Oktahedral kristal alanında enerji bakımından daha aşağıda bulunan d orbital grubu hangisidir?
- A) 4p
- B) 5s
- C) t₂g
- D) e_g
- E) 4s
Doğru cevap: C
Çözüm: Oktahedral modelde t₂g orbitalleri alt, e_g orbitalleri üst enerji seviyesindedir.
Bütün elektronları eşleşmiş bir türün manyetik sınıflandırması hangisidir?
- A) Diamanyetik
- B) Paramanyetik
- C) Ferromanyetik olması zorunlu
- D) Antiferromanyetik olması zorunlu
- E) Süperiletken olması zorunlu
Doğru cevap: A
Çözüm: Eşleşmemiş elektron içermeyen tür diamanyetik davranır.
Yüzey merkezli kübik (FCC) birim hücrede toplam kaç atom bulunur?
Doğru cevap: D
Çözüm: Sekiz köşe 1 atom, altı yüzey 3 atom katkı yapar; toplam 4.
Hacim merkezli kübik (BCC) birim hücrede toplam kaç atom vardır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Köşelerin toplam katkısı 1, merkezdeki tam atom 1; toplam 2.
Bir tür elektron aldığında yükseltgenme basamağı genellikle nasıl değişir?
- A) Artar
- B) Her zaman sıfır olur
- C) Mutlaka +7 olur
- D) Proton sayısı iki katına çıkar
- E) Azalır
Doğru cevap: E
Çözüm: Elektron kazanımı indirgenmedir; yükseltgenme basamağı düşer.
Bir koordinasyon kompleksindeki ligandın temel görevi nedir?
- A) Koordinasyon sayısını her zaman sıfırlamak
- B) Kristalin toplam kütlesini azaltmak
- C) Merkeze donör atom üzerinden elektron çifti sunmak
- D) Merkeze yalnız nötron vermek
- E) Merkez metalin çekirdeğini değiştirmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Koordinatif bağ oluşumunda ligand, donör atomla elektron çifti sağlayan Lewis bazı gibi davranır.
Oktahedral yüksek spin d⁵ türünde kaç eşleşmemiş elektron bulunur?
Doğru cevap: E
Çözüm: Zayıf alanlı d⁵ türünde beş d orbitali tekli dolu olabilir.
Oktahedral düşük spin d⁶ türünde kaç eşleşmemiş elektron vardır?
Doğru cevap: C
Çözüm: Güçlü alan t₂g⁶e_g⁰, tüm elektronlar eşleşmiştir.
İki eşleşmemiş elektron için spin-only manyetik moment yaklaşık kaç BM olur?
- A) 2,83 BM
- B) 1,73 BM
- C) 3,87 BM
- D) 4,90 BM
- E) 5,92 BM
Doğru cevap: A
Çözüm: μ=√[n(n+2)]=√8≈2,83 BM.
Oktahedral d³ iyonunda kristal alan düzeylerine elektron yerleşimi hangisidir?
- A) t₂g² e_g¹
- B) t₂g⁰ e_g³
- C) t₂g⁶ e_g⁰
- D) t₂g³ e_g⁰
- E) t₂g¹ e_g²
Doğru cevap: D
Çözüm: Düşük enerjili üç t₂g orbitali önce tek tek dolar.
İdeal hacim merkezli kübik (BCC) metal örgüsünde her atomun en yakın komşu sayısı kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: BCC birim hücresinde bir atomun sekiz en yakın komşusu vardır.
2Na+2H₂O→2NaOH+H₂ tepkimesinde 4 mol Na tam tepkimeye girerse kaç mol H₂ oluşur?
- A) 1 mol
- B) 3 mol
- C) 4 mol
- D) 8 mol
- E) 2 mol
Doğru cevap: E
Çözüm: Na:H₂ mol oranı 2:1 olduğundan 4 mol Na, 2 mol H₂ verir.
