Bir malın mülkiyetini değil belirli süre kullanım menfaatini bedel karşılığı verme akdi hangisidir?
- A) Bey'
- B) Karz
- C) Hibe
- D) İcâre
- E) İkrar
Doğru cevap: D
Çözüm: İcâre kira veya hizmet karşılığında menfaatin sağlanmasıdır; malın mülkiyetini devretmek satımdır.
Misliyle geri ödenmek üzere verilen borç hangi akit terimiyle ifade edilir?
- A) Karz
- B) Rehin
- C) Vekâlet
- D) Mudârebe
- E) Murâbaha
Doğru cevap: A
Çözüm: Karz ödünç verilen mislî malın benzeriyle geri verilmesi esasına dayanır; rehin yalnız teminattır.
Bir taraf sermaye diğer taraf emek ve yönetim sağladığında oluşan kâr ortaklığı hangisidir?
- A) Murâbaha
- B) İcâre
- C) Mudârebe
- D) Karz
- E) Rehin
Doğru cevap: C
Çözüm: Mudârebede sermaye ve emek farklı taraflardan sağlanır; kâr önceden kararlaştırılmış paylara göre bölüşülür.
Malın alış maliyeti ve satıcının kârı açıklanarak yapılan satım türü hangisidir?
- A) Mudârebe
- B) Müşâreke
- C) İcâre
- D) İstishâb
- E) Murâbaha
Doğru cevap: E
Çözüm: Murâbaha maliyet ve kârın açıklandığı satımdır; mudârebe ise sermaye-emek ortaklığıdır.
Sözleşmenin konusu veya sonucu bakımından sakıncalı belirsizliği ifade eden kavram hangisidir?
- A) Rehin
- B) Garar
- C) Kaza
- D) İddet
- E) İhram
Doğru cevap: B
Çözüm: Garar, akitte özellikle konusu veya sonucu bakımından önemli belirsizlik riskiyle ilgili terimdir.
Bir işlemde faizli fazlalık veya faiz yasağına konu ilişki fıkıhta hangi başlıkla ele alınır?
- A) İstishâb
- B) Mehir
- C) Sa'y
- D) Nesh
- E) Ribâ
Doğru cevap: E
Çözüm: Ribâ, fıkıh literatüründe belirli borç ve mübadele ilişkilerindeki yasaklanmış faizli fazlalıkla ilgilidir.
Evlilik akdiyle bağlantılı olarak kadının hakkı olan malî edim hangi terimdir?
- A) İddet
- B) Mehir
- C) Nafaka
- D) Zekât
- E) Rehin
Doğru cevap: B
Çözüm: Mehir kadının evlilikle bağlantılı malî hakkıdır; iddet belirli hâllerde bekleme süresidir.
Evliliğin sona ermesini izleyen belirli hâllerde öngörülen bekleme süresi hangisidir?
- A) Mehir
- B) İcâre
- C) Kıyas
- D) İddet
- E) Tavaf
Doğru cevap: D
Çözüm: İddet, evliliğin sona ermesinin ardından bazı durumlarda uyulması gereken bekleme süresidir.
Miras hukukunda payları nasla belirlenmiş mirasçı sınıfı hangisidir?
- A) Ashâbü'l-ferâiz
- B) Raviler
- C) Muhaddisler
- D) Müçtehitler
- E) Mürettiller
Doğru cevap: A
Çözüm: Ashâbü'l-ferâiz, mirastan belirlenmiş pay alan mirasçılardır; asabe başka mirasçı sınıfıdır.
Nesih kavramı usul-i fıkıhta hangi durumu ifade eder?
- A) Bir lafzın sırf eş anlamlıya çevrilmesini
- B) Herhangi bir görüşün toplumda yayılmasını
- C) Önceki şer'î hükmün sonraki şer'î delille kaldırılmasını
- D) Ravi zincirindeki eksik halkanın bulunmasını
- E) Bir satış sözleşmesinin kiraya dönüşmesini
Doğru cevap: C
Çözüm: Nesh, şer'î hükmün sonraki şer'î delil ile yürürlükten kaldırılmasıdır; basit yorum farkı nesh değildir.
Genel lafzın kapsamından belirli bir kesimin uygun delille çıkarılmasına hangi usul işlemi denir?
- A) Tahsis
- B) Takyid
- C) Nesh
- D) İstishâb
- E) Kazâ
Doğru cevap: A
Çözüm: Tahsis âmm ifadenin kapsamını daraltır; takyid mutlak ifadeye bir kayıt bağlamakla ilgilidir.
