C₅H₁₀ molekül formülünün doymamışlık derecesi (DBE) kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: DBE=(2·5+2−10)/2=1; bir halka veya bir çift bağ mümkündür.
CH₃CH₂CH₂OH bileşiğinin sistematik adı hangisidir?
- A) Propanal
- B) Propanon
- C) Metoksietan
- D) Propan-1-ol
- E) Propan-2-ol
Doğru cevap: D
Çözüm: OH üç karbonlu zincirin uç karbonunda olduğundan propan-1-ol.
CH₃COCH₂CH₃ bileşiğinin sistematik adı hangisidir?
- A) Bütanoik asit
- B) Bütan-2-on
- C) Bütanal
- D) Bütan-1-ol
- E) Bütan-2-ol
Doğru cevap: B
Çözüm: Dört karbonlu ketonun karbonili ikinci karbonda olduğundan bütan-2-on.
Aşağıdaki bileşiklerden hangisi tek bir stereomerkez içerebilir?
- A) Propan-2-ol
- B) Etanol
- C) Aseton
- D) Metan
- E) Bütan-2-ol
Doğru cevap: E
Çözüm: Bütan-2-olde OH taşıyan C, H, OH, CH₃ ve CH₂CH₃ olmak üzere dört farklı gruba bağlıdır.
(2R,3S)-2,3-dibromobütanın iç simetrili biçimi hangi sınıfa girer?
- A) Aromatik bileşik
- B) Yalnız konstitüsyon izomeri
- C) Mezo bileşik
- D) Enantiopür zorunlu kiral tür
- E) Zorunlu karbokatyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Uygun (2R,3S) biçimde iç simetri düzlemi bulunduğundan tür mezo ve akiraldir.
Sıradan cis-2-bütenin E/Z gösterimi hangisidir?
- A) (Z)-büt-2-en
- B) (E)-büt-2-en
- C) (R)-büt-2-en
- D) (S)-büt-2-en
- E) E/Z tanımsızdır
Doğru cevap: A
Çözüm: Her çift bağ karbonunda CH₃, H’den yüksek öncelikli; aynı tarafta olduğundan Z.
Etanın iki C–H bağları en büyük açıyla ayrılmışken Newman izdüşümü hangi konformasyondadır?
- A) Kare düzlem
- B) Sandalyeye zorunlu dönüşmüş
- C) Düzlemsel aromatik
- D) Şaşırtmalı
- E) Örtüşük
Doğru cevap: D
Çözüm: Şaşırtmalı etan, örtüşük konformasyona göre daha düşük torsiyon gerilimine sahiptir.
Metilsiklohekzanın daha kararlı sandalye konformasyonunda CH₃ grubu genel olarak hangi konumda bulunur?
- A) Karbonylde
- B) Ekvatoryal
- C) Aksiyal
- D) Halkanın merkezinde serbest
- E) Zorunlu iki aksiyal konumda
Doğru cevap: B
Çözüm: Metil ekvatoryal konumda 1,3-diaksiyal itişmeleri azaltır.
İkinci dereceden SN2 hız yasasında nükleofil derişimi iki katına, substrat sabit tutulursa hız nasıl değişir?
- A) Değişmez
- B) Yarıya iner
- C) Dört katına çıkar
- D) Sekiz katına çıkar
- E) İki katına çıkar
Doğru cevap: E
Çözüm: v=k[RX][Nu]; yalnız nükleofil iki katına çıkarsa hız da iki katına çıkar.
İdeal SN1 hız yasasında nükleofil derişimi iki katına, substrat sabit tutulursa hız ne olur?
- A) Yarıya düşer
- B) Üç katına çıkar
- C) Değişmez
- D) İki katına çıkar
- E) Dört katına çıkar
Doğru cevap: C
Çözüm: Hız belirleyici iyonlaşma adımı yalnız substrat derişimine bağlıdır: v=k[RX].
1-Bromopropan, uygun aprotik ortamda NaCN ile SN2 yaptığında oluşan ana ürün hangisidir?
