Üst üste çakıştırılamayan ayna görüntüsü iki stereoizomere ne ad verilir?
- A) Aynı molekülün rezonans yapıları
- B) Enantiyomer
- C) Konformer
- D) Yapı izomeri
- E) Tautomer
Doğru cevap: B
Çözüm: Enantiyomerler birbirinin üst üste çakıştırılamayan ayna görüntüsüdür.
Mutlak konfigürasyondaki R harfi tek başına hangi bilgiyi vermez?
- A) Bir stereomerkezin CIP düzenini
- B) Bağlı grupların öncelik ilişkisini
- C) Üç boyutlu atom yerleşimine ilişkin tanımı
- D) Mutlak stereokimyasal gösterimi
- E) Düzlem polarize ışığın dönme yönünü
Doğru cevap: E
Çözüm: R/S mutlak geometrik konfigürasyonu tanımlar; (+)/(−) optik dönme yönü deneysel olarak belirlenir.
E/Z kuralına göre bir çift bağdaki yüksek öncelikli iki grup aynı taraftaysa gösterim hangisidir?
Doğru cevap: C
Çözüm: Z, yüksek CIP öncelikli grupların aynı tarafta olduğunu gösterir.
Kiral bir karbonda tipik SN2 tepkimesinin stereokimyasal sonucu hangisidir?
- A) Arkadan saldırıyla geometrik inversiyon
- B) Zorunlu tam rasemleşme
- C) Mutlaka cis–trans dönüşümü
- D) Her durumda konfigürasyonun korunması
- E) Kiral merkezin ikiye bölünmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: SN2 nükleofilin arkadan saldırdığı eşzamanlı mekanizmadır; Walden inversiyonu görülür.
SN1 mekanizmasının karakteristik ara türü hangisidir?
- A) Bromonyum iyonu zorunlu
- B) Metal karben zorunlu
- C) Nitril anyonu zorunlu
- D) Karbokatyon
- E) Karbanyon zorunlu
Doğru cevap: D
Çözüm: SN1 çoğu klasik örnekte ayrılan grubun kopmasıyla karbokatyon ara türü oluşturur.
E2 tepkimesi için çoğu klasik alkil halojenür örneğinde hangi reaktif özelliği önemlidir?
- A) Yalnız ışık varlığı
- B) Güçlü baz
- C) Yalnız inert gaz
- D) Elektron içermeyen ortam
- E) Mutlaka zayıf asit
Doğru cevap: B
Çözüm: E2 eşzamanlı beta-H uzaklaştırma ve ayrılan grup kopmasıdır; güçlü baz sıklıkla destekler.
Uygun peroksitli radikal koşullarda alkenlere HBr katılmasının olağan yönelimi hangisidir?
- A) Mutlaka Markovnikov
- B) Her zaman yalnız syn
- C) Yalnız aromatik yer değiştirme
- D) Karbon iskeleti zorunlu parçalanır
- E) Anti-Markovnikov
Doğru cevap: E
Çözüm: HBr uygun radikal başlatıcıyla anti-Markovnikov katılma gösterebilir.
Metilsiklohekzanın daha kararlı sandalye konformasyonunda CH₃ grubu genel olarak hangi konumda bulunur?
- A) Karbonylde
- B) Ekvatoryal
- C) Aksiyal
- D) Halkanın merkezinde serbest
- E) Zorunlu iki aksiyal konumda
Doğru cevap: B
Çözüm: Metil ekvatoryal konumda 1,3-diaksiyal itişmeleri azaltır.
İkinci dereceden SN2 hız yasasında nükleofil derişimi iki katına, substrat sabit tutulursa hız nasıl değişir?
- A) Değişmez
- B) Yarıya iner
- C) Dört katına çıkar
- D) Sekiz katına çıkar
- E) İki katına çıkar
Doğru cevap: E
Çözüm: v=k[RX][Nu]; yalnız nükleofil iki katına çıkarsa hız da iki katına çıkar.
İdeal SN1 hız yasasında nükleofil derişimi iki katına, substrat sabit tutulursa hız ne olur?
- A) Yarıya düşer
- B) Üç katına çıkar
- C) Değişmez
- D) İki katına çıkar
- E) Dört katına çıkar
Doğru cevap: C
Çözüm: Hız belirleyici iyonlaşma adımı yalnız substrat derişimine bağlıdır: v=k[RX].
1-Bromopropan, uygun aprotik ortamda NaCN ile SN2 yaptığında oluşan ana ürün hangisidir?
