Vücut sıcaklığı yükseldiğinde terleme artıp sıcaklık düşüyorsa bu olay hangi düzenleme biçimidir?
- A) Pozitif geri bildirim
- B) Doğal seçilim
- C) Eş baskınlık
- D) Transkripsiyon
- E) Negatif geri bildirim
Doğru cevap: E
Çözüm: Sapma azaltıldığı için negatif geri bildirim örneğidir.
İnce bağırsak villuslarının temel yararı hangisidir?
- A) Mide asidini doğrudan üretmek
- B) Kalbin kasılmasını başlatmak
- C) Emilim yüzeyini artırmak
- D) Nefrondan kan üretmek
- E) Oksijeni kanda bağlamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Villuslar yüzey alanını artırarak emilimi destekler.
Soluk alma sırasında diyafram kasıldığında göğüs boşluğunda hangi değişim beklenir?
- A) Hacim azalır ve basınç artar
- B) Hacim ile basınç aynı anda sıfır olur
- C) Akciğer gaz değişimi tamamen durur
- D) Diyafram gevşemesi zorunlu hâle gelir
- E) Hacim artar ve basınç azalır
Doğru cevap: E
Çözüm: Diyafram kasılması göğüs hacmini artırır, alveol içi basıncı dış ortamın altına indirebilir.
Aşağıdaki damarlardan hangisi oksijence fakir kanı kalpten uzaklaştırır?
- A) Akciğer atardamarı
- B) Akciğer toplardamarı
- C) Aort
- D) Koroner atardamarın tüm dalları
- E) Böbrek atardamarı
Doğru cevap: A
Çözüm: Akciğer atardamarı sağ karıncıktan akciğerlere oksijence fakir kan taşır.
Sağlıklı nefronda süzülen glikozun büyük kısmı normal koşullarda hangi işlemle kana döner?
- A) Fotoliz
- B) Geri emilim
- C) Tozlaşma
- D) Endosimbiyoz
- E) Denitrifikasyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Glikoz normal koşullarda proksimal tübülde geri emilir.
İnsülin ve glukagon için hangisi doğru karşılaştırmadır?
- A) İkisi de yalnız sindirim enzimi üretir
- B) Glukagon oksijen taşır, insülin kan pıhtılaştırır
- C) İkisi de nöronların miyelinini oluşturur
- D) İnsülin kan glikozunu düşürürken glukagon artırmaya katkı sağlar
- E) İnsülin yalnız karaciğerden salgılanır
Doğru cevap: D
Çözüm: Bu hormonlar kan glikozu homeostazisinde karşıt yönlü etkiler gösterir.
Duyu nöronundan gelen uyaranın omurilikte işlenip kas tepkisine dönüşmesi hangi duruma örnektir?
- A) Fotosentez
- B) Mayoz
- C) Nitrifikasyon
- D) Refleks yayı
- E) Mutualizm
Doğru cevap: D
Çözüm: Refleks yayında uyarı motor yanıtla sonuçlanabilir.
Aşağıdakilerden hangisi edinilmiş bağışıklıkla daha yakından ilişkilidir?
- A) Antijene özgül hafıza yanıtı
- B) Deri yüzeyinin mekanik bariyeri
- C) Mide asidinin genel koruyucu etkisi
- D) Mukusla mekanik temizleme
- E) Mikrobun kendiliğinden tümüyle yok olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Edinilmiş bağışıklık özgül tanıma ve bellek süreçlerini içerir.
Bitki köklerinden yapraklara su taşınmasında terleme çekimiyle ilişkili doku hangisidir?
- A) Floem
- B) Polen
- C) Ksilem
- D) Tohum kabuğu
- E) Endosperm
Doğru cevap: C
Çözüm: Terleme çekimi ksilem sütunundaki su hareketine katkıda bulunur.
Çiçekli bitkilerde tozlaşma kavramının doğru açıklaması hangisidir?
- A) Yumurta ve spermin kaynaşması
- B) Zigotun embriyoya dönüşmesi
- C) Polenin tepeciğe taşınması
- D) Tohumun çimlenmesi
- E) Kromozomların mayozda ayrılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Tozlaşma polenin dişi organ tepeciğine ulaşmasıdır; döllenme değildir.
Mantarların bitkilerden temel ayrımlarından biri hangisidir?
