Zor Test

ÖABT Kimya Anorganik Kimya: Elementler, Bağlanma, Koordinasyon ve Kristal Alan - Zor Test

ÖABT Kimya Anorganik Kimya: Elementler, Bağlanma, Koordinasyon ve Kristal Alan konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Kimya
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Anorganik Kimya: Elementler, Bağlanma, Koordinasyon ve Kristal Alan
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

O²⁻, F⁻, Ne, Na⁺ ve Mg²⁺ türleri izoelektroniktir. En büyük yarıçapa sahip olan hangisidir?

Soru 2 / 20

Fe atomunun temel hâl düzeni [Ar]3d⁶4s² ise Fe³⁺ iyonunun elektron dizilimi hangisidir?

Soru 3 / 20

Fajans kuralları açısından LiF ve LiI bileşikleri karşılaştırıldığında hangisinin kovalent karakteri daha yüksek beklenir?

Soru 4 / 20

Benzer iyonlar arası mesafe ve yapı varsayımıyla MgO ve NaCl örgülerinin elektrostatik çekimleri için hangi karşılaştırma daha uygundur?

Soru 5 / 20

NaCl(s) oluşumu için Born–Haber adımları: Na süblimleşme +108, ½Cl₂ bağ ayırma +121, Na iyonlaşma +496, Cl elektron kazanımı −349 ve gaz iyonlarından örgü oluşumu −787 kJ/mol. Oluşum entalpisi kaç kJ/mol olur?

Soru 6 / 20

HSAB yaklaşımında sert asit Al³⁺ için aşağıdaki bazlardan hangisi göreli olarak daha uygun sert eşleşme örneğidir?

Soru 7 / 20

[Fe(CN)₆]³⁻ kompleksinde metalin yükseltgenme basamağı ve d elektron sayısı sırasıyla nedir?

Soru 8 / 20

[Co(NH₃)₄Cl₂]⁺ kompleksinde Co oksidasyon basamağı ve koordinasyon sayısı nedir?

Soru 9 / 20

Kare düzlem [PtCl₄]²⁻ kompleksi için merkez Pt’nin oksidasyon basamağı ve d elektron sayısı nedir?

Soru 10 / 20

[Cr(en)₂Cl₂]⁺ kompleksinde en iki dişli olduğuna göre Cr’nin yükseltgenme basamağı ve koordinasyon sayısı nedir?

Soru 11 / 20

Oktahedral yüksek spin d⁶ kompleksinde kristal alan yerleşimi ve eşleşmemiş elektron sayısı hangisidir?

Soru 12 / 20

Oktahedral düşük spin d⁶ kompleksinin yerleşimi ve manyetik niteliği hangisidir?

Soru 13 / 20

Oktahedral yüksek spin d⁴ kompleksinin yalnız kristal alan orbital katkısı olarak CFSE değeri nedir?

Soru 14 / 20

Oktahedral düşük spin d⁴ kompleksinin yalnız kristal alan orbital katkısı olarak CFSE değeri nedir?

Soru 15 / 20

Oktahedral yüksek spin d⁶ kompleksinin (t₂g⁴e_g²) yalnız kristal alan orbital katkısı CFSE kaçtır?

Soru 16 / 20

Dört eşleşmemiş elektronu bulunan bir iyonun spin-only manyetik momenti yaklaşık kaç BM olur?

Soru 17 / 20

Yüzey merkezli kübik (FCC) ideal eş küre modelinde atom yarıçapı r=0,125 nm ise küp kenarı a yaklaşık kaç nm’dir?

Soru 18 / 20

FCC yapılı bir metalin mol kütlesi 64 g/mol, hücre kenarı 4,0×10⁻⁸ cm ve NA=6,0×10²³ mol⁻¹ ise ideal yoğunluğu yaklaşık kaç g/cm³ olur?

Soru 19 / 20

Oktahedral MA₃B₃ tipinde aynı tür üç ligandın bir yüzün köşelerinde veya bir meridyen düzleminde bulunmasına göre hangi izomeri görülür?

Soru 20 / 20

NO₂⁻ ligandının bir komplekste N atomundan, diğerinde O atomundan bağlanması hangi izomeri türüdür?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. O²⁻, F⁻, Ne, Na⁺ ve Mg²⁺ türleri izoelektroniktir. En büyük yarıçapa sahip olan hangisidir?

    • A) O²⁻
    • B) F⁻
    • C) Ne
    • D) Na⁺
    • E) Mg²⁺

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Hepsinde 10 elektron vardır; Z en küçük olan O (8 proton) elektronları en zayıf çeker ve yarıçapı en büyüktür.

  2. Fe atomunun temel hâl düzeni [Ar]3d⁶4s² ise Fe³⁺ iyonunun elektron dizilimi hangisidir?

    • A) [Ar]3d⁶4s¹
    • B) [Ar]3d⁷
    • C) [Ar]3d⁶
    • D) [Ar]3d⁵
    • E) [Ar]3d³4s²

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Önce 4s üzerindeki iki elektron, sonra 3d’den bir elektron çıkarılır: Fe³⁺ [Ar]3d⁵.

