Himalaya Dağları ve Tibet Platosu hangi kıtada bulunur?
- A) Asya
- B) Afrika
- C) Avrupa
- D) Güney Amerika
- E) Antarktika
Doğru cevap: A
Çözüm: Himalaya ve Tibet, Asya’nın yüksek dağ ve plato kuşağındadır.
Sahra Çölü aşağıdaki kıtalardan hangisindedir?
- A) Avrupa
- B) Kuzey Amerika
- C) Avustralya
- D) Afrika
- E) Asya
Doğru cevap: D
Çözüm: Sahra, Afrika’nın kuzeyinde geniş bir kurak bölgedir.
And Dağları hangi kıtanın batısı boyunca uzanır?
- A) Avustralya
- B) Güney Amerika
- C) Kuzey Amerika
- D) Avrupa
- E) Afrika
Doğru cevap: B
Çözüm: Andlar Güney Amerika’nın batı kenarında uzanır.
Kayalık Dağları (Rockies) Kuzey Amerika’nın hangi kesiminde yer alır?
- A) Doğu kıyısında
- B) Grönland’ın merkezinde
- C) Florida yarımadasında
- D) Karayip adalarının tamamında
- E) Batı kesiminde
Doğru cevap: E
Çözüm: Rockies, Kuzey Amerika’nın batı dağ kuşağındadır.
Alpler hangi kıtadaki önemli yüksek dağ kuşağıdır?
- A) Avustralya
- B) Güney Amerika
- C) Avrupa
- D) Afrika
- E) Antarktika
Doğru cevap: C
Çözüm: Alpler Avrupa’daki orojenik dağ kuşağıdır.
Büyük Sıradağlar (Great Dividing Range) hangi ülkede yer alır?
- A) Avustralya
- B) Kanada
- C) Brezilya
- D) Hindistan
- E) Cezayir
Doğru cevap: A
Çözüm: Great Dividing Range Avustralya’nın doğu kısmında yükselir.
Kalın buz örtüsüne rağmen yıllık yağışın çok düşük olabildiği kıta hangisidir?
- A) Güney Amerika
- B) Avrupa
- C) Asya
- D) Antarktika
- E) Afrika
Doğru cevap: D
Çözüm: Antarktika kutup çölü özellikleri gösterir; kalın buz birikimi yoğun yıllık kar demek değildir.
Sahra’nın güney kenarındaki kuraklıktan savana geçiş kuşağının adı nedir?
- A) Sahel
- B) Pampalar
- C) Tundra
- D) Tayga
- E) Dekkan
Doğru cevap: A
Çözüm: Sahel Sahra’nın güney kenarında, çöl ile daha nemli savanlar arasında geçiştir.
Kongo Havzası’nın Sahra’dan çok farklı doğal bitki örtüsüne sahip olmasının temel nedeni nedir?
- A) Kongo’nun kutup yüksek basıncı altında kalması
- B) Sahra’nın okyanus tabanında bulunması
- C) Kongo’nun yalnız rüzgâr altı tundrası olması
- D) Ekvatoral nemli iklim koşulları
- E) Her iki alanın da yıl boyu donmuş olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Kongo çevresinde yükselici hava ve bol yağış nemli orman koşullarını destekler.
Doğu Afrika Rift Sistemi’nin oluşumu hangi tektonik süreçle en çok ilişkilidir?
- A) Kıtaların tamamen hareketsiz kalması
- B) Yer kabuğunun gerilmesi ve ayrılması
- C) Kıta içi buzulların yalnız aşındırması
- D) Sürekli akarsu birikmesi
- E) Kıyıda gelgit seddesi oluşması
Doğru cevap: B
Çözüm: Rift sistemleri levha/kabuk gerilmesi ve kırılmalarla ilişkilidir.
Benguela soğuk akıntısının kurak kıyı koşullarına katkısı hangi bölgededir?
- A) Doğu Japonya kıyısı
- B) Bengal Körfezi
- C) Karadeniz’in kuzeyi
- D) Avustralya’nın kuzeydoğusu
- E) Güneybatı Afrika
Doğru cevap: E
Çözüm: Benguela, Namib çevresindeki güneybatı Afrika kıyılarına paralel etkilidir.
Humboldt (Peru) soğuk akıntısı hangi kıyı kuşağında etkilidir?
- A) Mısır – Sudan Kızıldeniz kıyıları
- B) Kanada – Grönland Arktik kıyıları
- C) Peru – Şili Pasifik kıyıları
- D) Norveç – İzlanda Atlantik kıyıları
- E) Hindistan – Bangladeş Bengal kıyıları
Doğru cevap: C
Çözüm: Humboldt akıntısı Güney Amerika’nın batı kıyısı boyunca kuzeye yönelir.
