Titrasyonda derişimi bilinen ve kontrollü olarak eklenen çözelti hangisidir?
- A) Kromatografik sabit faz
- B) Titrant
- C) Analit
- D) Çökelek
- E) İç standart sinyali
Doğru cevap: B
Çözüm: Titrant miktarı bilinen, büretten eklenebilen çözeltiyi belirtir.
Titrasyondaki eşdeğerlik noktası nasıl tanımlanır?
- A) İndikatörün ilk rengi ne zaman gösterdiği
- B) Büretin tamamen boşaldığı an
- C) Çözeltinin her zaman pH 7 olduğu an
- D) Sıcaklığın mutlaka sabit kaldığı an
- E) Tepkimeye göre tam stokiyometrik karşılığın sağlandığı aşama
Doğru cevap: E
Çözüm: Eşdeğerlik noktası kimyasal tepkime mol oranlarına göre belirlenir.
Bir indikatörün gözle görülen renk değişimiyle saptanan titrasyon aşaması hangisidir?
- A) Sabit faz
- B) Kalibrasyon eğimi
- C) Son nokta
- D) Başlangıç derişimi
- E) Kütle numarası
Doğru cevap: C
Çözüm: Son nokta sinyal veya renk değişimi ile gözlenir ve eşdeğerlikten biraz sapabilir.
Tampon çözeltiyi oluşturan yaygın bileşen çifti hangisidir?
- A) Zayıf asit ve eşlenik bazı
- B) Yalnız kuvvetli asit ve su
- C) Yalnız güçlü baz ve su
- D) Birbirine tepkimesiz iki asal gaz
- E) Yalnız saf su ve kum
Doğru cevap: A
Çözüm: Zayıf asit ile eşlenik bazı birlikte bulunursa uygun derişimde tampon etki gösterir.
Molarite hangi büyüklüğün oranıdır?
- A) Çözünen gramı / çözücünün litresi
- B) Çözeltinin toplam molü / çözücü molü
- C) Çözücü gramı / çözünen molü
- D) Çözünen molü / çözeltinin litre hacmi
- E) Çözünen molü / çözücünün kilogramı
Doğru cevap: D
Çözüm: M=nçözünen/Vçözelti(L).
25 °C’de 0,010 M güçlü tek protonlu asidin yaklaşık pH değeri kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: İdeal koşulda [H⁺]≈10⁻² M ve pH=2.
Zayıf bir asidin suda ayrışma dengesini tanımlayan sabit hangisidir?
- A) Ksp
- B) Kw yalnızca
- C) Kf yalnızca
- D) Avogadro sabiti
- E) Ka
Doğru cevap: E
Çözüm: Ka, asit ayrışma tepkimesinin denge sabitidir.
25,0 mL 0,10 M HCl’nin tam nötrleşmesi için 0,050 M NaOH’dan kaç mL gerekir?
- A) 100,0 mL
- B) 50,0 mL
- C) 12,5 mL
- D) 25,0 mL
- E) 75,0 mL
Doğru cevap: B
Çözüm: HCl+NaOH oranı 1:1. Asit molü 0,025·0,10=0,0025; V=0,0025/0,050=0,050 L.
20,0 mL 0,10 M H₂SO₄’ün tam nötrleşmesinde 0,20 M NaOH hacmi kaç mL’dir?
- A) 10,0 mL
- B) 30,0 mL
- C) 40,0 mL
- D) 80,0 mL
- E) 20,0 mL
Doğru cevap: E
Çözüm: H₂SO₄+2NaOH; 0,002 mol asit için 0,004 mol baz gerekir, V=0,004/0,20=0,020 L.
25 °C’de [H⁺]=1,0×10⁻³ M olan sulu çözeltinin yaklaşık pH değeri kaçtır?
Doğru cevap: C
Çözüm: pH=−log(10⁻³)=3.
25 °C’de pOH=4,0 olan sulu çözeltinin yaklaşık pH değeri kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: 25 °C’de pH+pOH≈14 olduğundan pH=10.
Ka=1,0×10⁻⁶ ve başlangıç derişimi 0,10 M olan tek protonlu zayıf asit için [H⁺] yaklaşık kaç M’dir? (x≪C kabulü uygundur.)
- A) 1,00×10⁻³ M
- B) 1,00×10⁻² M
- C) 3,16×10⁻³ M
- D) 3,16×10⁻⁴ M
- E) 1,00×10⁻⁶ M
Doğru cevap: D
Çözüm: [H⁺]≈√(KaC)=√(10⁻⁷)=3,16×10⁻⁴ M; ayrışma oranı yaklaşık %0,316’dır.