  3. Fajans kuralları açısından LiF ve LiI bileşikleri karşılaştırıldığında hangisinin kovalent karakteri daha yüksek beklenir?

    • A) LiI; I⁻ bir proton donörüdür.
    • B) LiI; I⁻ daha kolay polarize olur.
    • C) LiF; F⁻ daha kolay polarize olur.
    • D) İkisi mutlaka tamamen eşit kovalent karakterlidir.
    • E) LiF; Li⁺ iyonu LiI içinde bulunmaz.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Aynı küçük Li⁺ katyonunda daha büyük ve polarize edilebilir I⁻, daha fazla kovalent karaktere yol açabilir.

  4. Benzer iyonlar arası mesafe ve yapı varsayımıyla MgO ve NaCl örgülerinin elektrostatik çekimleri için hangi karşılaştırma daha uygundur?

    • A) NaCl daha kuvvetlidir; |z₊z₋| değeri 4’tür.
    • B) İkisi de yüksüz moleküler kristaldir.
    • C) MgO yalnız hidrojen bağıyla tutulur.
    • D) Her ikisinde iyon yükleri sıfırdır.
    • E) MgO daha kuvvetlidir; |z₊z₋| değeri 4’tür.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Mg²⁺ ve O²⁻ için iyon yükleri çarpımının büyüklüğü 4, Na⁺ ve Cl⁻ için 1’dir; diğer faktörler benzerse çekim MgO’da daha büyüktür.

  5. NaCl(s) oluşumu için Born–Haber adımları: Na süblimleşme +108, ½Cl₂ bağ ayırma +121, Na iyonlaşma +496, Cl elektron kazanımı −349 ve gaz iyonlarından örgü oluşumu −787 kJ/mol. Oluşum entalpisi kaç kJ/mol olur?

    • A) −787 kJ/mol
    • B) +136 kJ/mol
    • C) −411 kJ/mol
    • D) −136 kJ/mol
    • E) +411 kJ/mol

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Hess toplamı 108+121+496−349−787=−411 kJ/mol.

  6. HSAB yaklaşımında sert asit Al³⁺ için aşağıdaki bazlardan hangisi göreli olarak daha uygun sert eşleşme örneğidir?

    • A) F⁻
    • B) I⁻
    • C) S²⁻
    • D) PPh₃
    • E) R₂S

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Al³⁺ sert asit, F⁻ sert baz örneğidir. Bu tercih çözünürlük ve çözücü etkilerini tek başına belirlemez.

  7. [Fe(CN)₆]³⁻ kompleksinde metalin yükseltgenme basamağı ve d elektron sayısı sırasıyla nedir?

    • A) Fe(III), d³
    • B) Fe(VI), d²
    • C) Fe(I), d⁷
    • D) Fe(III), d⁵
    • E) Fe(II), d⁶

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Altı CN⁻ toplam −6 yük taşır; x−6=−3→x=+3. Fe grup 8 olduğundan d⁵.

  8. [Co(NH₃)₄Cl₂]⁺ kompleksinde Co oksidasyon basamağı ve koordinasyon sayısı nedir?

    • A) +4 ve 2
    • B) +3 ve 6
    • C) +1 ve 6
    • D) +2 ve 4
    • E) +3 ve 4

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Dört NH₃ nötr, iki Cl⁻ toplam −2; x−2=+1→Co+3. Altı tek dişli donör koordinasyon sayısını 6 yapar.

  9. Kare düzlem [PtCl₄]²⁻ kompleksi için merkez Pt’nin oksidasyon basamağı ve d elektron sayısı nedir?

    • A) 0 ve d¹⁰
    • B) +4 ve d⁶
    • C) +2 ve d⁶
    • D) −2 ve d¹²
    • E) +2 ve d⁸

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Dört Cl⁻ −4, kompleks −2: Pt=+2. Pt grup 10, d⁸.

  10. [Cr(en)₂Cl₂]⁺ kompleksinde en iki dişli olduğuna göre Cr’nin yükseltgenme basamağı ve koordinasyon sayısı nedir?

    • A) +3 ve 4
    • B) +4 ve 2
    • C) +3 ve 6
    • D) +1 ve 4
    • E) +2 ve 6

    Doğru cevap: C

    Çözüm: en nötr, iki Cl⁻ toplam −2; Cr+3. İki en dört N donörü, iki Cl⁻ iki donör; toplam 6.

