Din eğitimi alanından farklı olarak İslam felsefesinin öncelikli inceleme konusu hangisidir?
- A) Sınıf içi dönüt verme sıklığı
- B) Ders kazanımlarının ölçülebilirliği
- C) Öğrenci devamsızlık çizelgeleri
- D) Ölçme rubriği puan dağılımı
- E) Filozofların varlık, bilgi ve ahlak hakkında geliştirdikleri aklî görüşler
Doğru cevap: E
Çözüm: İslam felsefesi filozofların varlık-bilgi-ahlak-siyaset görüşlerini inceler; diğer seçenekler din eğitimi ve öğretim süreçlerine aittir.
Aristotelesçi kavram ve mantık geleneğini esas alarak gelişen klasik İslam felsefesi çizgisi hangisidir?
- A) İşrâkîlik
- B) Meşşâîlik
- C) Fıkıh usulü
- D) Hadis rivayet tenkidi
- E) İslam mezhepleri tarihi
Doğru cevap: B
Çözüm: Meşşâîlik Aristotelesçi kavram ve mantık geleneğiyle ilişkilendirilir; işrâkîlik ise daha çok nur ve aydınlanma vurgusunu taşır.
Faslü'l-Makāl adlı eserde din ile felsefenin ilişkisinin ele alınması hangi filozofla ilişkilidir?
- A) Kindî
- B) İbn Miskeveyh
- C) Sühreverdî
- D) İbn Rüşd
- E) İbn Haldun
Doğru cevap: D
Çözüm: Faslü'l-Makāl, İbn Rüşd'ün dinî metinlerin yorumu ile felsefî akıl yürütmenin ilişkisini tartıştığı eseridir.
Fârâbî'nin felsefesinde insan ve toplum için en yüksek hedef olarak öne çıkan kavram hangisidir?
- A) Saadet / mutluluk
- B) Yalnız ekonomik zenginlik
- C) Salt askerî üstünlük
- D) Toplumsal statünün kalıtımı
- E) Rastlantısal haz
Doğru cevap: A
Çözüm: Fârâbî'de saadet, aklî ve ahlakî yetkinleşme ile bağlantılı insanî bir hedeftir; sırf geçici hazla aynı değildir.
İslam dünyasında antik eserlerin Arapçaya çevrilmesinde rol oynayan Bağdat merkezli çevre denince hangi kurum öne çıkar?
- A) Nizamiye askerî birlikleri
- B) Divan-ı Hümayun
- C) Beytülhikme
- D) Darü'l-Erkam'ın Medine kolu
- E) Enderun Mektebi
Doğru cevap: C
Çözüm: Beytülhikme çeviri ve bilgi üretimiyle ilişkilendirilen Abbâsî dönemi entelektüel merkezlerinden biridir.
Eş-Şifâ ve en-Necât adlı eserleriyle tanınan İslam filozofu kimdir?
- A) İbn Sînâ
- B) İbn Rüşd
- C) Gazzâlî
- D) İbn Miskeveyh
- E) Sühreverdî
Doğru cevap: A
Çözüm: Eş-Şifâ ve en-Necât İbn Sînâ'nın felsefe ve bilim alanlarındaki eserleridir; eş-Şifâ adı tıp kitabı anlamına gelmez.
“Kesin bilgi elde etmeye yönelik mantıksal kanıtlama” anlamındaki felsefe terimi hangisidir?
- A) Şiir
- B) Vaaz
- C) Burhan
- D) Rivayet
- E) Taklit
Doğru cevap: C
Çözüm: Burhan, Aristotelesçi mantık geleneğinde kesin bilgi hedefleyen kanıtlama türüdür; salt sözlü telkin veya rivayet değildir.
İslam felsefesinde nur ve aydınlanma merkezli yaklaşım özellikle hangi ekolü nitelendirir?
- A) Meşşâîlik
- B) Kıraat ilmi
- C) Fıkıh mezhebi
- D) Dil bilgisi geleneği
- E) İşrâkîlik
Doğru cevap: E
Çözüm: İşrâkîlik, Sühreverdî'nin temsil ettiği nur metafiziği ve aydınlanma vurgusuyla ayırt edilir.