İdeal bir tamponda zayıf asit ve eşlenik bazının derişimleri eşitse pH hangi değere eşittir?
- A) pOH
- B) pKa
- C) Ka
- D) pKb
- E) 7 olması zorunludur.
Doğru cevap: B
Çözüm: Henderson–Hasselbalch bağıntısında log(1)=0; pH=pKa.
Başlangıçta 0,20 mol HA ve 0,10 mol A⁻ içeren ideal tampona 0,050 mol güçlü baz ekleniyor. Hacim değişimini ihmal edersek son pH hangisidir?
- A) pKa+1
- B) Her durumda 7 olur.
- C) pKa+log2
- D) pKa’ya eşittir.
- E) pKa−1
Doğru cevap: D
Çözüm: OH⁻ 0,050 mol HA tüketip A⁻ oluşturur: HA=0,150, A⁻=0,150; log1=0.
Başlangıçta 0,10 mol HA ve 0,20 mol A⁻ içeren tampona 0,050 mol güçlü asit ekleniyor. İdeal yaklaşımda son pH kaçtır?
- A) pKa−log3
- B) pKa
- C) pKa−1
- D) pKa+1
- E) pKa+log2
Doğru cevap: B
Çözüm: H⁺, A⁻’ı HA’ya dönüştürür: A⁻=0,150, HA=0,150; oran 1 ve pH=pKa.
25 °C’de zayıf tek protonlu asit, güçlü bazla titre ediliyor. Eşdeğerlikteki sulu çözeltinin ideal pH’ı için en uygun ifade hangisidir?
- A) Mutlaka 7’dir.
- B) Genellikle 7’den küçüktür.
- C) Mutlaka sıfırdır.
- D) Titranttan bağımsız kesinlikle 14’tür.
- E) Genellikle 7’den büyüktür.
Doğru cevap: E
Çözüm: Eşdeğerlikte zayıf asidin eşlenik bazı hidrolizle OH⁻ oluşturur; tipik pH>7.
AgCl için Ksp=1,0×10⁻¹⁰. Başlangıçta 0,010 M Cl⁻ içeren çözeltide ideal koşullarda denge [Ag⁺] yaklaşık kaç M’dir? (Cl⁻ değişimini ihmal edin.)
- A) 1,0×10⁻⁵ M
- B) 1,0×10⁻² M
- C) 1,0×10⁻⁸ M
- D) 1,0×10⁻¹⁰ M
- E) 1,0×10⁻⁶ M
Doğru cevap: C
Çözüm: Ksp=[Ag⁺][Cl⁻]; [Ag⁺]≈10⁻¹⁰/10⁻²=10⁻⁸ M.
Bir çözeltide [Ag⁺]=1,0×10⁻⁴ M ve [Cl⁻]=1,0×10⁻⁵ M’dir. AgCl için Ksp=1,0×10⁻¹⁰ ise hangi yorum doğrudur?
- A) Qsp>Ksp olduğundan çökelme beklenir.
- B) Qsp<Ksp olduğundan katı mutlaka çözünür.
- C) Qsp=Ksp olduğundan sistem kesin doygundur.
- D) Qsp=0 olduğundan çökelme olamaz.
- E) AgCl’nin çözünürlüğü sonsuzdur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Qsp=10⁻⁴·10⁻⁵=10⁻⁹; 10⁻⁹>10⁻¹⁰ olduğu için çökelme yönü beklenir.
CaF₂ için Ksp=4,0×10⁻⁹ ve ortamda [F⁻]≈0,100 M sabitse [Ca²⁺] yaklaşık kaç M olur?
- A) 4,0×10⁻⁵ M
- B) 1,0×10⁻⁴ M
- C) 1,0×10⁻² M
- D) 4,0×10⁻⁷ M
- E) 4,0×10⁻⁹ M
Doğru cevap: D
Çözüm: Ksp=[Ca²⁺][F⁻]²; [Ca²⁺]=4×10⁻⁹/(0,100)²=4×10⁻⁷ M.
AgCl çökeleğinin mol kütlesi 143,5 g/mol, klorun atom kütlesi 35,5 g/mol’dür. 0,2870 g saf AgCl’den hesaplanan klor kütlesi kaç gramdır?
- A) 0,2870 g
- B) 0,0710 g
- C) 0,0355 g
- D) 0,1000 g
- E) 0,1435 g
Doğru cevap: B
Çözüm: nAgCl=0,2870/143,5=0,00200 mol; nCl aynı, mCl=0,00200·35,5=0,0710 g.