CaCO₃→CaO+CO₂ tepkimesinde 50 g CaCO₃ tamamen ayrışırsa kaç mol CO₂ oluşur? (CaCO₃=100 g/mol)
- A) 2,0 mol
- B) 5,0 mol
- C) 0,50 mol
- D) 0,25 mol
- E) 1,0 mol
Doğru cevap: C
Çözüm: nCaCO₃=50/100=0,50 mol; katsayı 1:1 olduğundan aynı mol CO₂ çıkar.
Oktahedral düşük spin d⁴ kompleksinin yalnız kristal alan orbital katkısı olarak CFSE değeri nedir?
- A) −0,6Δ₀
- B) −0,4Δ₀
- C) 0
- D) +1,6Δ₀
- E) −1,6Δ₀
Doğru cevap: E
Çözüm: Düşük spin d⁴: t₂g⁴e_g⁰ → 4(−0,4Δ₀)=−1,6Δ₀; eşleşme enerjisi ayrı değerlendirilir.
Oktahedral yüksek spin d⁶ kompleksinin (t₂g⁴e_g²) yalnız kristal alan orbital katkısı CFSE kaçtır?
- A) −2,4Δ₀
- B) +0,4Δ₀
- C) −0,4Δ₀
- D) 0
- E) −1,2Δ₀
Doğru cevap: C
Çözüm: 4(−0,4Δ₀)+2(+0,6Δ₀)=−1,6Δ₀+1,2Δ₀=−0,4Δ₀.
Dört eşleşmemiş elektronu bulunan bir iyonun spin-only manyetik momenti yaklaşık kaç BM olur?
- A) 4,90 BM
- B) 1,73 BM
- C) 2,83 BM
- D) 3,87 BM
- E) 5,92 BM
Doğru cevap: A
Çözüm: μ≈√[n(n+2)]=√[4·6]=√24≈4,90 BM.
Yüzey merkezli kübik (FCC) ideal eş küre modelinde atom yarıçapı r=0,125 nm ise küp kenarı a yaklaşık kaç nm’dir?
- A) 0,250 nm
- B) 0,500 nm
- C) 0,707 nm
- D) 0,354 nm
- E) 0,125 nm
Doğru cevap: D
Çözüm: FCC yüzey köşegeni boyunca dört yarıçap vardır: a√2=4r; a=2√2r≈0,354 nm.
FCC yapılı bir metalin mol kütlesi 64 g/mol, hücre kenarı 4,0×10⁻⁸ cm ve NA=6,0×10²³ mol⁻¹ ise ideal yoğunluğu yaklaşık kaç g/cm³ olur?
- A) 13,3 g/cm³
- B) 6,67 g/cm³
- C) 3,33 g/cm³
- D) 4,00 g/cm³
- E) 8,00 g/cm³
Doğru cevap: B
Çözüm: FCC hücrede 4 atom vardır; ρ=4M/(NAa³)=256/[6×10²³·(4×10⁻⁸)³]≈6,67 g/cm³.
Oktahedral MA₃B₃ tipinde aynı tür üç ligandın bir yüzün köşelerinde veya bir meridyen düzleminde bulunmasına göre hangi izomeri görülür?
- A) Yalnız cis–trans
- B) Yalnız bağlanma izomerliği
- C) Yalnız iyonlaşma izomerliği
- D) Yalnız zincir izomerliği
- E) fac–mer
Doğru cevap: E
Çözüm: MA₃B₃ oktahedral komplekslerinde facial ve meridional geometrik izomerler mümkündür.
NO₂⁻ ligandının bir komplekste N atomundan, diğerinde O atomundan bağlanması hangi izomeri türüdür?
- A) Sadece cis–trans izomeri
- B) İyonlaşma izomerliği
- C) Bağlanma izomerliği
- D) Konformasyon izomerliği
- E) Optik izomeri
Doğru cevap: C
Çözüm: Ambidentat nitrit ligandının farklı donör atomlarla bağlanması nitro/nitrito bağlanma izomerliğidir.