Su buharı miktarı değişmeden hava sıcaklığı yükselirse bağıl nem genellikle nasıl değişir?
- A) Azalır
- B) Artar
- C) Yüzde 100 olur
- D) Daima sabit kalır
- E) Sıfırın altına düşer
Doğru cevap: A
Çözüm: Sıcaklığın artması doygunluk kapasitesini artırdığından bağıl nem düşer.
Çiy noktası sıcaklığına ulaşan nemli havanın belirgin özelliği hangisidir?
- A) Basıncının sıfıra inmesi
- B) Ozon tabakasına ulaşması
- C) Coriolis etkisinin yok olması
- D) Doygunluğa ulaşması
- E) Su buharını tümüyle kaybetmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Çiy noktası, sabit su buharı miktarında soğuyan havanın doyuma ulaştığı sıcaklıktır.
İzobarların birbirine çok yaklaştığı bir haritada diğer koşullar benzerken ne beklenir?
- A) Havza sınırının kalkması
- B) Daha güçlü yatay basınç gradyanı
- C) Daha zayıf basınç gradyanı
- D) Mutlak rüzgârsızlık
- E) Basınç farkının sıfır olması
Doğru cevap: B
Çözüm: İzobar sıklaşması basıncın kısa mesafede hızlı değiştiğini gösterir.
Gece karadan denize esen meltemin temel açıklaması hangisidir?
- A) Karanın denizden daha yavaş soğuması
- B) Yalnız Dünya’nın yıllık dolanması
- C) Alizelerin yön değiştirmesi
- D) Okyanus sıcaklığının bir gecede sabit yükselmesi
- E) Karanın denizden hızlı soğuması
Doğru cevap: E
Çözüm: Gece kara hızla soğur; karadan denize yönelen basınç farkı oluşabilir.
Muson dolaşımını meltemden ayıran temel özellik hangisidir?
- A) Sadece dağın tek yamacında oluşması
- B) Basınç farkından etkilenmemesi
- C) Büyük ölçekte mevsimsel yön değişimi
- D) Yalnız birkaç dakikalık sürmesi
- E) Her zaman kutuptan ekvatora esmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Muson mevsimlik, meltem günlük termal dolaşımdır.
Nemli hava dağa tırmanırken soğuyup yağış bırakıyor. Karşı yamaçta alçalırken en olası değişim hangisidir?
- A) Isınıp bağıl neminin azalması
- B) Soğuyup mutlak neminin zorunlu artması
- C) Basıncının mutlaka sıfıra düşmesi
- D) Her koşulda sisin çoğalması
- E) Orografik yükselmenin sürmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Alçalan hava adyabatik ısınır; bağıl nem genellikle azalır.
Yüzeyin kuvvetle ısınmasının oluşturduğu yükselici hava hareketine bağlı yağış türü nedir?
- A) Cephe yağışı
- B) Kırağı
- C) Çiy
- D) Konveksiyonel yağış
- E) Orografik yağış
Doğru cevap: D
Çözüm: Isınan havanın yükselmesi konvektif yağışı doğurabilir.
Farklı sıcaklık ve nemdeki hava kütlelerinin karşılaşmasında gelişen yağış hangisidir?
- A) Kıraçlaşma
- B) Cephe yağışı
- C) Yalnız orografik yağış
- D) Yalnız konveksiyonel yağış
- E) Kırağı
Doğru cevap: B
Çözüm: Frontal yükselme, cephe yağışı mekanizmasıdır.
Denizelliğin belirgin olduğu kıyı yerlerinde karasal iç kesime göre genel olarak hangisi daha küçüktür?
- A) Havadaki oksijen oranı
- B) Dünya’nın eksen eğikliği
- C) Güneş’in görünür yarıçapı
- D) Boylam derecelerinin sayısı
- E) Yıllık sıcaklık farkı
Doğru cevap: E
Çözüm: Denizlerin yüksek ısı kapasitesi mevsimsel sıcaklık değişimini dengeler.
Kuzey Yarım Küre’de güneye dönük bir yamaç, koşulları benzer kuzey yamaçtan genellikle neden sıcaktır?
- A) Yer altı suyu hiçbir zaman bulunmadığı için
- B) Her ay daha çok yağış aldığı için
- C) Daha fazla güneş ışınımı aldığı için
- D) Boylamı her zaman daha doğuda olduğu için
- E) Atmosfer basıncı daima sıfır olduğu için
Doğru cevap: C
Çözüm: Bakı Güneş’ten alınan enerji miktarını etkiler.
Akdeniz iklimi ile ılıman okyanusal iklim arasında tipik ayrım hangisidir?
