Amazon Nehri hangi okyanusa dökülür?
- A) Güney Okyanusu
- B) Atlas Okyanusu
- C) Büyük Okyanus
- D) Hint Okyanusu
- E) Kuzey Buz Denizi
Doğru cevap: B
Çözüm: Amazon doğudan Atlas Okyanusu’na ulaşır.
Tuna Nehri hangi denize ulaşır?
- A) Kuzey Denizi
- B) Baltık Denizi
- C) Adriyatik Denizi
- D) Hazar Denizi
- E) Karadeniz
Doğru cevap: E
Çözüm: Tuna deltası Karadeniz kıyısındadır.
Ren (Rhine) Nehri hangi denize ulaşır?
- A) Kızıldeniz
- B) Hazar Denizi
- C) Kuzey Denizi
- D) Karadeniz
- E) Akdeniz
Doğru cevap: C
Çözüm: Ren, Kuzey Denizi yönündeki Avrupa ulaşım ve ticaret hattıdır.
Kongo Nehri hangi okyanusa ulaşır?
- A) Atlas Okyanusu
- B) Hint Okyanusu
- C) Büyük Okyanus
- D) Kuzey Buz Denizi
- E) Güney Okyanusu
Doğru cevap: A
Çözüm: Kongo, Afrika’nın batı kıyısından Atlas Okyanusu’na dökülür.
Ganj–Brahmaputra akarsu sistemi hangi körfeze ulaşır?
- A) Basra Körfezi
- B) Biskay Körfezi
- C) Meksika Körfezi
- D) Bengal Körfezi
- E) Hudson Körfezi
Doğru cevap: D
Çözüm: Ganj–Brahmaputra deltası Bengal Körfezi kıyısındadır.
Hindistan’ın yaz mevsiminde geniş alanlarda yağış alması en çok hangi rüzgâr sistemiyle ilişkilidir?
- A) Mistral
- B) Yaz musonları
- C) Kutup doğuluları
- D) Föhn rüzgârı
- E) Kara melteminin günlük döngüsü
Doğru cevap: B
Çözüm: Yaz musonları nemli okyanus havasının iç kesimlere taşınmasıyla yağış getirir.
Japonya’daki yoğun deprem ve volkanizma tehlikesinin temel coğrafi nedeni hangisidir?
- A) Ekvator üzerinde bulunması
- B) Tamamen düz ova olması
- C) Çok düşük nüfus yoğunluğu
- D) Sahra Çölü’nün etkisi
- E) Etkin levha sınırlarına yakınlık
Doğru cevap: E
Çözüm: Japonya yakınsayan levha sınırlarına ve ada yaylarına yakındır.
And Dağları’nın doğu veya batı yamaçlarında yağışın farklılaşması hangi mekanizmayla ilişkilidir?
- A) Okyanusların her yerde aynı sıcaklıkta olması
- B) Orografik yükselme ve yağış gölgesi
- C) Gün uzunluğunun tek başına eşit olmaması
- D) Yalnız boylam saat farkı
- E) Kuzey Kutbu’nun erimesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Dağlar nemli havayı yükseltip bir tarafta yağış, diğer tarafta yağış gölgesi oluşturabilir.
Yeni Zelanda’nın Güney Adası’nda batı yamaçlarının daha yağışlı olabilmesini en çok ne açıklar?
- A) İç bölgelerde musonun hiç yön değiştirmemesi
- B) Ada boyunca yağış gölgesinin batıda olması
- C) Sahra’dan gelen sürekli kuru rüzgâr
- D) Karasal yükseltinin sıfır olması
- E) Batı rüzgârlarının Güney Alpleri’nde yükselmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Batıdan gelen nemli hava dağların rüzgâr üstü yamacında orografik yağış bırakır.
Avustralya’nın doğu kıyılarının iç kesimlere göre genel olarak daha nemli olmasında hangi etki öne çıkar?
- A) Batı akıntılarının tüm kıtayı eşit soğutması
- B) Ekvatorun ülkeyi tam ortadan kesmesi
- C) Denizden gelen nemli hava ve doğudaki dağlar
- D) Doğu kıyısının bütünüyle kutup kuşağında kalması
- E) İç kısmın sürekli su altında bulunması
Doğru cevap: C
Çözüm: Deniz etkisi ve Büyük Sıradağlar kıta doğusunun yağışını destekler.
Kaliforniya kıyılarında görülen Akdeniz karakterli iklimin tipik yağış düzeni nedir?
- A) Yaz kuraklığı ve kış yağışı
- B) Yıl boyu sürekli kar yağışı
- C) Yazda kuraklık olmadan yalnız yaz yağışı
- D) Her ay eşit muson yağışı
- E) Yalnız ekvatoral öğle sağanakları
Doğru cevap: A
Çözüm: Akdeniz tipi iklimin temel özelliği yazların kurak, kışların daha yağışlı olmasıdır.
