Sahra’nın güney kenarındaki kuraklıktan savana geçiş kuşağının adı nedir?
- A) Sahel
- B) Pampalar
- C) Tundra
- D) Tayga
- E) Dekkan
Doğru cevap: A
Çözüm: Sahel Sahra’nın güney kenarında, çöl ile daha nemli savanlar arasında geçiştir.
Kongo Havzası’nın Sahra’dan çok farklı doğal bitki örtüsüne sahip olmasının temel nedeni nedir?
- A) Kongo’nun kutup yüksek basıncı altında kalması
- B) Sahra’nın okyanus tabanında bulunması
- C) Kongo’nun yalnız rüzgâr altı tundrası olması
- D) Ekvatoral nemli iklim koşulları
- E) Her iki alanın da yıl boyu donmuş olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Kongo çevresinde yükselici hava ve bol yağış nemli orman koşullarını destekler.
Doğu Afrika Rift Sistemi’nin oluşumu hangi tektonik süreçle en çok ilişkilidir?
- A) Kıtaların tamamen hareketsiz kalması
- B) Yer kabuğunun gerilmesi ve ayrılması
- C) Kıta içi buzulların yalnız aşındırması
- D) Sürekli akarsu birikmesi
- E) Kıyıda gelgit seddesi oluşması
Doğru cevap: B
Çözüm: Rift sistemleri levha/kabuk gerilmesi ve kırılmalarla ilişkilidir.
Benguela soğuk akıntısının kurak kıyı koşullarına katkısı hangi bölgededir?
- A) Doğu Japonya kıyısı
- B) Bengal Körfezi
- C) Karadeniz’in kuzeyi
- D) Avustralya’nın kuzeydoğusu
- E) Güneybatı Afrika
Doğru cevap: E
Çözüm: Benguela, Namib çevresindeki güneybatı Afrika kıyılarına paralel etkilidir.
Humboldt (Peru) soğuk akıntısı hangi kıyı kuşağında etkilidir?
- A) Mısır – Sudan Kızıldeniz kıyıları
- B) Kanada – Grönland Arktik kıyıları
- C) Peru – Şili Pasifik kıyıları
- D) Norveç – İzlanda Atlantik kıyıları
- E) Hindistan – Bangladeş Bengal kıyıları
Doğru cevap: C
Çözüm: Humboldt akıntısı Güney Amerika’nın batı kıyısı boyunca kuzeye yönelir.
Batı Avrupa kıyılarındaki göreli ılımanlıkta aşağıdaki ikiliden hangisi birlikte önemlidir?
- A) Batı rüzgârları ve Kuzey Atlantik Akıntısı
- B) Muson ve Sibirya yüksek basıncı
- C) Humboldt ve tropikal çöl rüzgârları
- D) Benguela ve kutup doğuluları
- E) Kaliforniya akıntısı ve kuru föhn
Doğru cevap: A
Çözüm: Okyanus etkisini karaya taşıyan batı rüzgârları ve sıcak deniz akıntıları ılımanlığı artırabilir.
Benzer enlemdeki iç kıta alanlarına göre Batı Avrupa’da kışların daha ılıman olmasını ne açıklar?
- A) Ekvatora her zaman daha yakın olması
- B) Kıtasal yağış gölgesinin mutlak artması
- C) Yer çekiminin daha zayıf olması
- D) Okyanusallık ve hâkim batı rüzgârları
- E) Yalnız daha yüksek yükselti
Doğru cevap: D
Çözüm: Okyanus etkisi sıcaklık genliğini ve kış soğuklarını yumuşatır.
And Dağları’nın doğu veya batı yamaçlarında yağışın farklılaşması hangi mekanizmayla ilişkilidir?
- A) Okyanusların her yerde aynı sıcaklıkta olması
- B) Orografik yükselme ve yağış gölgesi
- C) Gün uzunluğunun tek başına eşit olmaması
- D) Yalnız boylam saat farkı
- E) Kuzey Kutbu’nun erimesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Dağlar nemli havayı yükseltip bir tarafta yağış, diğer tarafta yağış gölgesi oluşturabilir.
Yeni Zelanda’nın Güney Adası’nda batı yamaçlarının daha yağışlı olabilmesini en çok ne açıklar?
- A) İç bölgelerde musonun hiç yön değiştirmemesi
- B) Ada boyunca yağış gölgesinin batıda olması
- C) Sahra’dan gelen sürekli kuru rüzgâr
- D) Karasal yükseltinin sıfır olması
- E) Batı rüzgârlarının Güney Alpleri’nde yükselmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Batıdan gelen nemli hava dağların rüzgâr üstü yamacında orografik yağış bırakır.
