklar?
- A) Güneşlenme ve debinin üretime etki etmemesi
- B) Kapasite faktörlerinin ve işletme saatlerinin farklılığı
- C) Kurulu güçlerinin kesin farklı olması
- D) Üretimin yalnız kilometrekareyle hesaplanması
- E) İki tesisin de her saat tam güçte zorunlu çalışması
Doğru cevap: B
Çözüm: Enerji miktarı kapasite, kullanım oranı ve süreye bağlıdır.
İzohips haritasında bir vadinin iki yamacında eş yükselti eğrileri birinde çok sık, diğerinde seyrekse hangi yorum yapılır?
- A) Her iki yamacın deniz seviyesinde bulunduğu
- B) Yamaca ait hiçbir yükselti bilgisi bulunmadığı
- C) Yamaçların eğimlerinin farklı olduğu
- D) İki yamaçta eğimin kesin eşit olduğu
- E) Seyrek eğrili yamacın zorunlu olarak daha dik olduğu
Doğru cevap: C
Çözüm: Aynı eküidistansta sık çizgiler daha dik yamacı gösterir.