Hz. Muhammed'in hayatının bütününü, toplumsal ve dinî bağlamıyla ele alan disiplinin adı nedir?
- A) Siyer
- B) Megâzî
- C) Fıkıh
- D) Kelam
- E) Kıraat
Doğru cevap: A
Çözüm: Siyer Hz. Peygamber'in yaşamını bütüncül olarak inceler; megâzî ise özellikle sefer ve gazveler çevresinde gelişen yazım geleneğidir.
Erken dönem İslam tarih yazımında gazve ve sefer anlatılarını merkeze alan eser geleneği hangisidir?
- A) Tefsir
- B) Usul-i fıkıh
- C) Megâzî
- D) Tecvid
- E) Akaid
Doğru cevap: C
Çözüm: Megâzî savaş ve sefer rivayetlerini odağa alır; siyer ise bu olayları da içeren daha geniş yaşam anlatısıdır.
İbn İshak'ın siyer rivayetlerinin sonraki yüzyıllara ulaşmasında metni düzenlemesiyle öne çıkan isim kimdir?
- A) Ebû Hanîfe
- B) İmam Mâlik
- C) Fârâbî
- D) Bîrûnî
- E) İbn Hişâm
Doğru cevap: E
Çözüm: İbn Hişâm, İbn İshak'ın siyer malzemesinin önemli bir rivayet ve düzenleme kanalını temsil eder; eserler aynı kişi tarafından yazılmamıştır.
Mekke'de Kureyş ileri gelenlerinin istişare ve yönetim toplantılarıyla ilişkilendirilen yer aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mescid-i Nebevî
- B) Dârünnedve
- C) Beytülhikme
- D) Nizâmiye Medresesi
- E) Ezher
Doğru cevap: B
Çözüm: Dârünnedve Mekke'nin İslam öncesi danışma mekânıdır; diğer kurumlar farklı dönem ve şehirlerde ortaya çıkmıştır.
İslam öncesi Mekke'de haksızlığa uğrayanların haklarını korumaya yönelik girişim hangi adla bilinir?
- A) Medine Vesikası
- B) Akabe Biatı
- C) Hudeybiye
- D) Hilfü'l-fudûl
- E) Muâhât
Doğru cevap: D
Çözüm: Hilfü'l-fudûl, İslam öncesi Mekke'de haksızlığa karşı dayanışmayı amaçlayan anlaşma ve girişim olarak anılır.
Geleneksel siyer kronolojisinde Hz. Muhammed'e ilk vahiy hangi mekânda gelmiştir?
- A) Sevr mağarası
- B) Hira mağarası
- C) Mescid-i Aksâ
- D) Kubâ Mescidi
- E) Hendek mevkii
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk vahiy Hira ile ilişkilendirilir; Sevr ise hicret esnasındaki sığınma anlatımında geçer, ikisi karıştırılmamalıdır.
Hz. Muhammed'e ilk vahyin geldiği kabul edilen yıl aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 622
- B) 624
- C) 628
- D) 610
- E) 632
Doğru cevap: D
Çözüm: Yerleşik siyer kronolojisinde 610 ilk vahyin, 622 Medine'ye hicretin, 632 ise Hz. Peygamber'in vefatının yılıdır.
Hz. Peygamber'in hayatında güvenilir oluşuyla tanınmasını ifade eden lakabı hangisidir?
- A) El-Emîn
- B) El-Fârûk
- C) Zinnûreyn
- D) Seyfullah
- E) Ebü't-Türâb
Doğru cevap: A
Çözüm: El-Emîn güvenilir anlamına gelir; diğer lakaplar farklı sahabe veya bağlamlarla ilişkilendirilir.
Mekke dönemindeki baskılar sebebiyle Müslümanların güvenli sığınma aradığı ilk dış bölge neresidir?
- A) Endülüs
- B) Horasan
- C) Habeşistan
- D) Anadolu
- E) Mısır
Doğru cevap: C
Çözüm: Habeşistan hicretleri dinî baskıdan korunma amacıyla gerçekleşti; 622'deki Medine hicreti bundan farklıdır.
Habeşistan hicretleri anlatılırken Müslüman muhacirleri himaye etmesiyle tanınan hükümdar kimdir?
- A) Herakleios
- B) Kisrâ
- C) Mukavkıs
- D) Ebû Süfyân
- E) Necâşî
Doğru cevap: E
Çözüm: Necâşî Habeşistan hükümdarı için kullanılan unvandır; siyer anlatımında göç eden Müslümanlara sağlanan korumayla anılır.