Mutlak bir lafzın belirli bir özellik veya şartla sınırlandırılması hangi usul işlemiyle ilgilidir?
- A) Tahsis
- B) İcmâ
- C) Takyid
- D) Tevekkül
- E) İcâre
Doğru cevap: C
Çözüm: Takyid mutlak ifadeyi kayıtla sınırlar; tahsis genel ifadenin kapsadığı bireylerden bazılarını ayırır.
İlk bakışta açıklama gerektiren bir lafzın hükmünün başka delille anlaşılır hâle getirilmesinde hangi eşleştirme doğrudur?
- A) Mubah ve haram
- B) Rükün ve mekruh
- C) Rehin ve karz
- D) Mudârebe ve murâbaha
- E) Mücmel ve mübeyyen
Doğru cevap: E
Çözüm: Mücmel açıklama gerektiren ifadedir; mübeyyen ise açıklığa kavuşmuş lafızla ilgilidir.
Hanefî muamelat tasnifinde aslı kurulmuş ancak hukukî vasfında kusur taşıyan işlem için hangi teknik terim kullanılır?
- A) Sahih
- B) Fâsit
- C) Mendup
- D) Mevkuf
- E) İcmâ
Doğru cevap: B
Çözüm: Hanefî akit hukukunda fâsit işlem kuruluş bakımından temeli mevcut olsa da bozuk bir vasıf taşır; bâtıl farklıdır.
Bir müçtehit ilk görünen kıyası, daha kuvvetli saydığı usulî gerekçeyle belirli olayda terk ediyorsa hangi yöntemi kullanır?
- A) Taklit
- B) İcma
- C) İstishâb
- D) İstihsan
- E) Mehir
Doğru cevap: D
Çözüm: İstihsan, keyfî beğeni değil delile dayalı ve gerekçeli bir tercih/usul yöntemidir.
Özel bir nasla belirlenmiş olmayan kamu yararını şer'î amaçlarla uyum şartıyla değerlendiren yaklaşım hangisidir?
- A) Rehin
- B) Maslahat-ı mürsele
- C) Kıraat
- D) Nesh
- E) İddet
Doğru cevap: B
Çözüm: Maslahat-ı mürsele belirli şartlar çerçevesinde kamu yararını delil değerlendirmesinde dikkate alır.
Önce kesin biçimde abdestli olduğunu bilen kişi, yalnız kuşkuyla abdestinin bozulduğunu sanıyorsa hangi küllî kaide öncelikle uygulanır?
- A) Âdet muhakkemdir
- B) Zarar izale olunur
- C) Hüküm illete bağlıdır
- D) Yakîn şüphe ile zail olmaz
- E) Ribâ haramdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Önceki kesin temizlik durumu sırf şüpheyle ortadan kalkmaz; bu örnek yakîn ile şüphe ayrımını gösterir.
Sürekli güçlük doğuran belli durumlarda hukukî kolaylıkların öngörülebilmesi hangi küllî kaide ile ilişkilidir?
- A) Meşakkat teysîri celbeder
- B) Yakîn şüphe ile zail olmaz
- C) Âdet muhakkemdir
- D) Asıl olan yasaklılıktır
- E) Mürsel hadis zayıftır
Doğru cevap: A
Çözüm: Meşakkat teysîri celbeder kaidesi, şartları bulunduğunda güçlüğün kolaylaştırmaya dayanak olmasını ifade eder.
Hukuken dikkate alınan zararlı bir durumun giderilmesini anlatan genel fıkıh kaidesi hangisidir?
- A) Âdet muhakkemdir
- B) İşler niyetlere göredir
- C) Zarar izale olunur
- D) Kıyas esas değildir
- E) Vakit şart değildir
Doğru cevap: C
Çözüm: Zarar izale olunur kaidesi meşru hukuk düzeninde zararın giderilmesini temel ilke olarak vurgular.
Dinî hükümlerin amaçlarında din, can, akıl, nesil ve malın korunması hangi maslahata öncelikle dâhildir?
- A) Tahsîniyyât
- B) Sadece mubah
- C) İddet
- D) Sadece muâmelât
- E) Zarûriyyât
Doğru cevap: E
Çözüm: Beş temel değerin korunması klasik makâsıd tasnifinde zarûriyyât düzeyiyle ilişkilendirilir.