Ekvator ile bir nokta arasındaki açısal uzaklık hangi coğrafi koordinattır?
- A) Enlem
- B) Boylam
- C) Yükselti
- D) İzdüşüm alanı
- E) Ölçek
Doğru cevap: A
Çözüm: Enlem, ekvatora göre kuzey-güney yönlü açısal uzaklıktır.
Başlangıç meridyeni hangi yerleşimden geçtiği kabul edilen meridyendir?
- A) Kurtuba
- B) Greenwich
- C) Kahire
- D) Roma
- E) Tokyo
Doğru cevap: B
Çözüm: 0° başlangıç meridyeni Greenwich olarak kabul edilir.
Ortalama yerel Güneş saati hesabında 1° boylam farkı kaç dakikaya karşılık gelir?
- A) 8 dakika
- B) 15 dakika
- C) 4 dakika
- D) 1 dakika
- E) 2 dakika
Doğru cevap: C
Çözüm: Dünya 360° dönmeyi 24 saatte tamamladığından 1° = 4 dakikadır.
Aynı anda doğudaki merkezin yerel saati batıdakine göre nasıldır?
- A) Daima aynıdır
- B) Sadece kışın ileridir
- C) Yükseltiye bağlıdır
- D) İleridir
- E) Geridir
Doğru cevap: D
Çözüm: Dünya batıdan doğuya döndüğünden doğudaki meridyen Güneş karşısına önce gelir.
Aşağıdaki ölçeklerden hangisi en büyük ölçektir?
- A) 1/100.000
- B) 1/250.000
- C) 1/500.000
- D) 1/1.000.000
- E) 1/25.000
Doğru cevap: E
Çözüm: Kesir ölçeğinde paydası en küçük olan en büyük ölçektir.
1/100.000 ölçekli haritada 1 cm gerçekte kaç kilometredir?
- A) 1 km
- B) 100 km
- C) 10 km
- D) 100 m
- E) 10 m
Doğru cevap: A
Çözüm: 100.000 cm = 1.000 m = 1 km.
Bir izohips haritasında eğrilerin birbirine yakın olması neyi gösterir?
- A) Bütün yüzeyin deniz altında olduğunu
- B) Eğimin fazla olduğunu
- C) Yükseltinin sıfır olduğunu
- D) Eğimin her yerde sıfır olduğunu
- E) Akarsu bulunmadığını
Doğru cevap: B
Çözüm: Aynı yükselti farkı kısa yatay mesafede aşıldığı için eğim yüksektir.
1/200.000 ölçekli haritada 4 cm ölçülen iki noktanın yatay uzaklığı kaç km’dir?
- A) 8 km
- B) 2 km
- C) 4 km
- D) 20 km
- E) 80 km
Doğru cevap: A
Çözüm: 4 × 200.000 cm = 800.000 cm = 8 km.
30° doğu ve 45° doğu boylamındaki merkezler arasında yerel saat farkı kaç dakikadır?
- A) 120 dakika
- B) 60 dakika
- C) 15 dakika
- D) 30 dakika
- E) 90 dakika
Doğru cevap: B
Çözüm: 15° fark × 4 dakika = 60 dakikadır.
1/50.000 ve 1/250.000 ölçekli haritalar kıyaslandığında hangisi doğrudur?
- A) 1/50.000 daha küçük ölçektir
- B) Haritanın ölçeği payda ile karşılaştırılamaz
- C) 1/50.000 ölçekli harita daha ayrıntılıdır
- D) 1/250.000 ölçekli harita her zaman daha ayrıntılıdır
- E) İki haritanın ölçeği aynıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: Paydası küçük olan kesir daha büyüktür; genellikle daha ayrıntılıdır.
İzohipslerin eş yükselti aralığı hakkında hangisi doğrudur?
- A) Yamaç dikleştikçe değişir
- B) Sadece sıfır metre düzeyinde geçerlidir
- C) Her eğrinin rengine göre değişir
- D) Aynı haritada ardışık eğriler arasında sabittir
- E) Akarsu geçişinde iki katına çıkar
Doğru cevap: D
Çözüm: Eküidistans aynı izohips haritasında sabit seçilir.
İzohipslerin V biçiminde büklüm oluşturduğu bir akarsu vadisinde V’nin ucu genellikle hangi yöne bakar?
