Dört sigma bağı yapan doymuş karbonun yaygın hibritleşmesi hangisidir?
- A) sp³
- B) sp
- C) sp²
- D) dsp²
- E) sp³d²
Doğru cevap: A
Çözüm: Dört sigma bağının yaklaşık tetrahedral düzeninde karbon sp³ hibritleşmiştir.
Bir alken karbonunun yaklaşık ideal bağ açısı kaç derecedir?
- A) 109,5°
- B) 180°
- C) 60°
- D) 120°
- E) 90°
Doğru cevap: D
Çözüm: C=C karbonları sp² hibritleşmiş ve yaklaşık üçgen düzlemseldir.
Bir C=C çift bağında kaç sigma ve kaç pi bağı bulunur?
- A) 2 sigma, 1 pi
- B) 1 sigma, 1 pi
- C) 2 sigma, 0 pi
- D) 0 sigma, 2 pi
- E) 1 sigma, 2 pi
Doğru cevap: B
Çözüm: Çift bağ bir σ ve bir π bileşeninden oluşur.
Açık zincir doymuş bir alkan için genel formül hangisidir?
- A) CₙH₂ₙ
- B) CₙH₂ₙ₋₂
- C) CₙHₙ
- D) CₙH₂ₙ₊₄
- E) CₙH₂ₙ₊₂
Doğru cevap: E
Çözüm: Alkanlarda açık zincir ve tek bağlar için CₙH₂ₙ₊₂ geçerlidir.
Aşağıdakilerden hangisi keton fonksiyonel grubunu içerir?
- A) CH₃CHO
- B) CH₃OCH₃
- C) CH₃COCH₃
- D) CH₃CH₂OH
- E) CH₃COOH
Doğru cevap: C
Çözüm: CH₃COCH₃ yapısında C=O iki karbon grubuna bağlıdır ve ketondur.
Sulu ortamda fenolün etanolden daha asidik olmasını en iyi açıklayan neden nedir?
- A) Fenoksit iyonunun rezonansla kararlı olması
- B) Fenolün mutlaka daha fazla H içermesi
- C) Etanolün O atomu taşımaması
- D) Fenolün yalnız iyonik bağ içermesi
- E) Etanolün aromatik olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Fenoksit konjuge bazı rezonansla kararlı olduğu için fenolün asitliği etanolden yüksektir.
Bir nükleofilin organik tepkimedeki tipik rolü hangisidir?
- A) Karbon çekirdeğini parçalamak
- B) Her zaman elektron çifti kabul etmek
- C) Yalnız radikal üretmek
- D) Elektrofilik merkeze elektron çifti sunmak
- E) Proton sayısını artırmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Nükleofil, uygun elektronca fakir merkeze elektron çifti sağlayabilir.
C₅H₁₀ molekül formülünün doymamışlık derecesi (DBE) kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: DBE=(2·5+2−10)/2=1; bir halka veya bir çift bağ mümkündür.
CH₃CH₂CH₂OH bileşiğinin sistematik adı hangisidir?
- A) Propanal
- B) Propanon
- C) Metoksietan
- D) Propan-1-ol
- E) Propan-2-ol
Doğru cevap: D
Çözüm: OH üç karbonlu zincirin uç karbonunda olduğundan propan-1-ol.
CH₃COCH₂CH₃ bileşiğinin sistematik adı hangisidir?
- A) Bütanoik asit
- B) Bütan-2-on
- C) Bütanal
- D) Bütan-1-ol
- E) Bütan-2-ol
Doğru cevap: B
Çözüm: Dört karbonlu ketonun karbonili ikinci karbonda olduğundan bütan-2-on.
Aşağıdaki bileşiklerden hangisi tek bir stereomerkez içerebilir?
- A) Propan-2-ol
- B) Etanol
- C) Aseton
- D) Metan
- E) Bütan-2-ol
Doğru cevap: E
Çözüm: Bütan-2-olde OH taşıyan C, H, OH, CH₃ ve CH₂CH₃ olmak üzere dört farklı gruba bağlıdır.
(2R,3S)-2,3-dibromobütanın iç simetrili biçimi hangi sınıfa girer?
