Klasik İslam felsefesi tarihinde “ilk büyük Arap-İslam filozofu” olarak anılan ve İlk Felsefe Üzerine adlı eseriyle tanınan düşünür hangisidir?
- A) Kindî
- B) Fârâbî
- C) İbn Sînâ
- D) İbn Rüşd
- E) Sühreverdî
Doğru cevap: A
Çözüm: Kindî, İlk Felsefe Üzerine adlı eseri ve felsefî düşüncenin erken İslam dünyasındaki temellendirilmesiyle öne çıkar.
İhsâü'l-Ulûm adlı eserde ilimlerin sınıflandırılması üzerinde duran İslam filozofu kimdir?
- A) İbn Haldun
- B) Gazzâlî
- C) Fârâbî
- D) İbn Miskeveyh
- E) Kindî
Doğru cevap: C
Çözüm: İhsâü'l-Ulûm, Fârâbî'nin ilimlerin tasnifini ele aldığı eseridir; İbn Haldun'un ünlü eseri Mukaddime'dir.
Vâcibü'l-vücûd ile mümkinü'l-vücûd ayrımını ontolojisinin merkezine yerleştiren filozof hangisidir?
- A) Fârâbî
- B) Kindî
- C) İbn Rüşd
- D) İbn Miskeveyh
- E) İbn Sînâ
Doğru cevap: E
Çözüm: Varlığı zorunlu olan ile varlığı mümkün olan ayrımı özellikle İbn Sînâ'nın varlık öğretisinin temel kavramlarıdır.
Tehâfütü'l-Felâsife adlı eseri yazan ve filozofların belirli metafizik iddialarını eleştiren düşünür kimdir?
- A) İbn Rüşd
- B) Gazzâlî
- C) Sühreverdî
- D) İbn Sînâ
- E) Fârâbî
Doğru cevap: B
Çözüm: Gazzâlî, Tehâfütü'l-Felâsife'de filozofların belirli metafizik sonuçlarını sorgular; mantığın ve matematiğin bütününü reddetmez.
Gazzâlî'nin Tehâfütü'l-Felâsife eserine Tehâfütü't-Tehâfüt ile cevap veren filozof kimdir?
- A) Kindî
- B) İbn Miskeveyh
- C) Sühreverdî
- D) İbn Rüşd
- E) İbn Haldun
Doğru cevap: D
Çözüm: İbn Rüşd'ün Tehâfütü't-Tehâfüt adlı eseri, Gazzâlî'nin filozoflara yönelik eleştirileriyle tartışır.
Hikmetü'l-İşrâk adlı eseriyle nur/aydınlanma kavramlarını felsefî çerçevede öne çıkaran filozof kimdir?
- A) Gazzâlî
- B) Sühreverdî
- C) Fârâbî
- D) Kindî
- E) İbn Rüşd
Doğru cevap: B
Çözüm: Sühreverdî'nin Hikmetü'l-İşrâk eseri işrâkî düşünce geleneğinin başlıca metinlerinden biridir.
Erdemli Şehir adlı eserinde toplumsal düzeni mutluluk ve erdem amaçlarıyla birlikte değerlendiren filozof hangisidir?
- A) İbn Sînâ
- B) Gazzâlî
- C) İbn Haldun
- D) Fârâbî
- E) İbn Miskeveyh
Doğru cevap: D
Çözüm: Fârâbî'nin erdemli şehir yaklaşımında iyi yönetim ve ortak hayatın hedefi yalnız güç değil erdemli mutluluktur.
Tehzîbü'l-Ahlâk adlı eserle özellikle erdem ve ahlak felsefesi alanında tanınan düşünür hangisidir?
- A) İbn Miskeveyh
- B) İbn Rüşd
- C) Sühreverdî
- D) İbn Sînâ
- E) Kindî
Doğru cevap: A
Çözüm: İbn Miskeveyh'in Tehzîbü'l-Ahlâk eseri erdem, karakter ve ahlakî yetkinleşmeye odaklanan önemli bir metindir.
İslam felsefesinde “varlığın ne olduğu” sorusunun karşılığı olarak kullanılan terim hangisidir?
- A) Nedensellik
- B) Burhan
- C) Mahiyet
- D) İbadet
- E) Sudûr
Doğru cevap: C
Çözüm: Mahiyet bir şeyin ne olduğu sorusuna yönelir; varlık ise o şeyin var oluşuna ilişkin ayrı bir sorgudur.
İbn Sînâ'nın “uçan adam” düşünce deneyi en çok hangi problemle ilişkilidir?
- A) Gök cisimlerinin hızlarının ölçülmesi
- B) Toplumda siyasal erdemin dağılımı
- C) Öğretimde soru yazma teknikleri
- D) Mantıkta kıyas türlerinin sayısı
- E) Nefsin ve benlik farkındalığının mahiyeti
Doğru cevap: E
Çözüm: Uçan adam deneyi, duyusal verilerden bağımsız olarak öz farkındalık ve nefsin anlaşılması sorununu tartışmaya açar.
Örgün din eğitiminin tipik örneği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Aile sofrasında kendiliğinden öğrenilen dua
- B) Arkadaş ortamında duyulan bir deyim
- C) Okulda onaylı program çerçevesinde yürütülen din kültürü dersi
- D) Plansız sosyal medya karşılaşması
- E) Günlük hayat içinde gelişen rastlantısal alışkanlık
Doğru cevap: C
Çözüm: Okulun programlı ve kurumsal öğretimi örgün eğitimdir; diğer örnekler genellikle informal öğrenmeyle ilgilidir.