- A) Akarsuyun ağzına, alçak kesime
- B) Daima kuzeye
- C) Daima doğuya
- D) Akarsuyun genişliğine göre rastgele
- E) Kaynak yönüne, yüksek kesime
Doğru cevap: E
Çözüm: İzohips V’sinin ucu çoğunlukla yukarı çığır/kaynak tarafını gösterir.
Mercator projeksiyonunun yüksek enlemler üzerindeki belirgin etkisi nedir?
- A) Alanları gerçeğinden büyük göstermesi
- B) Bütün mesafeleri değişmez koruması
- C) Bütün dünya alanını eksiksiz göstermesi
- D) Kutupları tam ölçekte göstermesi
- E) Herhangi bir şekil bozulması oluşturmaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Mercator açıyı korurken yüksek enlemlerde alan bozulması artar.
1/100.000’den 1/50.000’e geçilirse aynı gerçek uzaklığın haritadaki uzunluğu nasıl değişir?
- A) Beş katına çıkar
- B) İki katına çıkar
- C) Yarıya iner
- D) Dörtte bire iner
- E) Değişmez
Doğru cevap: B
Çözüm: Ölçek iki kat büyüyünce aynı gerçek uzaklık iki kat çizilir.
Aynı arazi 1/250.000 ve 1/50.000 ölçekli iki haritada gösteriliyor. Aynı gerçek yolun harita üzerindeki uzunluk oranı nasıldır?
- A) 1/50.000’de beş kat daha uzundur
- B) 1/250.000’de beş kat daha uzundur
- C) Her ikisinde eşittir
- D) 1/50.000’de yirmi beş kat daha kısadır
- E) 1/250.000’de iki kat daha uzundur
Doğru cevap: A
Çözüm: 250.000/50.000 = 5 olduğundan büyük ölçekli haritada yol beş kat uzundur.
Aynı araziyi gösteren bir haritanın doğrusal ölçeği iki kat büyütüldüğünde haritada kapladığı alan kaç katına çıkar?
- A) Değişmez
- B) 4 katına
- C) 2 katına
- D) 8 katına
- E) 16 katına
Doğru cevap: B
Çözüm: Alan, doğrusal büyütme katsayısının karesiyle değişir: 2²=4.
30° D boylamındaki merkezde yerel Güneş saati 12.00 iken 52,5° D boylamında kaçtır?
- A) 13.00
- B) 14.30
- C) 13.30
- D) 10.30
- E) 12.30
Doğru cevap: C
Çözüm: 22,5° fark × 4 dakika = 90 dakika; doğu ileridedir.
İki noktanın harita üzerindeki uzaklığı 5 cm, gerçek yatay uzaklığı 12,5 km ise kesir ölçek kaçtır?
- A) 1/50.000
- B) 1/125.000
- C) 1/500.000
- D) 1/250.000
- E) 1/25.000
Doğru cevap: D
Çözüm: 12,5 km = 1.250.000 cm; 1.250.000/5 = 250.000.
Küresel Dünya yüzeyinin düz haritada gösterilmesi hakkındaki hangi yargı savunulabilir?
- A) Mercator tüm alanları hatasız ölçer
- B) Eş alanlı projeksiyon bütün açıları da korur
- C) Her harita projeksiyonunda enlem bilgisi kaybolur
- D) Dünya yüzeyini düzleme aktarmak hiçbir bozulma yaratmaz
- E) Alan, açı ve uzunluğu tüm yüzeyde birden kusursuz koruyan düzlem projeksiyon yoktur
Doğru cevap: E
Çözüm: Küresel yüzeyin düzleme aktarılmasında özelliklerden en az biri bozulur.
Kuzey ve Güney Yarım Küre’de aynı tarihte birbirine zıt mevsimlerin görülmesinin temel nedeni nedir?
- A) Eksen eğikliği nedeniyle Güneş ışınlarının yarım kürelere farklı açıyla gelmesi
- B) Güneş’e uzaklığın aynı anda iki farklı değerde olması
- C) Dünya’nın her gün farklı hızla dönmesi
- D) Okyanusların yalnız kuzeyde bulunması
- E) Meridyenlerin kutuplarda birleşmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Dünya ekseninin eğikliği ve dolanma yarım kürelerde zıt mevsim koşulları oluşturur.