- A) Bütannitril (CH₃CH₂CH₂CN)
- B) Propannitril (CH₃CH₂CN)
- C) Propan-1-ol
- D) Propen
- E) Bütan-2-on
Doğru cevap: A
Çözüm: CN⁻ karbon ucundan bağlanınca başlangıç zincirine bir C eklenir: dört karbonlu bütannitril.
2-Bromobütanın hacimli güçlü bazla eliminasyonunda daha az sübstitüe ürünün artması hangi eğilimdir?
- A) Zorunlu SN1 rasemleşmesi
- B) Orto yönelimi
- C) Fischer esterleşmesi
- D) Hofmann yönelimi
- E) Markovnikov yönelimi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hacimli baz bazı E2 tepkimelerinde erişilebilir beta-H’yi seçip daha az sübstitüe Hofmann alkenini artırabilir.
Propenin BH₃, ardından H₂O₂/OH⁻ ile tepkimesinin ana alkol ürünü hangisidir?
- A) Propen oksit
- B) Propan-1-ol
- C) Propan-2-ol
- D) Propanon
- E) Propanal
Doğru cevap: B
Çözüm: Hidroborasyon–oksidasyon OH’yi daha az sübstitüe uç karbona yerleştirir.
2-Bütinin Lindlar katalizörüyle kısmi hidrojenlenmesi hangi ürünü verir?
- A) trans-Büt-2-en
- B) Bütan-1-ol
- C) Bütanal
- D) Bütanoik asit
- E) cis-Büt-2-en
Doğru cevap: E
Çözüm: Lindlar koşullarında kısmi syn H eklenmesi cis alkene götürür.
2-Bütinin Na/NH₃(sıvı) ile uygun indirgenmesinin başlıca ürünü hangisidir?
- A) Bütanon
- B) Büt-1-en
- C) trans-Büt-2-en
- D) cis-Büt-2-en
- E) Bütan
Doğru cevap: C
Çözüm: Çözünmüş metal indirgenmesi iç alkinlerde trans alkene götürebilir.
Toluenin nitrasyonunda metil grubu başlıca hangi konumlara yönlendirir?
- A) Orto ve para
- B) Yalnız meta
- C) Yalnız ipso
- D) Yalnız peri
- E) Hiçbir konuma
Doğru cevap: A
Çözüm: Alkil grubu benzen halkasını aktive edip orto/para yönlendirir.
Nitrobenzenin ikinci elektrofilik sübstitüsyonunda NO₂ grubunun yönlendirmesi hangisidir?
- A) Yalnız orto
- B) Yalnız para
- C) Tamamen rastgele
- D) Meta
- E) Orto ve para
Doğru cevap: D
Çözüm: NO₂ güçlü elektron çekici ve meta yönlendirici gruptur.
Propanonun NaBH₄ ile indirgenmesinin ana ürünü hangisidir?
- A) Propan
- B) Propan-2-ol
- C) Propan-1-ol
- D) Propanal
- E) Propanoik asit
Doğru cevap: B
Çözüm: Ketonun C=O grubu ikincil alkole indirgenir.
Etanalin (CH₃CHO) CH₃MgBr ve ardından asidik iş-up ile tepkimesinde hangi ana ürün oluşur?
- A) Etanol
- B) Propan-1-ol
- C) Propanon
- D) Bütan-2-ol
- E) Propan-2-ol
Doğru cevap: E
Çözüm: Metil nükleofili etanal karboniline eklenir; yeni C–C bağıyla ikincil alkol oluşur.
Basit etil parçası −CH₂CH₃ için birinci derece ¹H NMR örneğinde çokluluk çifti hangisidir?
- A) İki sinyal de doublet
- B) CH₃ pentet, CH₂ singlet
- C) CH₃ triplet, CH₂ quartet
- D) CH₃ singlet, CH₂ singlet
- E) CH₃ quartet, CH₂ triplet
Doğru cevap: C
Çözüm: CH₃ yanında iki H → triplet; CH₂ yanında üç H → quartet (basit birinci dereceden örnek).