Okul sistemi dışında düzenli planlanmış yetişkin din eğitimi etkinliği hangi kategoriye daha uygundur?
- A) Örgün okul eğitimi
- B) Tamamen informal öğrenme
- C) Ölçme geçerliği
- D) Gizil program
- E) Yaygın eğitim
Doğru cevap: E
Çözüm: Okulun dışında planlı yürütülen kurs ve benzeri faaliyetler yaygın eğitim; kendiliğinden yaşanan öğrenme ise informal niteliktedir.
Bir çocuğun aile sohbetlerinden herhangi bir program olmadan dinî kavramlar öğrenmesi hangi öğrenme türüdür?
- A) Yalnız örgün eğitim
- B) İnformal dinî öğrenme
- C) Yaygın kurs eğitimi
- D) Standartlaştırılmış sınav
- E) Planlı hizmet içi eğitim
Doğru cevap: B
Çözüm: Aile ve günlük çevrede plansız gerçekleşen öğrenmeler informal süreçlerdir; örgün ve yaygın planlı eğitimle karıştırılmamalıdır.
Öğrencinin ön bilgi ve gelişim düzeyinin ders başında dikkate alınması hangi kavramla ilişkilidir?
- A) Sonuç değerlendirmesi
- B) Tesadüfi eşleşme
- C) Mutlak notlandırma
- D) Hazırbulunuşluk
- E) Soyutlama yasağı
Doğru cevap: D
Çözüm: Hazırbulunuşluk, öğrencinin bir öğrenmeye başlayabilmesi için mevcut bilgi, deneyim ve gelişim özelliklerini kapsar.
Öğrencinin gerçek hayattaki etik bir ikilem üzerinde farklı seçenekleri tartışması için en uygun yöntem hangisidir?
- A) Örnek olay incelemesi
- B) Yalnız tek cümlelik tanım ezberi
- C) Öğrenciye hiç soru sordurmama
- D) Sürekli aynı metni mekanik tekrar
- E) Kazanımla ilgisiz hız testi
Doğru cevap: A
Çözüm: Örnek olay, bağlam içinde değer çatışması ve farklı seçeneklerin gerekçeli olarak incelenmesine imkân verir.
Empati ve rol üstlenme deneyimi yaşatmak isteyen öğretmenin hangi tekniği seçmesi daha uygundur?
- A) Yalnız çoktan seçmeli yoklama
- B) Salt tahtadan not kopyalama
- C) Zaman çizelgesi ezberletme
- D) Drama / rol oynama
- E) Sadece sözlük taraması
Doğru cevap: D
Çözüm: Drama veya rol oynama, öğrencinin farklı bir bakış açısını canlandırarak sosyal-duygusal deneyim kazanmasına katkı sağlar.
Ders devam ederken kısa sorularla yanılgıları belirleyip öğretimi değiştirmek hangi değerlendirme türüdür?
- A) Biçimlendirici değerlendirme
- B) Yalnız sonuç değerlendirmesi
- C) Yıl sonu sertifikalandırma
- D) Rastgele sıralama
- E) Normatif din felsefesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Süreç içinde öğrenmeyi izleyip öğretimi iyileştirme amacı taşıyan yoklamalar biçimlendirici değerlendirmedir.
Bir öğrenciye uygulama görevi verilip başarısı önceden ilan edilen ölçütlerle puanlanıyorsa hangi araç öne çıkar?
- A) Tesadüf tablosu
- B) Öznel kanaat notu
- C) Dereceli puanlama anahtarı (rubrik)
- D) Sadece katılım listesi
- E) Ders kitabı dizini
Doğru cevap: C
Çözüm: Rubrik performansın farklı ölçütlerini ve düzeylerini görünür kılar; öğretmenin keyfî izlenimi yerine ölçüt temelli puanlama sağlar.
Aşağıdakilerden hangisi değerlendirilebilir bir din eğitimi kazanımına daha uygundur?
- A) Öğrenci iyi bir kişi olsun
- B) Öğrenci her zaman doğru hissedebilsin
- C) Öğrenci gizlice öğretmeni memnun etsin
- D) Öğrenci hiçbir zaman soru sormasın
- E) Öğrenci, saygılı iletişim için iki örnek verip gerekçesini açıklar
Doğru cevap: E
Çözüm: Örnek verme ve gerekçeyi açıklama davranışı gözlenip değerlendirilebilir; genel niyet veya iç duygu ifadeleri doğrudan ölçme ölçütü değildir.
Din eğitiminde öğrencinin kişisel inancını açıklamasını not şartı yapmak hangi ilkeye en çok aykırıdır?
- A) Ders kazanımının açıklığına
- B) Etik, mahremiyet ve nesnel değerlendirme ilkesine
- C) Ölçütlerin önceden duyurulmasına
- D) Erişilebilir öğretim materyali sunulmasına
- E) Öğrenme sürecinde dönüt verilmesine
Doğru cevap: B
Çözüm: Öğrencinin kişisel inanç beyanı notlandırma nesnesi yapılmamalı; ölçme, öğretim kazanımı ve gözlenebilir akademik performans üzerinden olmalıdır.