Nüfusu 360.000, yüzölçümü 1.200 km² olan yerde aritmetik yoğunluk kaç kişi/km² olur?
- A) 300 kişi/km²
- B) 30 kişi/km²
- C) 120 kişi/km²
- D) 360 kişi/km²
- E) 600 kişi/km²
Doğru cevap: A
Çözüm: 360.000 / 1.200 = 300 kişi/km².
Toplam nüfusu 800.000, tarıma elverişli arazisi 400 km² olan yerde fizyolojik yoğunluk kaç kişi/km² olur?
- A) 800 kişi/km²
- B) 3.200 kişi/km²
- C) 2.000 kişi/km²
- D) 200 kişi/km²
- E) 400 kişi/km²
Doğru cevap: C
Çözüm: Fizyolojik yoğunluk 800.000 / 400 = 2.000’dir.
Bir yerde yılda 2.400 doğum ve 1.800 ölüm gerçekleşmişse doğal artış kaç kişidir?
- A) −600 kişi
- B) +1.800 kişi
- C) +2.400 kişi
- D) +4.200 kişi
- E) +600 kişi
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğal artış 2.400 − 1.800 = +600’dür.
Bir ilçeye 3.000 kişi göç etmiş, ilçeden 4.200 kişi ayrılmışsa net göç nedir?
- A) +4.200 kişi
- B) −1.200 kişi
- C) +1.200 kişi
- D) +7.200 kişi
- E) −7.200 kişi
Doğru cevap: B
Çözüm: Net göç = 3.000 − 4.200 = −1.200 kişidir.
Aynı ilçede gelen göç 2.500, giden göç 2.400 ise brüt göç kaçtır?
- A) 2.400 kişi
- B) 2.500 kişi
- C) −100 kişi
- D) 4.900 kişi
- E) 100 kişi
Doğru cevap: D
Çözüm: Brüt göç iki akımın toplamıdır: 4.900.
Yıl ortası nüfusu 200.000 olan yerde 2.000 canlı doğum gerçekleşmişse kaba doğum hızı kaç ‰ olur?
- A) 10‰
- B) 1‰
- C) 2‰
- D) 20‰
- E) 100‰
Doğru cevap: A
Çözüm: 2.000 / 200.000 × 1.000 = 10‰.
Bir nüfusta 0–14 yaş 250, 15–64 yaş 500, 65+ yaş 50 kişi ise toplam yaş bağımlılık oranı kaçtır?
- A) %50
- B) %80
- C) %60
- D) %30
- E) %40
Doğru cevap: C
Çözüm: (250+50)/500×100 = %60.
Geniş tabanlı dar tepeli nüfus piramidi öncelikle hangi yapıyla bağdaşır?
- A) Yaşlı nüfusun çoğunluğu oluşturmasıyla
- B) Doğumların hiç gerçekleşmemesiyle
- C) Herkesin çalışma çağında bulunmasıyla
- D) Yalnız göç yokluğuyla
- E) Çocuk nüfus payının yüksek olmasıyla
Doğru cevap: E
Çözüm: Geniş taban genç nüfus payının yüksekliğine işaret eder.
Bir toplumda ölüm hızının düşmesi, doğum hızının bir süre yüksek kalması hangi sürece yol açabilir?
- A) Aritmetik yoğunluğun ölçülemez olmasına
- B) Doğal artışın hızlanmasına
- C) Doğal artışın zorunlu sıfırlanmasına
- D) Nüfusun anında yaşlanmasına
- E) Her koşulda net göçün eksiye dönmesine
Doğru cevap: B
Çözüm: Demografik dönüşümün erken evrelerinde ölüm düşerken doğum yüksek kalır, doğal artış hızlanabilir.
Beyin göçünün ayırt edici özelliği hangisidir?
- A) Gündüz işe gidip akşam dönme
- B) Sadece emeklilik amaçlı iç hareketlilik
- C) Konutların çizgisel dizilişi
- D) Nitelikli iş gücünün yer değiştirmesi
- E) Yalnız kırsal tarım işçilerinin mevsimlik dolaşımı
Doğru cevap: D
Çözüm: Beyin göçü, eğitimli/nitelikli iş gücünün hareketini ifade eder.
Savaş nedeniyle güvenlik arayışıyla ülke sınırını aşan kişinin hareketi öncelikle nasıl sınıflanır?
- A) Zorunlu dış göç
- B) Gönüllü iç göç
- C) Günlük commuting
- D) Yalnız mevsimlik turizm
- E) Banliyöleşme
Doğru cevap: A
Çözüm: Çatışma nedeniyle sınır aşan hareket zorunlu uluslararası göç örneğidir.
