Referans değeri 12,0 olan bir örneğin tekrar ölçümleri 9,9; 10,0 ve 10,1 bulunuyor. En doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Kesinlik yüksek, doğruluk düşüktür.
- B) Kesinlik ve doğruluk birlikte yüksektir.
- C) Kesinlik düşük, doğruluk yüksektir.
- D) Tekrarlar arasında büyük rastgele hata vardır.
- E) Bu verilerle ölçüm yanlılığı kesinlikle sıfırdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Ölçümler birbirine çok yakın, ancak referans 12’den yaklaşık 2 birim düşüktür.
Başlangıçta 4,0 mg/L analit içeren örneğe 2,0 mg/L eşdeğer miktarda analit ekleniyor ve yeni sonuç 5,8 mg/L ölçülüyor. Eklenen analit için geri kazanım yüzde kaçtır?
- A) %80
- B) %95
- C) %100
- D) %90
- E) %45
Doğru cevap: D
Çözüm: Geri kazanım=[(5,8−4,0)/2,0]·100=%90.
Bir kalibrasyon grafiğinde sinyal y=0,25c+0,10 bağıntısıyla değişiyor. Bilinmeyenin sinyali 0,85 ise c kaçtır?
- A) 4,0
- B) 3,0
- C) 0,30
- D) 2,0
- E) 3,4
Doğru cevap: B
Çözüm: c=(0,85−0,10)/0,25=3,0.
Örneğin toplam absorbansı 0,65, blank absorbansı 0,15 ölçülüyor. Blank düzeltilmiş duyarlılık 0,20 absorbans/(mg/L) ise analit derişimi kaç mg/L’dir?
- A) 0,5 mg/L
- B) 1,5 mg/L
- C) 3,25 mg/L
- D) 4,0 mg/L
- E) 2,5 mg/L
Doğru cevap: E
Çözüm: Düzeltilmiş A=0,65−0,15=0,50; c=0,50/0,20=2,5 mg/L.
20,0 mL 0,0500 M H₂SO₄, 100,0 mL’ye seyreltiliyor. Bu çözeltinin 25,0 mL’sini tam nötrleştirmek için 0,100 M NaOH’dan kaç mL gerekir?
- A) 20,0 mL
- B) 25,0 mL
- C) 5,00 mL
- D) 2,50 mL
- E) 10,0 mL
Doğru cevap: C
Çözüm: Toplam asit 1,00 mmol, 25/100 alikotta 0,250 mmol asit vardır. 0,500 mmol NaOH gerekir, V=5,00 mL.
0,100 M tek protonlu zayıf asidin dengedeki [H⁺] derişimi yaklaşık 1,00×10⁻³ M ise Ka kaçtır? (Suyun katkısını ihmal edin.)
- A) 1,01×10⁻⁵
- B) 1,00×10⁻³
- C) 1,00×10⁻⁴
- D) 1,00×10⁻⁶
- E) 1,01×10⁻⁷
Doğru cevap: A
Çözüm: Ka=x²/(C−x)=(10⁻³)²/(0,100−0,001)=10⁻⁶/0,099≈1,01×10⁻⁵.
Başlangıçta 0,20 mol HA ve 0,10 mol A⁻ içeren ideal tampona 0,050 mol güçlü baz ekleniyor. Hacim değişimini ihmal edersek son pH hangisidir?
- A) pKa+1
- B) Her durumda 7 olur.
- C) pKa+log2
- D) pKa’ya eşittir.
- E) pKa−1
Doğru cevap: D
Çözüm: OH⁻ 0,050 mol HA tüketip A⁻ oluşturur: HA=0,150, A⁻=0,150; log1=0.
Başlangıçta 0,10 mol HA ve 0,20 mol A⁻ içeren tampona 0,050 mol güçlü asit ekleniyor. İdeal yaklaşımda son pH kaçtır?
- A) pKa−log3
- B) pKa
- C) pKa−1
- D) pKa+1
- E) pKa+log2
Doğru cevap: B
Çözüm: H⁺, A⁻’ı HA’ya dönüştürür: A⁻=0,150, HA=0,150; oran 1 ve pH=pKa.
25 °C’de zayıf tek protonlu asit, güçlü bazla titre ediliyor. Eşdeğerlikteki sulu çözeltinin ideal pH’ı için en uygun ifade hangisidir?
- A) Mutlaka 7’dir.
- B) Genellikle 7’den küçüktür.
- C) Mutlaka sıfırdır.
- D) Titranttan bağımsız kesinlikle 14’tür.
- E) Genellikle 7’den büyüktür.
Doğru cevap: E
Çözüm: Eşdeğerlikte zayıf asidin eşlenik bazı hidrolizle OH⁻ oluşturur; tipik pH>7.
AgCl için Ksp=1,0×10⁻¹⁰. Başlangıçta 0,010 M Cl⁻ içeren çözeltide ideal koşullarda denge [Ag⁺] yaklaşık kaç M’dir? (Cl⁻ değişimini ihmal edin.)
- A) 1,0×10⁻⁵ M
- B) 1,0×10⁻² M
- C) 1,0×10⁻⁸ M
- D) 1,0×10⁻¹⁰ M
- E) 1,0×10⁻⁶ M
Doğru cevap: C
Çözüm: Ksp=[Ag⁺][Cl⁻]; [Ag⁺]≈10⁻¹⁰/10⁻²=10⁻⁸ M.
Bir çözeltide [Ag⁺]=1,0×10⁻⁴ M ve [Cl⁻]=1,0×10⁻⁵ M’dir. AgCl için Ksp=1,0×10⁻¹⁰ ise hangi yorum doğrudur?
- A) Qsp>Ksp olduğundan çökelme beklenir.