İbn Sînâ'nın öğretisinde başka nedenlere bağlı olmadan var olan varlık için hangi ifade kullanılır?
- A) Mümkinü'l-vücûd
- B) Vâcibü'l-vücûd
- C) Mümteniü'l-vücûd
- D) Mahiyet-i tür
- E) Rastlantısal varlık
Doğru cevap: B
Çözüm: Vâcibü'l-vücûd varlığı zorunlu olan demektir; mümkinü'l-vücûd kendi başına varlığı zorunlu olmayanı anlatır.
“Filozofların tutarsızlığına dair tartışma” ile doğrudan ilişkili iki eser hangi ikilide doğru verilmiştir?
- A) İhsâü'l-Ulûm ve Tehzîbü'l-Ahlâk
- B) El-Medînetü'l-Fâzıla ve en-Necât
- C) Hikmetü'l-İşrâk ve el-Kānûn
- D) Tehâfütü'l-Felâsife ve Tehâfütü't-Tehâfüt
- E) Faslü'l-Makāl ve Mukaddime
Doğru cevap: D
Çözüm: Tehâfütü'l-Felâsife Gazzâlî'ye, Tehâfütü't-Tehâfüt ise bu eleştiriye cevap yazan İbn Rüşd'e aittir.
Öğretim başında öğrencilerin hangi kavramları yanlış bildiğini öğrenmek için yapılan kısa yoklama hangi amaçla kullanılır?
- A) Ünite sonu nihai puanlama
- B) Tanılayıcı değerlendirme
- C) Yalnız norm verme
- D) Gizil program oluşturma
- E) Mezhep sınıflandırma
Doğru cevap: B
Çözüm: Tanılayıcı değerlendirme öğrenme öncesinde hazırbulunuşluğu, ön bilgileri ve olası kavram yanılgılarını saptamak için kullanılır.
Tecvid ve doğru telaffuz becerisini öğretirken hangi yöntem birleşimi en uygun olur?
- A) Yalnız yazılı tanım ezberletme
- B) Sadece çoktan seçmeli sınavla seslendirmeyi puanlama
- C) Beceriyi hiç uygulamadan anlatım yapma
- D) Doğru model sunma, öğrenci uygulaması, anlık dönüt ve gözlem
- E) Öğrencinin sesini hiç dinlememe
Doğru cevap: D
Çözüm: Telaffuz bir performans becerisidir; model, uygulama, anlık düzeltici dönüt ve gözlemle değerlendirme, yalnız kuramsal ezberden daha uygundur.
Sınıfta farklı dinî ve kültürel geçmişlere sahip öğrenciler varsa öğretmenin yaklaşımı nasıl olmalıdır?
- A) Kaynakları doğru sunup farklılıklara saygılı ve kapsayıcı bir tartışma yürütmek
- B) Bir öğrenciyi tüm geleneğin sözcüsü olarak zorlamak
- C) Kendi görüşünü not verme ölçütü yapmak
- D) Farklı inançları aşağılayıcı ifadeleri serbest bırakmak
- E) Soruları hiç gerekçe istemeden susturmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Din eğitimi ortamında akademik doğruluk, ayrımcılıktan kaçınma ve öğrencilerin onurunu koruma birlikte gözetilmelidir.
Bir değerler eğitimi etkinliğinde öğrencinin gerçek yaşam davranışını geliştirmesi bekleniyorsa hangi yaklaşım daha uygundur?
- A) Yalnız değer adını kırk kez yazdırma
- B) Kişisel inanç beyanını zorunlu tutma
- C) Örnek durum, uygulama, yansıtma ve tutarlı sınıf iklimini birlikte kullanma
- D) Öğrencinin her sorusunu disiplinsizlik sayma
- E) Tutarsız yetişkin davranışını görmezden gelme
Doğru cevap: C
Çözüm: Değer öğrenmesi gerekçeli değerlendirme, pratik yaşantı ve öğretmen/sınıf modelinin tutarlılığıyla desteklenir.