- A) Bütannitril (CH₃CH₂CH₂CN)
- B) Propannitril (CH₃CH₂CN)
- C) Propan-1-ol
- D) Propen
- E) Bütan-2-on
Doğru cevap: A
Çözüm: CN⁻ karbon ucundan bağlanınca başlangıç zincirine bir C eklenir: dört karbonlu bütannitril.
2-Bromobütanın hacimli güçlü bazla eliminasyonunda daha az sübstitüe ürünün artması hangi eğilimdir?
- A) Zorunlu SN1 rasemleşmesi
- B) Orto yönelimi
- C) Fischer esterleşmesi
- D) Hofmann yönelimi
- E) Markovnikov yönelimi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hacimli baz bazı E2 tepkimelerinde erişilebilir beta-H’yi seçip daha az sübstitüe Hofmann alkenini artırabilir.
Propenin BH₃, ardından H₂O₂/OH⁻ ile tepkimesinin ana alkol ürünü hangisidir?
- A) Propen oksit
- B) Propan-1-ol
- C) Propan-2-ol
- D) Propanon
- E) Propanal
Doğru cevap: B
Çözüm: Hidroborasyon–oksidasyon OH’yi daha az sübstitüe uç karbona yerleştirir.
2-Bromobütanın tert-bütoksit gibi hacimli güçlü bazla E2 tepkimesinde, etoksit gibi küçük baza kıyasla hangi ürünün oranı artabilir?
- A) Bütan-1-ol
- B) Bütanal
- C) Bütanoik asit
- D) Büt-1-en
- E) Bütan
Doğru cevap: D
Çözüm: Hacimli baz, daha az engelli beta-H’yi seçerek Hofmann ürünü büt-1-en oranını artırabilir.
Hekz-1-enin uygun HBr/peroksit radikal koşullarında katılma ürünü hangisidir?
- A) 1,2-Dibromohekzan
- B) 1-Bromohekzan
- C) 2-Bromohekzan
- D) Hekzan-1-ol
- E) Hekzan-2-ol
Doğru cevap: B
Çözüm: Radikal HBr katılmasında Br daha az sübstitüe uç karbona yerleşir.
Büt-1-in uygun hidroborasyon–oksidasyon ve enol–keto tautomerleşmesi sonunda hangi ana ürün oluşur?
- A) Bütan-2-on
- B) Bütan-1-ol
- C) Bütanoik asit
- D) cis-Büt-2-en
- E) Bütanal
Doğru cevap: E
Çözüm: Terminal alkin hidroborasyon–oksidasyonu anti-Markovnikov hidratasyon sonrası aldehit verir.
Büt-1-inin HgSO₄/H₂SO₄/H₂O koşullarında hidratasyonu ve tautomerleşmesinde hangi ürün oluşur?
- A) Büt-2-en
- B) Bütanoik asit
- C) Bütan-2-on
- D) Bütanal
- E) Bütan-1-ol
Doğru cevap: C
Çözüm: Hg²⁺ destekli Markovnikov hidratasyon terminal alkinde metil keton verir.
Düzlemsel ve tam konjuge dört üyeli C₄H₄ halkası siklobütadien için 4 pi elektronlu ideal yapı hangi sınıftadır?
- A) Antiaromatik
- B) Aromatik
- C) Doymuş alkan
- D) Üç boyutlu iyonik kristal
- E) Tek atomlu gaz
Doğru cevap: A
Çözüm: Siklobütadienin düzlemsel tam konjuge varsayımsal yapısı 4n pi elektronla antiaromatik tanıma uyar.
Piridinin 6 pi elektronla aromatik sayılmasına ilişkin en doğru açıklama hangisidir?
- A) Piridin tam konjuge değildir.
- B) Piridin 4 pi elektronla aromatiktir.
- C) Piridinde hiç sp² atomu yoktur.
- D) Azotun halka düzlemindeki yalnız çifti aromatik pi altılısına katılmaz.
- E) Azotun bütün elektronları aromatik pi sistemindedir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Piridindeki altı pi elektron halkadaki p orbitallerinden gelir; N’nin sp² orbitalindeki yalnız çifti pi sextetine dahil değildir.
Anisolün (metoksibenzen) nitrasyonunda OCH₃ grubunun başlıca konum yönlendirmesi hangisidir?
- A) Yalnız uzak yan zincir
- B) Orto ve para
- C) Yalnız meta
- D) Yalnız ipso
- E) Yalnız 1,3,5-eşit dağılım
Doğru cevap: B
Çözüm: −OCH₃ rezonansla elektron verir, aromatik elektrofilik sübstitüsyonda orto/para yönlendirir.