Avustralya’nın doğu kıyılarının iç kesimlere göre genel olarak daha nemli olmasında hangi etki öne çıkar?
- A) Batı akıntılarının tüm kıtayı eşit soğutması
- B) Ekvatorun ülkeyi tam ortadan kesmesi
- C) Denizden gelen nemli hava ve doğudaki dağlar
- D) Doğu kıyısının bütünüyle kutup kuşağında kalması
- E) İç kısmın sürekli su altında bulunması
Doğru cevap: C
Çözüm: Deniz etkisi ve Büyük Sıradağlar kıta doğusunun yağışını destekler.
Kaliforniya kıyılarında görülen Akdeniz karakterli iklimin tipik yağış düzeni nedir?
- A) Yaz kuraklığı ve kış yağışı
- B) Yıl boyu sürekli kar yağışı
- C) Yazda kuraklık olmadan yalnız yaz yağışı
- D) Her ay eşit muson yağışı
- E) Yalnız ekvatoral öğle sağanakları
Doğru cevap: A
Çözüm: Akdeniz tipi iklimin temel özelliği yazların kurak, kışların daha yağışlı olmasıdır.
Mississippi akarsu sistemi büyük ölçüde hangi su alanına ulaşır?
- A) Kaliforniya Körfezi
- B) Bengal Körfezi
- C) Biskay Körfezi
- D) Meksika Körfezi
- E) Hudson Körfezi
Doğru cevap: D
Çözüm: Mississippi deltası ABD’nin güney kıyısında Meksika Körfezi’ndedir.
Mekong Nehri hangi deniz yönüne ulaşır?
- A) Karadeniz
- B) Güney Çin Denizi
- C) Akdeniz
- D) Kuzey Denizi
- E) Hazar Denizi
Doğru cevap: B
Çözüm: Mekong deltası Vietnam’da Güney Çin Denizi kıyısındadır.
Nijer Nehri hangi körfeze dökülür?
- A) Bengal Körfezi
- B) Basra Körfezi
- C) Biskay Körfezi
- D) Hudson Körfezi
- E) Gine Körfezi
Doğru cevap: E
Çözüm: Nijer deltası Batı Afrika’nın Gine Körfezi kıyısındadır.
Ob ve Yenisey gibi Sibirya akarsuları hangi deniz/okyanus sistemine ulaşır?
- A) Karayip Denizi
- B) Güney Çin Denizi
- C) Kuzey Buz Denizi
- D) Akdeniz
- E) Kızıldeniz
Doğru cevap: C
Çözüm: Sibirya’nın büyük akarsularının çoğu kuzeye, Arktik denizlere akar.
Cebelitarık Boğazı hangi iki su alanını birbirine bağlar?
- A) Atlas Okyanusu – Akdeniz
- B) Kızıldeniz – Aden Körfezi
- C) Basra Körfezi – Umman Körfezi
- D) Karadeniz – Hazar Denizi
- E) Hint Okyanusu – Bengal Körfezi
Doğru cevap: A
Çözüm: Cebelitarık, İberya ile Kuzey Afrika arasında Atlantik–Akdeniz geçididir.
Hürmüz Boğazı hangi iki su alanı arasında yer alır?
- A) Akdeniz – Kızıldeniz
- B) Karadeniz – Ege Denizi
- C) Baltık Denizi – Kuzey Denizi
- D) Basra Körfezi – Umman Körfezi
- E) Kızıldeniz – Aden Körfezi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hürmüz, Basra Körfezi’nin Umman Körfezi yönündeki çıkışıdır.
Babülmendep Boğazı hangi iki su alanını bağlar?
- A) Baltık – Karadeniz
- B) Kızıldeniz – Aden Körfezi
- C) Basra Körfezi – Umman Körfezi
- D) Akdeniz – Karadeniz
- E) Atlantik – Pasifik
Doğru cevap: B
Çözüm: Babülmendep, Kızıldeniz’in güney ucundaki Aden Körfezi bağlantısıdır.
Malakka Boğazı hangi iki kara alanı arasında yer alır?
- A) İber Yarımadası – Fas
- B) İtalya – Sicilya
- C) Arabistan – Afrika Boynuzu
- D) Kırım – Anadolu
- E) Malay Yarımadası – Sumatra
Doğru cevap: E
Çözüm: Malakka, Malay Yarımadası ile Endonezya’nın Sumatra Adası arasındadır.
Avrasya’nın kıyısal çevre kuşağını stratejik açıdan vurgulayan düşünür kimdir?
- A) Alexander von Humboldt
- B) Carl Ritter
- C) Nicholas Spykman
- D) Alfred Thayer Mahan
- E) Halford Mackinder
Doğru cevap: C
Çözüm: Spykman Rimland/kenar kuşak yaklaşımıyla anılır.