Dersin sonunda öğrencinin tüm ünitedeki kazanımlara erişimini belirleme amacı hangi değerlendirmeye örnektir?
- A) Yalnız süreç içi dönüt
- B) Öğrenme öncesi tanılama
- C) Rastlantısal informal öğrenme
- D) Sadece gizil program izleme
- E) Sonuç değerlendirmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Ünite veya ders sonunda öğrenme düzeyini topluca belirlemeye yönelik ölçme, sonuç değerlendirmesinin tipik örneğidir.
Din eğitimi öğrencileriyle 'farklı yaklaşımı hangi kanıtla savunursun?' sorusunu çalışmak hangi beceriyi geliştirir?
- A) Görüşleri sorgulamadan aktarma
- B) Bütün yorumları zorunlu eşitleme
- C) Gerekçelendirme ve eleştirel düşünme
- D) Yalnız ezber hızını artırma
- E) Öznel inançları nota dönüştürme
Doğru cevap: C
Çözüm: Kanıt ve gerekçe isteme, öğrencinin görüşünü temellendirmesini ve eleştirel düşünmesini sağlayan bir öğretim tercihidir.
İşbirlikli öğrenmenin yalnız aynı sırada oturmaktan farkı hangisidir?
- A) Öğretmenin bütün işi kendisinin yapması
- B) Tüm öğrencilerin notunun gerekçesiz eşitlenmesi
- C) Hiçbir öğrenci görevinin tanımlanmaması
- D) Sadece sınıftaki sıraların gruplanması
- E) Ortak hedef, karşılıklı sorumluluk ve bireysel katkının yapılandırılması
Doğru cevap: E
Çözüm: İşbirlikli öğrenmede ortak amaç ve karşılıklı bağımlılık yanında bireysel sorumluluk da yapılandırılmalıdır.
Ortaokul öğrencisine çok soyut din felsefesi kavramları anlatılırken hangi ilke önceliklidir?
- A) Her yaşta aynı soyut metni hiç açıklamadan okuma
- B) Gelişim düzeyine uygun somutlaştırma ve örneklerle kademeli soyutlama
- C) Öğrencileri soru sormaktan alıkoyma
- D) Gelişim farklılıklarını tamamen yok sayma
- E) Konuyu yalnız üniversite metniyle sınama
Doğru cevap: B
Çözüm: Öğrencilerin kavramsal ve gelişimsel hazırbulunuşluğu dikkate alınarak somut örnekten soyut düşünmeye geçiş yapılmalıdır.
Öğretmen 'öğrenciler kaynak metindeki görüşü kendi sözcükleriyle açıklayacak' kazanımı için hangi ölçmeyi seçmelidir?
- A) Sadece yoklama çizelgesi
- B) Yalnız kişinin inancını beyan etmesi
- C) Ölçütü olmayan rastgele not
- D) Açık uçlu açıklama veya gerekçeli kısa yanıt
- E) Alakasız mekân isimleri ezberi
Doğru cevap: D
Çözüm: Kazanım yeniden açıklama olduğunda açık uçlu yanıt ve açıklayıcı puanlama ölçütleri, sadece ezberden daha doğrudan kanıt sağlar.
Dinî metinle ilgili farklı yorumlar karşılaştırılırken hangi kaynak yaklaşımı daha doğru olur?
- A) Metin, tarihsel bağlam ve güvenilir yorum kaynaklarını ayırarak gerekçeli incelemek
- B) Tek alıntıyı bağlamı olmadan bütün görüşlerin yerine koymak
- C) Öğrencilerin kişisel görüşünü tek tarihsel kanıt saymak
- D) Farklı yorumları kaynak bakmadan aynılaştırmak
- E) Yalnız sosyal medyada en çok tekrarlanan sözleri ölçüt yapmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Dinî metin öğretiminde asıl metnin bağlamı, yorumu ve tarihî kaynağı ayrı ele almak yanlış genellemeleri azaltır.