Atacama Çölü ağırlıklı olarak hangi ülkenin kuzeyinde bulunur?
- A) Arjantin
- B) Paraguay
- C) Şili
- D) Brezilya
- E) Kolombiya
Doğru cevap: C
Çözüm: Atacama, Şili’nin kuzey Pasifik kıyısındadır.
Pampalar aşağıdaki bölgesel özelliklerden hangisiyle tanınır?
- A) Güney Amerika’nın güneydoğusundaki geniş otlaklar
- B) Kuzey Afrika’nın buzulları
- C) Himalaya’nın yüksek zirveleri
- D) Antarktika’nın volkanik adaları
- E) Avustralya’nın mercan resifleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Pampalar özellikle Arjantin ve Uruguay çevresindeki otlak ve tarım alanlarıdır.
Aşağıdaki ülke çiftlerinden hangisinin denize doğrudan kıyısı yoktur?
- A) Brezilya – Uruguay
- B) Arjantin – Ekvador
- C) Kolombiya – Venezuela
- D) Bolivya – Paraguay
- E) Peru – Şili
Doğru cevap: D
Çözüm: Bolivya ve Paraguay Güney Amerika’da karayla çevrili ülkelerdir.
Süveyş Kanalı hangi iki denizi birbirine bağlar?
- A) Kızıldeniz – Umman Körfezi
- B) Akdeniz – Kızıldeniz
- C) Akdeniz – Karadeniz
- D) Karadeniz – Hazar Denizi
- E) Baltık Denizi – Kuzey Denizi
Doğru cevap: B
Çözüm: Süveyş, Akdeniz ile Kızıldeniz arasında doğrudan kanaldır.
Panama Kanalı hangi iki büyük okyanus sistemini birbirine bağlar?
- A) Atlas – Hint Okyanusu
- B) Hint – Kuzey Buz Denizi
- C) Büyük – Güney Okyanusu
- D) Atlas – Güney Okyanusu
- E) Atlas – Büyük Okyanus
Doğru cevap: E
Çözüm: Panama, Karayip/Atlas tarafı ile Pasifik arasında geçiş sağlar.
Deniz gücü ve deniz ticareti üzerinde duran klasik jeopolitik düşünür kimdir?
- A) Walter Christaller
- B) Johann Heinrich von Thünen
- C) Alfred Thayer Mahan
- D) Halford Mackinder
- E) Nicholas Spykman
Doğru cevap: C
Çözüm: Mahan deniz gücü teorisiyle; Mackinder Heartland, Spykman Rimland ile ilişkilidir.
Nijer Nehri hangi körfeze dökülür?
- A) Bengal Körfezi
- B) Basra Körfezi
- C) Biskay Körfezi
- D) Hudson Körfezi
- E) Gine Körfezi
Doğru cevap: E
Çözüm: Nijer deltası Batı Afrika’nın Gine Körfezi kıyısındadır.
Ob ve Yenisey gibi Sibirya akarsuları hangi deniz/okyanus sistemine ulaşır?
- A) Karayip Denizi
- B) Güney Çin Denizi
- C) Kuzey Buz Denizi
- D) Akdeniz
- E) Kızıldeniz
Doğru cevap: C
Çözüm: Sibirya’nın büyük akarsularının çoğu kuzeye, Arktik denizlere akar.
Cebelitarık Boğazı hangi iki su alanını birbirine bağlar?
- A) Atlas Okyanusu – Akdeniz
- B) Kızıldeniz – Aden Körfezi
- C) Basra Körfezi – Umman Körfezi
- D) Karadeniz – Hazar Denizi
- E) Hint Okyanusu – Bengal Körfezi
Doğru cevap: A
Çözüm: Cebelitarık, İberya ile Kuzey Afrika arasında Atlantik–Akdeniz geçididir.
Hürmüz Boğazı hangi iki su alanı arasında yer alır?
- A) Akdeniz – Kızıldeniz
- B) Karadeniz – Ege Denizi
- C) Baltık Denizi – Kuzey Denizi
- D) Basra Körfezi – Umman Körfezi
- E) Kızıldeniz – Aden Körfezi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hürmüz, Basra Körfezi’nin Umman Körfezi yönündeki çıkışıdır.
Babülmendep Boğazı hangi iki su alanını bağlar?
- A) Baltık – Karadeniz
- B) Kızıldeniz – Aden Körfezi
- C) Basra Körfezi – Umman Körfezi
- D) Akdeniz – Karadeniz
- E) Atlantik – Pasifik
Doğru cevap: B
Çözüm: Babülmendep, Kızıldeniz’in güney ucundaki Aden Körfezi bağlantısıdır.
Malakka Boğazı hangi iki kara alanı arasında yer alır?
- A) İber Yarımadası – Fas
- B) İtalya – Sicilya
- C) Arabistan – Afrika Boynuzu
- D) Kırım – Anadolu
- E) Malay Yarımadası – Sumatra
Doğru cevap: E
Çözüm: Malakka, Malay Yarımadası ile Endonezya’nın Sumatra Adası arasındadır.
Avrasya’nın kıyısal çevre kuşağını stratejik açıdan vurgulayan düşünür kimdir?
- A) Alexander von Humboldt
- B) Carl Ritter
- C) Nicholas Spykman
- D) Alfred Thayer Mahan
- E) Halford Mackinder
Doğru cevap: C
Çözüm: Spykman Rimland/kenar kuşak yaklaşımıyla anılır.