- A) Aromatik bileşik
- B) Yalnız konstitüsyon izomeri
- C) Mezo bileşik
- D) Enantiopür zorunlu kiral tür
- E) Zorunlu karbokatyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Uygun (2R,3S) biçimde iç simetri düzlemi bulunduğundan tür mezo ve akiraldir.
Sıradan cis-2-bütenin E/Z gösterimi hangisidir?
- A) (Z)-büt-2-en
- B) (E)-büt-2-en
- C) (R)-büt-2-en
- D) (S)-büt-2-en
- E) E/Z tanımsızdır
Doğru cevap: A
Çözüm: Her çift bağ karbonunda CH₃, H’den yüksek öncelikli; aynı tarafta olduğundan Z.
Etanın iki C–H bağları en büyük açıyla ayrılmışken Newman izdüşümü hangi konformasyondadır?
- A) Kare düzlem
- B) Sandalyeye zorunlu dönüşmüş
- C) Düzlemsel aromatik
- D) Şaşırtmalı
- E) Örtüşük
Doğru cevap: D
Çözüm: Şaşırtmalı etan, örtüşük konformasyona göre daha düşük torsiyon gerilimine sahiptir.
C₇H₇NO₂ formülünde doymamışlık derecesi kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: DBE=(2·7+2+1−7)/2=10/2=5; O hesaba katılmaz.
Trifloroasetik asit (CF₃COOH) ile asetik asit (CH₃COOH) kıyaslandığında suda hangisi daha güçlü asittir?
- A) İkisi mutlaka tam eşit asitliktedir.
- B) CH₃COOH; karboksilat rezonansı yalnız onda vardır.
- C) CF₃COOH; F atomları doğrudan O–H bağı yapar.
- D) CF₃COOH; CF₃ grubunun elektron çekici indüktif etkisi nedeniyle
- E) CH₃COOH; CH₃ grubunun daha büyük olması nedeniyle
Doğru cevap: D
Çözüm: CF₃ güçlü −I etkisiyle eşlenik bazın yükünü elektrostatik olarak kararlılaştırır.
Kiral bir ikincil alkil bromürde tek basamaklı SN2 sonucu karbonun uzaysal dizilişi için hangi ifade doğrudur?
- A) Mutlaka cis–trans alken izomeri oluşur.
- B) Reaksiyon merkezinde arkadan saldırıya bağlı geometrik tersinme olur.
- C) Tam rasemleşme zorunludur.
- D) Mutlaka karbokatyon oluşur.
- E) Hiçbir bağ yönelimi değişmez.
Doğru cevap: B
Çözüm: SN2 tek basamaklı arkadan saldırı sonucu Walden inversiyonuyla ilerler; ürünün R/S etiketi yeni CIP önceliklerine bağlı ayrıca kontrol edilir.
v=k[RX][Nu] hız yasası olan bir SN2 tepkimesinde hem [RX] hem [Nu] iki katına çıkarılırsa hız kaç kat olur?
Doğru cevap: E
Çözüm: Her iki derişim birinci mertebedendir; 2×2=4 kat hız.
3-Bromo-2-metilbütanın uygun SN1 koşullarında ilk oluşan ikincil karbokatyonu daha kararlı üçüncül karbokatyon verecek biçimde nasıl dönüşebilir?
- A) Karbon iskeletinin zorunlu oksitlenmesiyle
- B) Bütün H atomlarının aynı anda ayrılmasıyla
- C) Komşu karbondan 1,2-hidrit kaymasıyla
- D) Mutlaka bromürün nötron kazanmasıyla
- E) Yalnız sigma bağının rezonansla yok olmasıyla
Doğru cevap: C
Çözüm: İlk merkezdeki karbokatyon, yanındaki H taşıyan daha sübstitüe karbondan hidrit göçüyle daha kararlı 3° karbokatyon oluşturabilir.
Uygun siklohekzil halojenürün E2 eliminasyonu için beta-H ile ayrılan grubun en elverişli geometrisi hangisidir?
- A) Trans-diaxial; anti-periplanar
- B) İkisi de zorunlu ekvatoryal ve syn
- C) Aynı karbon üzerinde geminal
- D) Birbirinden bağımsız rasemik
- E) Zorunlu aromatik düzlem
Doğru cevap: A
Çözüm: Siklohekzan E2 örneklerinde uygun aksiyal ayrılan grup ve anti yönelimli aksiyal beta-H gerekir.