- A) Akdeniz ikliminde yaz kuraklığının belirgin olması
- B) Okyanusal iklimde yıl boyu yağışın hiç görülmemesi
- C) Akdeniz ikliminde kışın sıcaklığın her zaman −30 °C olması
- D) Okyanusal iklimin yalnız ekvatorda görülmesi
- E) Her ikisinin tüm aylarının yağışlarının aynı olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Akdeniz iklimi yaz kuraklığıyla ayırt edilir.
Karadeniz kıyısında nemli havanın dağa çarparak yükselmesi hangi yağış mekanizmasını güçlendirir?
- A) Deniz suyunun tuzlulaşması
- B) Buzul aşındırması
- C) Sıcaklık inversiyonunun zorunlu oluşması
- D) Orografik yükselme
- E) Termik çökme
Doğru cevap: D
Çözüm: Kıyıya paralel dağlar gelen nemli havayı yükseltebilir.
Kışın yüksek basıncın etkisindeki soğuk karasal alanda en olası düşey hareket hangisidir?
- A) Yalnız orografik tırmanma
- B) Alçalıcı hava hareketi
- C) Şiddetli konvektif yükselme
- D) Her koşulda cephe geçişi
- E) Sürekli okyanus akıntısı
Doğru cevap: B
Çözüm: Soğuk ve yoğun havanın alçalması termik yüksek basıncı destekler.
Kar erimesiyle beslenen akarsularda hangi dönemde debi artışı görülebilir?
- A) Yalnız deniz melteminin estiği gecelerde
- B) Her yıl tam aynı saatte
- C) Sadece güz ekinoksunda
- D) Yalnız yağışsız kış ortasında
- E) İlkbahar ve yaz başında
Doğru cevap: E
Çözüm: Kar erime döneminde akarsu beslenimi güçlenebilir.
İki komşu akarsu havzasını ayıran topoğrafik çizgi hangisidir?
- A) Okyanus hendeği
- B) İzoterm eğrisi
- C) Su bölümü çizgisi
- D) Çiy noktası
- E) Sıcaklık inversiyonu
Doğru cevap: C
Çözüm: Su bölümü çizgisi yüzey drenajının komşu havzalara ayrıldığı çizgidir.
Buharlaşmanın güçlü, dışa akışın sınırlı olduğu kapalı gölde hangisi daha olasıdır?
- A) Çözünmüş tuz derişiminin artması
- B) Tuzluluğun zorunlu sıfıra düşmesi
- C) Gölün okyanusa akış kazanması
- D) Yağışın bütün aylarda eşitlenmesi
- E) Tüm tortulların buharlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: Buharlaşma suyunu uzaklaştırır; çözünmüş mineraller birikebilir.
Podzol gelişiminin daha tipik olduğu koşullar hangisidir?
- A) Sürekli tuzlu kapalı göl tabanı
- B) Aktif akarsu yatağında yeni alüvyon
- C) Kıyıdaki güncel kum barı
- D) Serin-nemli iğne yapraklı orman ortamı
- E) Sıcak ve çok kurak çöl çekirdeği
Doğru cevap: D
Çözüm: Podzol serin-nemli asidik orman ortamlarında yıkanmayla ilişkilidir.
Terra rossa türü kızıl toprağın yaygın ilişkisi hangisidir?
- A) Yalnız volkan bacasında kül çökelimi
- B) Akdeniz koşullarında kireçtaşı üzerinde topraklaşma
- C) Kutup buz tabakasında organik birikim
- D) Yalnız akarsu ağzında genç alüvyon
- E) Sıcak çöl kumullarında podzollaşma
Doğru cevap: B
Çözüm: Terra rossa Akdeniz çevresinin karbonatlı ana maddeli kızıl topraklarıyla ilişkilidir.
Tuzluluk ya da yüksek yer altı suyu düzeyinin gelişimi yönlendirdiği topraklar hangi gruba örnektir?
- A) Mutlaka zonal topraklar
- B) Yalnız azonal alüvyonlar
- C) Her durumda podzollar
- D) Sadece çernezyomlar
- E) İntrazonal topraklar
Doğru cevap: E
Çözüm: İntrazonal topraklarda yerel drenaj, tuzluluk ve ana madde etkisi öne çıkar.
Kuraklık ile çölleşme arasındaki doğru ayrım hangisidir?
- A) Kuraklık sadece fay hareketidir
- B) Çölleşme yalnız kutup enlemlerinde görülür
- C) Kuraklık su yetersizliği dönemi, çölleşme kurak kuşaklarda arazi bozulmasıdır
- D) İki kavram tüm koşullarda eş anlamlıdır
- E) Çölleşme yalnız bir günlük sıcaklık artışıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: Kuraklık ve arazi bozulumunun zaman ölçeği ve mekanizması farklıdır.