Karşılıklı kıyıları birbirine 300 deniz mili uzaklıkta olan iki devlet için MEB sınırı hangi ilkeyle değerlendirilmelidir?
- A) Her biri tartışmasız 200 deniz mili alır ve toplam 400 mil birbiriyle örtüşmez
- B) Aradaki denizin tamamı otomatik açık denizdir
- C) MEB sınırı yalnız karadaki en yüksek dağdan geçer
- D) Kıyı devletlerinden yalnız biri her durumda 300 mil kazanır
- E) İddialar örtüşebilir; sınırlandırma ilgili hukuk ve anlaşma ilkelerine göre ele alınır
Doğru cevap: E
Çözüm: İki kıyı arası 300 milken karşılıklı 200’er millik azami kuşaklar örtüşebileceğinden sınırlandırma gerekir.
Bir uluslararası sınırın nehir yatağını izlemesi ile haritada düz bir enlem çizgisi izlemesi arasındaki fark nedir?
- A) İki sınırın da mutlaka dağ zirvesi izlemesi gerekir
- B) İkisinin de devlet sınırı olma niteliği bulunamaz
- C) İlki fizikî unsura dayalı, ikincisi geometrik sınır örneğidir
- D) İlki her zaman uluslararası geçerliliği olmayan, ikincisi yalnız geçerli sınırdır
- E) İlki suyu olmayan çölü, ikincisi sürekli deltayı zorunlu gösterir
Doğru cevap: C
Çözüm: Akarsu gibi fiziki unsura dayalı sınır ile koordinat/doğru çizgisi temelli sınır farklı türdür.
Mahan, Mackinder ve Spykman’ın vurguladığı mekânsal alanları sırasıyla doğru veren seçenek hangisidir?
- A) Deniz gücü – Avrasya iç kesimleri – Avrasya kıyı kuşağı
- B) Kıyı kuşağı – Deniz gücü – Kutup buz örtüsü
- C) İç kara – Kıyı kuşağı – Deniz gücü
- D) Savan – Muson – Çöl
- E) Nüfus piramidi – Tarımsal verim – Köppen iklimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Mahan deniz gücü, Mackinder Heartland, Spykman Rimland yaklaşımıyla bilinir.
Denize kıyısı olmayan Paraguay’ın Atlantik ile dış ticaret bağlantısını değerlendirmede en doğru yaklaşım nedir?
- A) Ticaret yalnız doğrudan Pasifik kıyısından yapılabilir
- B) İç su yolu kullanımı coğrafi açıdan anlamsızdır
- C) Komşu ülkelerin limanları uluslararası ticarette kullanılamaz
- D) Nehir ulaşımı, komşu ülke limanları ve transit bağlantıları birlikte incelenmelidir
- E) Denize kıyı olmadığı için ithalat ve ihracat hukuken imkânsızdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Kara içi ülkeler akarsu, kara ve komşu liman koridorlarıyla dış ticarete bağlanabilir.
Bir ticaret koridoru haritada kısa olmasına rağmen kapasitesi düşük, aktarması çok ve güvenlik riski yüksekse hangi sonuç en uygundur?
- A) Aktarma sayısının hiçbir zaman maliyet yaratmadığı kesindir
- B) Fiili lojistik maliyet ve süre kısa görünen rotada daha yüksek olabilir
- C) Harita uzunluğu tek başına bütün maliyetleri sıfırlar
- D) Sadece kuş uçuşu mesafe teslim süresini belirler
- E) Koridor üzerindeki gümrük uygulamaları etkisizdir
Doğru cevap: B
Çözüm: Koridor verimliliği uzunluk dışında kapasite, aktarma, gecikme ve risklere bağlıdır.
BM M49 bölge sınıflamasının belirli bir ülkeyi bir coğrafi gruba koyması nasıl yorumlanmalıdır?
- A) Hukuken tüm sınır anlaşmazlıklarını kesin çözer
- B) Bütün ülkelere aynı anayasal sistemi zorunlu kılar
- C) Yalnız sıcaklık ortalamalarına dayanır
- D) Örgüt üyeliklerini otomatik ve sonsuza dek sabitler
- E) İstatistiksel sınıflama amacı taşır; tek başına siyasi egemenlik veya kültürel kimlik hükmü değildir
Doğru cevap: E
Çözüm: M49 istatistiksel bölgesel raporlama standardıdır; siyasi yargı yerine geçmez.
Avrupa’da bulunan bir ülkenin Avrupa Birliği, Avro Alanı ve Schengen alanı ile ilişkisi hakkında hangi sonuç mantıken doğrudur?
- A) Schengen yalnız Avrupa dışındaki ülkelerden oluşur
- B) Kıtasal aidiyet tek başına ekonomik birlik üyeliğini belirler
- C) Coğrafi konum bu üç düzenlemenin tümüne otomatik katılım sağlamaz
- D) Üç alanın üyeleri tarih boyunca her zaman bire bir aynı olmuştur
- E) Avrupa’daki her ülke zorunlu olarak aynı para birimini kullanır
Doğru cevap: C
Çözüm: Avrupa coğrafi, AB siyasi-ekonomik, Avro ve Schengen ayrı kurumsal düzenlemelerdir.