Batı Avrupa kıyılarındaki göreli ılımanlıkta aşağıdaki ikiliden hangisi birlikte önemlidir?
- A) Batı rüzgârları ve Kuzey Atlantik Akıntısı
- B) Muson ve Sibirya yüksek basıncı
- C) Humboldt ve tropikal çöl rüzgârları
- D) Benguela ve kutup doğuluları
- E) Kaliforniya akıntısı ve kuru föhn
Doğru cevap: A
Çözüm: Okyanus etkisini karaya taşıyan batı rüzgârları ve sıcak deniz akıntıları ılımanlığı artırabilir.
Benzer enlemdeki iç kıta alanlarına göre Batı Avrupa’da kışların daha ılıman olmasını ne açıklar?
- A) Ekvatora her zaman daha yakın olması
- B) Kıtasal yağış gölgesinin mutlak artması
- C) Yer çekiminin daha zayıf olması
- D) Okyanusallık ve hâkim batı rüzgârları
- E) Yalnız daha yüksek yükselti
Doğru cevap: D
Çözüm: Okyanus etkisi sıcaklık genliğini ve kış soğuklarını yumuşatır.
Atlantik’ten Akdeniz’e girip Süveyş üzerinden Hint Okyanusu’na giden geminin izlediği geçişlerin doğru sırası hangisidir?
- A) Cebelitarık → Süveyş → Babülmendep
- B) Süveyş → Cebelitarık → Malakka
- C) Babülmendep → Panama → Süveyş
- D) Hürmüz → Cebelitarık → Panama
- E) Malakka → Babülmendep → Cebelitarık
Doğru cevap: A
Çözüm: Atlantik’ten önce Cebelitarık, sonra Süveyş, Kızıldeniz çıkışında Babülmendep geçilir.
Basra Körfezi’ndeki bir limandan açık Hint Okyanusu’na çıkan petrol tankerinin öncelikle geçmesi gereken boğaz hangisidir?
- A) Babülmendep
- B) Dover
- C) Bering
- D) Hürmüz
- E) Cebelitarık
Doğru cevap: D
Çözüm: Basra Körfezi’nden Umman Körfezi’ne çıkış Hürmüz üzerinden olur.
Süveyş Kanalı kullanılamadığında Avrupa–Güney Asya arasındaki denizyolu için genel olarak hangi sapma rotası öne çıkar?
- A) Tuna üzerinden Karadeniz’den Himalayalar
- B) Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu çevresi
- C) Panama Kanalı üzerinden Grönland çevresi
- D) Bering Boğazı üzerinden Kuzey Amerika içi
- E) Cebelitarık’tan doğrudan Hazar Denizi
Doğru cevap: B
Çözüm: Süveyş dışı geleneksel deniz güzergâhı Afrika’nın güneyini dolaşır.
Panama Kanalı’ndan geçemeyen bir Atlas–Pasifik denizyolu rotası Amerika kıtasını dolaşmak zorundaysa hangi alan üzerinden sapabilir?
- A) Sahra’nın orta kesimi
- B) Tibet Platosu
- C) Balkanların içi
- D) Büyük Göller’in tümü
- E) Güney Amerika’nın güney ucu
Doğru cevap: E
Çözüm: Kıtayı dolaşan deniz rotası Güney Amerika’nın güneyindeki geçitlerden ilerleyebilir.
Bir atlas Avrupa–Asya çizgisini Kafkasların kuzeyi, başka atlas güneyi üzerinden gösteriyor. En tutarlı yorum hangisidir?
- A) Kıta sınırları yalnız devlet anlaşmalarıyla çizilir
- B) Ural Dağları’nın yeri her yıl değişir
- C) Kıta ayrımında kullanılan sınır geleneği değişebilir
- D) Avrupa ve Asya kesin ayrı okyanus adalarıdır
- E) Bütün ülkelerin sınırları atlaslara göre geçersiz olur
Doğru cevap: C
Çözüm: Avrasya kıtasal ayrımı tarihsel-coğrafi konvansiyonlar içerir; özellikle Kafkas hattı atlaslara göre farklılaşabilir.
Namib ve Atacama gibi batı kıyı çöllerini karşılaştırırken ortak kuraklaştırıcı etkiyi en iyi hangisi açıklar?
- A) Soğuk kıyı akıntıları ve subtropikal yüksek basınç etkisi
- B) İkisinin de ekvatoral alçak basınçta yıl boyu yükselici hava alması
- C) İkisinde de sürekli yaz musonunun bol yağış üretmesi
- D) Her ikisinin kutup buzulu üzerinde yer alması
- E) İkisinin rüzgâr üstü yamaçlarının çok nemli olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Benguela ve Humboldt soğuk akıntıları ile atmosferik yüksek basınç bu kıyılardaki kuraklığa katkı verir.