- B) Qsp<Ksp olduğundan katı mutlaka çözünür.
- C) Qsp=Ksp olduğundan sistem kesin doygundur.
- D) Qsp=0 olduğundan çökelme olamaz.
- E) AgCl’nin çözünürlüğü sonsuzdur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Qsp=10⁻⁴·10⁻⁵=10⁻⁹; 10⁻⁹>10⁻¹⁰ olduğu için çökelme yönü beklenir.
CaF₂ için Ksp=4,0×10⁻⁹ ve ortamda [F⁻]≈0,100 M sabitse [Ca²⁺] yaklaşık kaç M olur?
- A) 4,0×10⁻⁵ M
- B) 1,0×10⁻⁴ M
- C) 1,0×10⁻² M
- D) 4,0×10⁻⁷ M
- E) 4,0×10⁻⁹ M
Doğru cevap: D
Çözüm: Ksp=[Ca²⁺][F⁻]²; [Ca²⁺]=4×10⁻⁹/(0,100)²=4×10⁻⁷ M.
AgCl çökeleğinin mol kütlesi 143,5 g/mol, klorun atom kütlesi 35,5 g/mol’dür. 0,2870 g saf AgCl’den hesaplanan klor kütlesi kaç gramdır?
- A) 0,2870 g
- B) 0,0710 g
- C) 0,0355 g
- D) 0,1000 g
- E) 0,1435 g
Doğru cevap: B
Çözüm: nAgCl=0,2870/143,5=0,00200 mol; nCl aynı, mCl=0,00200·35,5=0,0710 g.
25,0 mL su örneğindeki Ca²⁺ ve Mg²⁺ iyonları toplamı, 15,0 mL 0,0100 M EDTA ile 1:1 titrasyonla belirleniyor. Toplam metal derişimi kaç M’dir?
- A) 0,000600 M
- B) 0,00150 M
- C) 0,0100 M
- D) 0,0150 M
- E) 0,00600 M
Doğru cevap: E
Çözüm: nEDTA=0,0150·0,0100=1,50×10⁻⁴ mol, c=1,50×10⁻⁴/0,0250=0,00600 M.
50,0 mL su örneğinin sertliği, 10,0 mL 0,0100 M EDTA harcamasıyla belirleniyor. Sertlik CaCO₃ eşdeğeri olarak kaç mg/L’dir? (CaCO₃=100,0 g/mol, EDTA:metal=1:1)
- A) 400 mg/L
- B) 1000 mg/L
- C) 200 mg/L
- D) 20 mg/L
- E) 100 mg/L
Doğru cevap: C
Çözüm: EDTA molü 0,0100·0,0100=1,00×10⁻⁴; 0,0500 L’de 0,00200 M eşdeğer; 0,00200·100 g/L=200 mg/L.
Asidik ortamda 10,0 mL 0,0200 M KMnO₄, Fe²⁺’yi Fe³⁺’ye yükseltgiyor. Bu miktarın yükseltgeyebileceği Fe²⁺ miktarı kaç moldür?
- A) 1,00×10⁻³ mol
- B) 2,00×10⁻⁴ mol
- C) 4,00×10⁻⁴ mol
- D) 5,00×10⁻³ mol
- E) 1,00×10⁻² mol
Doğru cevap: A
Çözüm: MnO₄⁻ başına 5 elektron alınır. nMnO₄=2,00×10⁻⁴ mol, Fe²⁺ 5 katı yani 1,00×10⁻³ mol.
İyodometrik titrasyonda 20,0 mL 0,100 M Na₂S₂O₃ çözeltisi tüketiliyor. Tepkime I₂+2S₂O₃²⁻→2I⁻+S₄O₆²⁻ ise I₂ miktarı kaç moldür?
- A) 2,00×10⁻³ mol
- B) 4,00×10⁻³ mol
- C) 1,00×10⁻² mol
- D) 1,00×10⁻³ mol
- E) 2,00×10⁻⁴ mol
Doğru cevap: D
Çözüm: Tiyosülfat molü 0,0200·0,100=0,00200; iyot miktarı bunun yarısı 0,00100 mol.
UV–Vis ölçümünde ε=5000 L·mol⁻¹·cm⁻¹, optik yol 2,0 cm ve A=0,50 ise ideal derişim kaç mol/L’dir?
- A) 2,0×10⁻⁴ M
- B) 5,0×10⁻⁵ M
- C) 1,0×10⁻⁵ M
- D) 2,5×10⁻⁵ M
- E) 1,0×10⁻⁴ M
Doğru cevap: B
Çözüm: c=A/(εb)=0,50/(5000·2,0)=5,0×10⁻⁵ M.
Bir kromatogramda tutunma zamanı tR=6,0 dk, ölü zaman tM=1,5 dk ise kapasite faktörü k′ kaçtır?
- A) 0,25
- B) 1,5
- C) 4,0
- D) 4,5
- E) 3,0
Doğru cevap: E
Çözüm: k′=(tR−tM)/tM=(6,0−1,5)/1,5=3,0.
Basitleştirilmiş LOD≈3σ/m ve LOQ≈10σ/m modellerinde σ=0,006 sinyal birimi, m=0,20 sinyal/(mg/L) ise sonuç hangisidir?
- A) LOD=0,90 mg/L ve LOQ=3,0 mg/L
- B) LOD=3,0 mg/L ve LOQ=10,0 mg/L
- C) LOD=0,09 mg/L ve LOQ=0,30 mg/L
- D) LOD=0,03 mg/L ve LOQ=0,10 mg/L
- E) LOD=0,30 mg/L ve LOQ=0,09 mg/L
Doğru cevap: C
Çözüm: LOD=3·0,006/0,20=0,09; LOQ=10·0,006/0,20=0,30 mg/L.