- A) Tümünün prokaryot olması
- B) Heterotrof beslenmeleri ve fotosentez yapmamaları
- C) Hücre zarına sahip olmamaları
- D) DNA bulundurmamaları
- E) Yalnız sucul ortamda yaşamaları
Doğru cevap: B
Çözüm: Mantarlar ökaryot heterotroflardır ve klorofil temelli fotosentez yapmazlar.
Bir canlı türünün yaşadığı yerden çok, kullandığı kaynakları ve ekolojik görevini anlatan kavram hangisidir?
- A) Habitat
- B) Ekolojik niş
- C) Nüfus büyüklüğü
- D) Enlem
- E) Jeolojik dönem
Doğru cevap: B
Çözüm: Ekolojik niş türün yaşam biçimi ve etkileşimlerindeki yerini ifade eder.
Ot→çekirge→kurbağa zincirinde kurbağa hangi düzeydedir?
- A) İkincil tüketici
- B) Üretici
- C) Birincil tüketici
- D) Ayrıştırıcı
- E) Üçüncül tüketici
Doğru cevap: A
Çözüm: Çekirge otu yer; kurbağa çekirgeyi yediğinden ikincil tüketicidir.
Ekosistemde enerjinin trofik düzeyler arasında aktarılması için hangi ifade daha doğrudur?
- A) Enerji tüm basamaklarda zorunlu artar
- B) Üst düzeylere aktarılabilen enerji genellikle azalır
- C) Enerji hiç ısıya dönüşmez
- D) Enerji karbon gibi eksiksiz döngü yapar
- E) Ayrıştırıcılar enerji tüketmez
Doğru cevap: B
Çözüm: Enerji metabolik faaliyetlerde harcanır ve ısı olarak dağılır.
Atmosfer azotunu biyolojik olarak kullanılabilir azotlu bileşiklere dönüştürme süreci nedir?
- A) Fotosentez
- B) Süblimleşme
- C) Döllenme
- D) Azot bağlanması
- E) Biyobüyütme
Doğru cevap: D
Çözüm: Azot bağlayan mikroorganizmalar atmosfer N₂sini kullanılabilir bileşiklere dönüştürebilir.
Her iki türün de yarar sağladığı ekolojik etkileşim hangisidir?
- A) Parazitizm
- B) Amensalizm
- C) Avcılık
- D) Rekabet
- E) Mutualizm
Doğru cevap: E
Çözüm: Mutualist etkileşimlerde iki taraf da yarar görür.
Toprak bulunan ancak yangınla bitki örtüsü kaybolmuş alanda yeniden bitki topluluklarının oluşması hangi süreçtir?
- A) İkincil süksesyon
- B) Birincil süksesyon
- C) Denitrifikasyon
- D) Endosimbiyoz
- E) Genetik sürüklenme
Doğru cevap: A
Çözüm: Toprak mevcut olduğundan ikincil süksesyon örneğidir.
Bir çevre kirleticisinin besin ağının üst basamaklarına çıkıldıkça derişiminin artması hangi kavramdır?
- A) Biyobirikimden bağımsız tek tip buharlaşma
- B) Osmotik basınç
- C) Fototropizma
- D) Transpirasyon
- E) Biyobüyütme
Doğru cevap: E
Çözüm: Kalıcı kirleticilerde trofik düzeyler boyunca derişim artışı biyobüyütmedir.
5E öğretim modelinde öğrencinin gözlem ve denemelerle ilk fikirlerini sınadığı evre hangisidir?
- A) Değerlendirme
- B) Derinleştirme
- C) Açıklama
- D) Keşfetme
- E) Dikkat çekme
Doğru cevap: D
Çözüm: Keşfetme evresi öğrenciye kanıtla etkileşim fırsatı sağlar.
Öğretmenin öğrencinin çözüm sırasında yaptığı hataya anında geri bildirim verip sonraki etkinliği uyarlaması hangisidir?
- A) Yalnız sonuç değerlendirmesi
- B) Denitrifikasyon
- C) Biçimlendirici değerlendirme
- D) Parametre kestirimi olmadan not verme
- E) Sınıf dışı rastgele seçilim
Doğru cevap: C
Çözüm: Süreç içinde öğretimi uyarlayan değerlendirme biçimlendiricidir.