Bir örnekte hangi kimyasal türlerin bulunduğunu belirlemeye yönelik analiz türü hangisidir?
- A) Nitel analiz
- B) Nicel analiz
- C) Gravimetrik verim hesabı
- D) Kalibrasyon regresyonu
- E) Belirsizlik bütçesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Nitel analiz türün kimliğini, nicel analiz miktarını araştırır.
Analitik ölçümde doğruluk (accuracy) neyi ifade eder?
- A) Titrantın harcanan hacmini
- B) Cihazın ölçüm hızını
- C) Birim başına ışık gücünü
- D) Sonucun referans değere yakınlığını
- E) Tekrarların birbirine yakınlığını
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğruluk, kabul edilen doğru veya referans değere yakınlıkla ilgilidir.
Aynı numunenin yinelenen ölçümlerinin birbirine yakın olmasına ne ad verilir?
- A) Çözünürlük çarpımı
- B) Kesinlik (precision)
- C) Seçicilik
- D) Doğruluk yanlılığı
- E) Molalite
Doğru cevap: B
Çözüm: Kesinlik, tekrar sonuçlarının saçılmasının küçük olmasıyla ilişkilidir.
Her tartımda gerçek değerden 0,050 g fazla gösteren terazideki hata türü hangisidir?
- A) Yalnız rastgele hata
- B) Duyarlılık artışı
- C) Örnekleme temsil gücü
- D) Hacimsel seyreltme
- E) Sistematik hata
Doğru cevap: E
Çözüm: Sabit yönlü kayma, sistematik yanlılık örneğidir.
Analiz ortamındaki reaktif/cihaz arka plan sinyalini izlemek için hangi örnek kullanılır?
- A) İzotop standardı
- B) Filtre kâğıdı
- C) Kör numune (blank)
- D) Yalnız bilinmeyen numune
- E) Doygun çözelti
Doğru cevap: C
Çözüm: Blank, hedef analit eklenmeden hazırlanan kontrol ile arka planı değerlendirmeye yarar.
Doğrudan tartılarak güvenilir derişimde çözeltisi hazırlanabilen yüksek saflıkta kararlı maddeye ne denir?
- A) Birincil standart
- B) İndikatör
- C) İkincil reaktif
- D) Kör numune
- E) Hareketli faz
Doğru cevap: A
Çözüm: Birincil standart uygun saflık ve kararlılığıyla doğrudan çözelti hazırlama için kullanılabilir.
Belirli son hacimde standart çözelti hazırlamak için en uygun cam malzeme hangisidir?
- A) Saat camı
- B) Beher
- C) Ayırma hunisi
- D) Balonjoje (volumetrik balon)
- E) Erlenmayer
Doğru cevap: D
Çözüm: Balonjoje belirli sıcaklıkta tanımlı son hacme kadar tamamlamak için tasarlanır.
Titrasyonda derişimi bilinen ve kontrollü olarak eklenen çözelti hangisidir?
- A) Kromatografik sabit faz
- B) Titrant
- C) Analit
- D) Çökelek
- E) İç standart sinyali
Doğru cevap: B
Çözüm: Titrant miktarı bilinen, büretten eklenebilen çözeltiyi belirtir.
Titrasyondaki eşdeğerlik noktası nasıl tanımlanır?
- A) İndikatörün ilk rengi ne zaman gösterdiği
- B) Büretin tamamen boşaldığı an
- C) Çözeltinin her zaman pH 7 olduğu an
- D) Sıcaklığın mutlaka sabit kaldığı an
- E) Tepkimeye göre tam stokiyometrik karşılığın sağlandığı aşama
Doğru cevap: E
Çözüm: Eşdeğerlik noktası kimyasal tepkime mol oranlarına göre belirlenir.
Bir indikatörün gözle görülen renk değişimiyle saptanan titrasyon aşaması hangisidir?