  11. Oktahedral yüksek spin d⁶ kompleksinde kristal alan yerleşimi ve eşleşmemiş elektron sayısı hangisidir?

    • A) t₂g⁴e_g²; 4 eşleşmemiş
    • B) t₂g⁶e_g⁰; 0 eşleşmemiş
    • C) t₂g³e_g³; 6 eşleşmemiş
    • D) t₂g⁵e_g¹; 2 eşleşmemiş
    • E) t₂g²e_g⁴; 0 eşleşmemiş

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Zayıf alanlı d⁶, eşleşmeden önce üst e_g orbitallerini doldurur: t₂g⁴e_g² ve dört eşleşmemiş elektron.

  12. Oktahedral düşük spin d⁶ kompleksinin yerleşimi ve manyetik niteliği hangisidir?

    • A) t₂g³e_g³; paramanyetik
    • B) t₂g⁵e_g¹; diamanyetik
    • C) t₂g²e_g⁴; paramanyetik
    • D) t₂g⁶e_g⁰; diamanyetik
    • E) t₂g⁴e_g²; paramanyetik

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Güçlü alanda alt t₂g tamamen doludur, eşleşmemiş elektron yoktur.

  13. Oktahedral yüksek spin d⁴ kompleksinin yalnız kristal alan orbital katkısı olarak CFSE değeri nedir?

    • A) +0,6Δ₀
    • B) −0,6Δ₀
    • C) −1,6Δ₀
    • D) −1,2Δ₀
    • E) 0

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Yüksek spin d⁴: t₂g³e_g¹ → 3(−0,4Δ₀)+1(+0,6Δ₀)=−0,6Δ₀.

  14. Oktahedral düşük spin d⁴ kompleksinin yalnız kristal alan orbital katkısı olarak CFSE değeri nedir?

    • A) −0,6Δ₀
    • B) −0,4Δ₀
    • C) 0
    • D) +1,6Δ₀
    • E) −1,6Δ₀

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Düşük spin d⁴: t₂g⁴e_g⁰ → 4(−0,4Δ₀)=−1,6Δ₀; eşleşme enerjisi ayrı değerlendirilir.

  15. Oktahedral yüksek spin d⁶ kompleksinin (t₂g⁴e_g²) yalnız kristal alan orbital katkısı CFSE kaçtır?

    • A) −2,4Δ₀
    • B) +0,4Δ₀
    • C) −0,4Δ₀
    • D) 0
    • E) −1,2Δ₀

    Doğru cevap: C

    Çözüm: 4(−0,4Δ₀)+2(+0,6Δ₀)=−1,6Δ₀+1,2Δ₀=−0,4Δ₀.

  16. Dört eşleşmemiş elektronu bulunan bir iyonun spin-only manyetik momenti yaklaşık kaç BM olur?

    • A) 4,90 BM
    • B) 1,73 BM
    • C) 2,83 BM
    • D) 3,87 BM
    • E) 5,92 BM

    Doğru cevap: A

    Çözüm: μ≈√[n(n+2)]=√[4·6]=√24≈4,90 BM.

  17. Yüzey merkezli kübik (FCC) ideal eş küre modelinde atom yarıçapı r=0,125 nm ise küp kenarı a yaklaşık kaç nm’dir?

    • A) 0,250 nm
    • B) 0,500 nm
    • C) 0,707 nm
    • D) 0,354 nm
    • E) 0,125 nm

    Doğru cevap: D

    Çözüm: FCC yüzey köşegeni boyunca dört yarıçap vardır: a√2=4r; a=2√2r≈0,354 nm.

  18. FCC yapılı bir metalin mol kütlesi 64 g/mol, hücre kenarı 4,0×10⁻⁸ cm ve NA=6,0×10²³ mol⁻¹ ise ideal yoğunluğu yaklaşık kaç g/cm³ olur?

    • A) 13,3 g/cm³
    • B) 6,67 g/cm³
    • C) 3,33 g/cm³
    • D) 4,00 g/cm³
    • E) 8,00 g/cm³

    Doğru cevap: B

    Çözüm: FCC hücrede 4 atom vardır; ρ=4M/(NAa³)=256/[6×10²³·(4×10⁻⁸)³]≈6,67 g/cm³.

  19. Oktahedral MA₃B₃ tipinde aynı tür üç ligandın bir yüzün köşelerinde veya bir meridyen düzleminde bulunmasına göre hangi izomeri görülür?

    • A) Yalnız cis–trans
    • B) Yalnız bağlanma izomerliği
    • C) Yalnız iyonlaşma izomerliği
    • D) Yalnız zincir izomerliği
    • E) fac–mer

    Doğru cevap: E

    Çözüm: MA₃B₃ oktahedral komplekslerinde facial ve meridional geometrik izomerler mümkündür.

  20. NO₂⁻ ligandının bir komplekste N atomundan, diğerinde O atomundan bağlanması hangi izomeri türüdür?

    • A) Sadece cis–trans izomeri
    • B) İyonlaşma izomerliği
    • C) Bağlanma izomerliği
    • D) Konformasyon izomerliği
    • E) Optik izomeri

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Ambidentat nitrit ligandının farklı donör atomlarla bağlanması nitro/nitrito bağlanma izomerliğidir.