Mevsimlik tarım işçilerinin yılın belirli dönemlerinde yer değiştirmesi hangisine örnektir?
- A) Yerel saat kaymasına
- B) Havza bölünmesine
- C) Mevsimlik göçe
- D) Kalıcı metropolleşmeye
- E) Kaba doğum hızına
Doğru cevap: C
Çözüm: Mevsimlik istihdam kaynaklı dönemsel ikamet/hareket mevsimlik göç kapsamındadır.
Kırsalda güvenlik ve suya erişimin belirli bir merkezde bulunması hangi yerleşme örüntüsünü destekleyebilir?
- A) Dağınık yerleşmeyi zorunlu kılar
- B) Her koşulda banliyöleşmeyi
- C) Yalnız liman kentini
- D) Sadece çok katlı iş merkezini
- E) Toplu yerleşmeyi
Doğru cevap: E
Çözüm: Güvenlik ve ortak su kaynakları konutların bir arada toplanmasına katkı sağlayabilir.
Kent çevresindeki konut alanlarının büyüyüp nüfusun çekirdekten dışa taşınması hangi süreçtir?
- A) Tarımsal yoğunlaşma
- B) Banliyöleşme
- C) İzostazi
- D) Doğal nüfus artışı
- E) Çölleşme
Doğru cevap: B
Çözüm: Banliyöleşme nüfus ve işlevlerin kent çevresine yayılmasıyla ilişkilidir.
Bir mahallede fiziksel yenileme ve artan kira baskısıyla düşük gelirli sakinlerin yerinden edilme riski hangi kavramla ilişkilidir?
- A) Fizyolojik yoğunluk
- B) Geniş tabanlı piramit
- C) Net doğum hızı
- D) Soylulaştırma (gentrification)
- E) Orografik yağış
Doğru cevap: D
Çözüm: Soylulaştırma sosyoekonomik dönüşüm ve yerinden edilme riskini içerebilir.
Merkezî yer kuramında üst düzey uzman sağlık hizmetinin daha az sayıda merkezde bulunması neyle açıklanır?
- A) Daha yüksek eşik talep ve geniş hizmet alanıyla
- B) Daha düşük eşik talep ve en dar menzille
- C) Hizmetin kullanıcıya hiç ihtiyaç duymamasıyla
- D) Bütün merkezlerin aynı uzmanlığa sahip olmasıyla
- E) Ulaşımın her yerde aynı olmasıyla
Doğru cevap: A
Çözüm: Üst düzey hizmet için daha büyük müşteri tabanı ve erişim alanı gerekir.
Kent nüfusu 450.000, toplam nüfus 600.000 ise kentleşme oranı kaçtır?
- A) %60
- B) %90
- C) %75
- D) %25
- E) %50
Doğru cevap: C
Çözüm: 450.000/600.000×100 = %75.
Bir kentin nüfusu büyüdüğü hâlde kentleşme oranının değişmemesi hangi koşulda mümkündür?
- A) Kent nüfusu mutlaka azalırsa
- B) Kır nüfusu tamamen sıfırlanırsa
- C) İç göç zorunlu sıfırsa
- D) Her yerleşim yalnız köyse
- E) Kent ve toplam nüfus aynı oranda büyürse
Doğru cevap: E
Çözüm: Pay ve payda aynı oranda büyürse oran değişmez.
İdari sınırı genişletilen bir büyükşehirde kayıtlı kentli nüfus oranının sıçraması hangi nedenle yanıltıcı olabilir?
- A) Göç olgusunun ölçümü imkânsızlaşır
- B) Sınıflandırma değişikliği fiziksel yerleşmeyi aynı anda değiştirmeyebilir
- C) Bütün köyler bir günde sanayi kentine dönüşmüş olur
- D) Ülkedeki doğumlar aynı gün sıfırlanır
- E) Her hanenin gelir düzeyi aynı anda iki katına çıkar
Doğru cevap: B
Çözüm: Yasal idari yeniden sınıflandırma kent-kır istatistiklerini etkileyebilir.
Eşit büyüklükte iki ilçenin koroplet haritasında yoğunluk oranları farklıysa hangi temel veri gereklidir?
- A) Yalnız ilçe sınır çizgisinin rengi
- B) Yalnız binaların çatı biçimi
- C) Yalnız en uzun caddenin adı
- D) Her ilçenin nüfusunun aynı alan birimine bölünmesi
- E) Yalnız şehirlerin isimlerinin alfabetik sırası
Doğru cevap: D
Çözüm: Nüfus yoğunluğu karşılaştırmasında uygun nüfus/alan oranı gerekir.