Mekke döneminde Hz. Hatice ve Ebû Tâlib'in vefatlarının yer aldığı dönem yaygın olarak nasıl adlandırılır?
- A) Heyetler Yılı
- B) Fetih Yılı
- C) Hüzün Yılı
- D) Hicrî Yıl
- E) Mütareke Yılı
Doğru cevap: C
Çözüm: Hüzün Yılı ifadesi iki önemli destekçinin kaybedildiği dönemi anlatır; Heyetler Yılı ise Medine dönemine ilişkindir.
Yesribli Müslümanların Hz. Peygamber'e destek ve bağlılık bildirdiği görüşmeler hangi adla bilinir?
- A) Hudeybiye Antlaşması
- B) Veda Hutbesi
- C) Sıffîn Tahkimi
- D) Hilfü'l-fudûl
- E) Akabe Biatları
Doğru cevap: E
Çözüm: Akabe Biatları Medine'ye göç ve toplumsal desteğin zeminini oluşturmuştur; Hudeybiye ise Mekkelilerle daha sonraki antlaşmadır.
Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicreti hangi yılda gerçekleşmiştir?
- A) 610
- B) 622
- C) 624
- D) 627
- E) 630
Doğru cevap: B
Çözüm: Hicretin miladî tarihi 622'dir; hicrî takvim bu olayı başlangıç kabul eder ancak takvim resmîleştirmesi sonraki dönemdedir.
Mekke'den Medine'ye göç eden Müslümanları ifade eden kavram hangisidir?
- A) Ensâr
- B) Tâbiîn
- C) Mevâlî
- D) Muhâcir
- E) Müellefe-i kulûb
Doğru cevap: D
Çözüm: Muhâcir Mekke'den göç edenleri, Ensâr ise Medine'de onları destekleyen Müslümanları ifade eder.
Medine'de göç eden Müslümanlara yardım eden yerli Müslüman topluluğun adı nedir?
- A) Ensâr
- B) Muhâcir
- C) Emevî
- D) Hâricî
- E) Abbasî
Doğru cevap: A
Çözüm: Ensâr Medineli yardım edenlerdir; Muhâcir farklı şehirden göç eden Müslümanların adıdır.
Medine'de muhacirlerle ensar arasında kurulan kardeşlik düzenlemesi hangi kavramla ifade edilir?
- A) Muvâlât
- B) Meşveret
- C) İcma
- D) Muâhât
- E) Mütareke
Doğru cevap: D
Çözüm: Muâhât, hicret sonrasında muhacir ve ensar arasında dayanışmayı kurumsallaştıran kardeşleştirme uygulamasıdır.
Medine'de çeşitli dinî ve toplumsal grupların ilişkilerini düzenleyen tarihî belge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Medine Vesikası
- B) Hudeybiye Antlaşması
- C) Hilfü'l-fudûl
- D) Veda Hutbesi
- E) Akabe Biatı
Doğru cevap: A
Çözüm: Medine Vesikası, farklı gruplar arasındaki yükümlülük ve ilişkilerin düzenlendiği metin olarak değerlendirilir.
Müslümanların Mekkelilere karşı ilk büyük askerî zaferi hangi savaşta kazanılmıştır?
- A) Uhud
- B) Hendek
- C) Bedir
- D) Mûte
- E) Huneyn
Doğru cevap: C
Çözüm: Bedir Savaşı 624 yılında gerçekleşmiştir ve erken Medine döneminin ilk büyük askerî karşılaşmalarındandır.
Okçuların yerlerini terk etmesiyle gelişen kayıplar açısından ders çıkarılan savaş hangisidir?
- A) Bedir
- B) Hendek
- C) Mûte
- D) Kâdisiye
- E) Uhud
Doğru cevap: E
Çözüm: Uhud'da okçuların konumundan ayrılması çatışmanın gidişini değiştiren olaydır; savaş 625'te yaşanmıştır.
Savunma amacıyla Medine'nin açık kesimlerine hendek kazılması hangi askerî olayla ilgilidir?
- A) Bedir Savaşı
- B) Hendek Savaşı
- C) Uhud Savaşı
- D) Mûte Savaşı
- E) Yermük Savaşı
Doğru cevap: B
Çözüm: 627'deki Hendek veya Ahzâb Savaşı, şehrin açık kesimlerinin hendekle savunulmasıyla tanınır.