Rutherford alfa saçılması deneyi atomun hangi özelliğini ortaya koymuştur?
- A) Küçük ve yoğun pozitif çekirdeği
- B) Elektronların kesin yörünge yarıçapını
- C) Her atomda tek elektron olduğunu
- D) Atomun hiç boşluk içermediğini
- E) Bütün atomların aynı kütlede olduğunu
Doğru cevap: A
Çözüm: Büyük açılı saçılmalar, pozitif yükün küçük çekirdekte yoğunlaştığını destekler.
Bohr atom modelinin temel yeniliği nedir?
- A) Her elektronun ışık hızında gitmesi
- B) Atomun yalnız protondan oluşması
- C) Foton enerjisinin sürekli her değeri alması
- D) Elektronların ayrık enerji düzeylerinde bulunması
- E) Çekirdeğin tümüyle yüksüz olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Bohr modelinde izinli bağlı enerji düzeyleri kuantalanmıştır.
Hidrojen atomunun temel hâlindeki enerji kaç eV kabul edilir?
- A) +13,6
- B) −13,6
- C) −3,4
- D) 0
- E) +3,4
Doğru cevap: B
Çözüm: Hidrojen için E₁=−13,6 eV’dir.
Bir fotonun enerjisini veren bağıntı hangisidir?
- A) E=h/f
- B) E=mc
- C) E=ρV
- D) E=F/A
- E) E=hf
Doğru cevap: E
Çözüm: Planck bağıntısı E=hf’dir.
Sabit frekanstaki ışığın şiddetini artırmak temel olarak neyi artırabilir?
- A) Planck sabitini
- B) Bir fotonun durgun kütlesini
- C) Birim zamanda gelen foton sayısını
- D) Bir fotonun enerjisini
- E) Işığın boşluktaki hızını
Doğru cevap: C
Çözüm: Foton başına enerji hf sabittir; şiddet foton akısıyla artabilir.
Fotoelektrik olayda bir fotonun elektron koparabilmesi için temel eşik şartı nedir?
- A) hf≥iş fonksiyonu
- B) hf=0
- C) Işık şiddetinin sıfır olması
- D) Yalnız dalga boyunun sonsuz olması
- E) Metal sıcaklığının mutlaka 0 K olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Tek fotonlu modelde foton enerjisi iş fonksiyonunu karşılamalıdır.
De Broglie dalga boyu hangi bağıntıyla verilir?
- A) λ=p/h²
- B) λ=h+p
- C) λ=mc²
- D) λ=h/p
- E) λ=hp
Doğru cevap: D
Çözüm: Madde dalgasında dalga boyu Planck sabitinin momentuma bölümüdür.
Compton saçılması hangi olaydır?
- A) Mıknatısın kutup değiştirmesi
- B) Fotonun elektronla etkileşerek dalga boyu değiştirmesi
- C) Çekirdeğin alfa yayması
- D) Durgun sıvıda basınç artması
- E) Elektronun yalnız ısı nedeniyle çıkması
Doğru cevap: B
Çözüm: Compton olayı fotonun enerji ve momentum alışverişiyle saçılmasıdır.
Heisenberg belirsizlik ilkesi hangi büyüklüklerin birlikte kesinleştirilmesini sınırlar?
- A) Kütle numarası ve proton sayısı
- B) Elektrik yükü ve parçacık türü
- C) Atom numarası ve element adı
- D) Işık hızı ve Planck sabiti
- E) Konum ve momentum
Doğru cevap: E
Çözüm: ΔxΔp≥ℏ/2 bağıntısı konum-momentum belirsizliklerini bağlar.
Pauli dışarlama ilkesine göre bir uzaysal orbitalde en çok kaç elektron bulunabilir?
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir orbitalde iki elektron ancak zıt spin durumlarında bulunabilir.
Özel görelilikte boşluktaki ışık hızı için doğru ifade hangisidir?
- A) Tüm eylemsiz gözlemciler için aynıdır
- B) Gözlemcinin hızına basitçe eklenir
- C) Işığın rengine göre değişir
- D) Sadece durgun gözlemcide c olur
- E) Kütlesiyle orantılıdır
Doğru cevap: A
Çözüm: Einstein’ın özel görelilik postülatı c’nin eylemsiz sistemlerde değişmezliğidir.
Bir çekirdeğin atom numarası Z neyi gösterir?
- A) Nötron sayısını
- B) Elektronun enerji düzeyini
- C) Yarı ömür sayısını
- D) Proton sayısını
- E) Proton+nötron toplamını
Doğru cevap: D
Çözüm: Z çekirdekteki proton sayısıdır.
Bir çekirdeğin kütle numarası A hangisidir?
- A) Yalnız bağlanma enerjisi
- B) Proton ve nötron sayılarının toplamı
- C) Yalnız proton sayısı
- D) Yalnız elektron sayısı
- E) Nötron sayısından proton sayısı çıkarımı
Doğru cevap: B
Çözüm: A=Z+N toplam nükleon sayısıdır.
İzotop çekirdekler için hangi özellik aynıdır?
- A) Nötron sayısı
- B) Kütle numarası
- C) Çekirdek kütlesi
- D) Radyoaktif yarı ömür
- E) Proton sayısı
Doğru cevap: E
Çözüm: İzotoplarda atom numarası aynı, nötron sayıları farklıdır.
Alfa bozunmasında kütle numarası A kaç azalır?
Doğru cevap: C
Çözüm: Alfa parçacığı iki proton ve iki nötrondan oluşan ⁴₂He çekirdeğidir.
Beta eksi bozunmasında çekirdeğin atom numarası nasıl değişir?
- A) 1 artar
- B) 1 azalır
- C) 2 azalır
- D) 4 azalır
- E) Sıfır olur
Doğru cevap: A
Çözüm: Nötron protona dönüştüğü için Z bir artar ve A sabit kalır.
Gama ışıması tek başına gerçekleştiğinde çekirdeğin A ve Z değerleri nasıl değişir?
- A) A sabit Z bir artar
- B) A bir artar Z sabit
- C) A sabit Z iki azalır
- D) İkisi de değişmez
- E) A dört azalır Z iki azalır
Doğru cevap: D
Çözüm: Gama, çekirdek enerji düzeyleri arasında foton geçişidir.
Radyoaktif etkinliğin SI birimi hangisidir?
- A) Tesla
- B) Becquerel
- C) Gray
- D) Sievert
- E) Watt
Doğru cevap: B
Çözüm: Bq saniyedeki bozunma sayısını ifade eder.
Radyoaktif bir türün bir yarı ömür sonrasında kalan çekirdek oranı nedir?
- A) 1/4
- B) 1/8
- C) 3/4
- D) 0
- E) 1/2
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir yarı ömürde çok sayıda çekirdeğin ortalama yarısı kalır.
Füzyon hangi çekirdek tepkimesini anlatır?
- A) Atomun yalnız foton soğurmasını
- B) Sabit yükte elektrik alan üretimini
- C) Hafif çekirdeklerin birleşmesini
- D) Ağır çekirdeğin parçalanmasını
- E) Elektronun metalden kopmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Füzyon uygun hafif çekirdeklerin birleşmesidir.