Mississippi akarsu sistemi büyük ölçüde hangi su alanına ulaşır?
- A) Kaliforniya Körfezi
- B) Bengal Körfezi
- C) Biskay Körfezi
- D) Meksika Körfezi
- E) Hudson Körfezi
Doğru cevap: D
Çözüm: Mississippi deltası ABD’nin güney kıyısında Meksika Körfezi’ndedir.
Mekong Nehri hangi deniz yönüne ulaşır?
- A) Karadeniz
- B) Güney Çin Denizi
- C) Akdeniz
- D) Kuzey Denizi
- E) Hazar Denizi
Doğru cevap: B
Çözüm: Mekong deltası Vietnam’da Güney Çin Denizi kıyısındadır.
Himalaya’nın güneyinde nemli havanın yükselip yağış bırakması, kuzeyindeki iç alanların görece kurak olması hangi süreçle açıklanır?
- A) Sürekli ekvatoral deniz buzunun erimesi
- B) Sadece insan nüfusunun yükseltiyi değiştirmesi
- C) Her yamaçta aynı sıcaklık ve nemin bulunması
- D) Orografik yağış ve yağış gölgesi
- E) Yalnız boylam farkından doğan saat değişimi
Doğru cevap: D
Çözüm: Dağ bariyeri rüzgâr üstünde yükselme/yağış, rüzgâr altında kuruma eğilimi oluşturur.
Batı rüzgârlarının etkili olduğu Yeni Zelanda Güney Adası’nda batı yamaçlarında yağış artarken doğuda azalmasının temel nedeni nedir?
- A) Adanın hiçbir yükselti farkının olmaması
- B) Güney Alpleri’nin nemli havayı yükseltmesi ve doğuda yağış gölgesi oluşturması
- C) Doğunun okyanus akıntılarını tamamen durdurması
- D) Güneş’in doğuda her mevsim batması
- E) Batı kıyısının Sahra’nın içinde bulunması
Doğru cevap: B
Çözüm: Orografik yağış batıda yoğunlaşır; doğudaki alçalan hava daha kuru olabilir.
Peru–Şili ile Namibya kıyılarındaki çöl iklimlerinin ortaklaşmasını sağlayan okyanus akıntısı çiftinin doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) Körfez Akıntısı – Kuroşiyo
- B) Kuzey Atlantik – Alaska
- C) Labrador – Doğu Avustralya
- D) Brezilya – Agulhas
- E) Humboldt – Benguela
Doğru cevap: E
Çözüm: Humboldt Güney Amerika batı, Benguela Güneybatı Afrika kıyılarındadır.
Antarktika’daki geniş kara buzu örtüsünden yıllık yağışın çok yüksek olduğu sonucuna varılamamasının nedeni nedir?
- A) Kutup bölgelerinde sıcaklığın her zaman tropikal olması
- B) Kar örtüsünün yükseltiyle hiçbir ilişki kurmaması
- C) Buzun çok uzun süreler boyunca birikebilmesi ve soğuk havanın az nem taşıması
- D) Bütün buzların her yaz aynı gün erimesi
- E) Kalın buzun yalnız deniz tuzundan oluşması
Doğru cevap: C
Çözüm: Buz depolaması uzun zaman ölçeğindedir; Antarktika iç kesimlerinde yıllık yağış çok düşüktür.
BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’nde 200 deniz mili üst sınırı yaklaşık kaç kilometreye karşılık gelir?
- A) 370,4 km
- B) 22,2 km
- C) 185,2 km
- D) 200 km
- E) 740,8 km
Doğru cevap: A
Çözüm: 1 deniz mili 1,852 km olduğundan 200 × 1,852 = 370,4 km.
BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne göre karasuları için belirlenebilen azami 12 deniz mili yaklaşık kaç kilometredir?
- A) 18,52 km
- B) 37,04 km
- C) 185,2 km
- D) 22,224 km
- E) 12 km
Doğru cevap: D
Çözüm: 12 × 1,852 = 22,224 km; bu azami genişliktir.
Münhasır ekonomik bölgede (MEB) kıyı devletinin haklarını en doğru ifade eden seçenek hangisidir?
- A) MEB yalnız uluslararası hava sahasını düzenler
- B) Deniz kaynakları üzerinde belirli egemen hakları vardır; alan karasuları ile aynı değildir
- C) MEB üzerindeki her gemi otomatik kıyı devletinin vatandaşı olur
- D) MEB’de diğer devletlerin seyrüsefer özgürlüğü her koşulda biter
- E) MEB karasal ülke sınırlarının aynen denize çizilmesidir
Doğru cevap: B
Çözüm: UNCLOS MEB’de kaynaklara ilişkin egemen hakları ve diğer devletlerin belirli özgürlüklerini birlikte düzenler.