- A) Sabit faz
- B) Kalibrasyon eğimi
- C) Son nokta
- D) Başlangıç derişimi
- E) Kütle numarası
Doğru cevap: C
Çözüm: Son nokta sinyal veya renk değişimi ile gözlenir ve eşdeğerlikten biraz sapabilir.
Tampon çözeltiyi oluşturan yaygın bileşen çifti hangisidir?
- A) Zayıf asit ve eşlenik bazı
- B) Yalnız kuvvetli asit ve su
- C) Yalnız güçlü baz ve su
- D) Birbirine tepkimesiz iki asal gaz
- E) Yalnız saf su ve kum
Doğru cevap: A
Çözüm: Zayıf asit ile eşlenik bazı birlikte bulunursa uygun derişimde tampon etki gösterir.
Molarite hangi büyüklüğün oranıdır?
- A) Çözünen gramı / çözücünün litresi
- B) Çözeltinin toplam molü / çözücü molü
- C) Çözücü gramı / çözünen molü
- D) Çözünen molü / çözeltinin litre hacmi
- E) Çözünen molü / çözücünün kilogramı
Doğru cevap: D
Çözüm: M=nçözünen/Vçözelti(L).
25 °C’de 0,010 M güçlü tek protonlu asidin yaklaşık pH değeri kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: İdeal koşulda [H⁺]≈10⁻² M ve pH=2.
Zayıf bir asidin suda ayrışma dengesini tanımlayan sabit hangisidir?
- A) Ksp
- B) Kw yalnızca
- C) Kf yalnızca
- D) Avogadro sabiti
- E) Ka
Doğru cevap: E
Çözüm: Ka, asit ayrışma tepkimesinin denge sabitidir.
Az çözünen tuzun çözünme dengesine ait sabit hangisidir?
- A) Gaz sabiti R
- B) Faraday sabiti F
- C) Ksp
- D) Ka
- E) Kb
Doğru cevap: C
Çözüm: Ksp çözünürlük çarpımını tanımlar.
Gravimetrik analizde ölçümün temel dayanağı nedir?
- A) Uygun kimyasal formun kütlesini tartmak
- B) Yalnız renk değişimini saymak
- C) Yalnız gazın basıncını ölçmek
- D) Numunenin ses hızını ölçmek
- E) Yalnız akım-zaman eğrisi çizmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Gravimetrik tayinde bilinen bileşimli katının kütlesinden analit miktarı bulunabilir.
EDTA uygun koşullarda pek çok metal iyonuyla yaygın olarak hangi mol oranında kompleks oluşturur?
- A) 2:3
- B) 3:1
- C) 4:1
- D) 1:1
- E) 1:2
Doğru cevap: D
Çözüm: EDTA ile metal arasında tipik stokiyometrik kompleks oranı 1:1’dir.
İyot–tiyosülfat titrasyonunda bir mol I₂ kaç mol S₂O₃²⁻ iyonu tüketir?
- A) 4 mol
- B) 2 mol
- C) 0,5 mol
- D) 1 mol
- E) 3 mol
Doğru cevap: B
Çözüm: I₂+2S₂O₃²⁻→2I⁻+S₄O₆²⁻ denklemi 1:2 oranını verir.
Beer–Lambert yasasının ideal bağıntısı hangisidir?
- A) A=bc/ε
- B) A=ε/(bc)
- C) A=b+c+ε
- D) A=T×100
- E) A=εbc
Doğru cevap: E
Çözüm: Absorbans, molar soğurma katsayısı, yol uzunluğu ve derişimin çarpımıdır.
Kromatografik ayırmanın temel nedeni nedir?
- A) Yalnız çözücünün kütlece yüzde derişimi
- B) Atom numaralarının birbirine eşit olması
- C) Bileşenlerin sabit ve hareketli fazla etkileşimlerinin farklı olması
- D) Bütün bileşenlerin eşit hızda hareket etmesi
- E) Tüm bileşenlerin aynı kaynama noktasına sahip olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Ayırma, türlerin iki fazla farklı dağılım ve etkileşimlerinden kaynaklanır.