Çocuğun yoğun duygusunu adlandırıp sakinleşmesine birlikte yardım eden yetişkin hangi yaklaşımı sergiler?
- A) Eş düzenleme
- B) Ceza uygulama
- C) Sosyal karşılaştırma
- D) Tanılama
- E) Edimsel sönme
Doğru cevap: A
Çözüm: Eş düzenleme, yetişkinin çocuğun duygu düzenlemesini ilişki içinde desteklemesidir.
Öğretmenin çocuğun davranışından hemen önce yaşanan olayı kaydetmesi ABC analizinde hangi bileşene aittir?
- A) Sonuç
- B) Öncül
- C) Pekiştireç
- D) Tanı
- E) Gelişimsel norm
Doğru cevap: B
Çözüm: ABC modelinde öncül, davranıştan hemen önce gerçekleşen koşul veya olaydır.
Okula yeni başlayan çocuk ayrılırken ağlıyor. Hangi uygulama güven veren geçişi destekler?
- A) Velinin haber vermeden gizlice ayrılması
- B) Çocuğu ağladığı için utandırma
- C) Kısa ve öngörülebilir vedalaşma rutini
- D) Ağlamayı tüm sınıfın önünde tartışma
- E) Çocuğun sınıfa alınmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Tutarlı karşılama ve veda rutini ayrılığı öngörülebilir kılar.
Bir okul öncesi öğretmeni çocukta dil gelişimi gecikmesi gözlüyor. İlk mesleki yaklaşımı ne olmalıdır?
- A) Tek görüşmeyle dil bozukluğu tanısı koymak
- B) Çocuğu tüm sözlü etkinliklerden çıkarmak
- C) Aileyi suçlamak
- D) Somut gözlem kaydı tutup aile ve uzmanla iş birliği yapmak
- E) Çocuğa kendiliğinden ilaç önermek
Doğru cevap: D
Çözüm: Öğretmen tanı koymaz; gözlemi belgeler ve uygun değerlendirme için iş birliği yapar.
Kapsayıcı eğitimin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Farklı gereksinimi olan çocuğu ayrı köşede tutmak
- B) Bütün çocuklardan aynı hızda ürün almak
- C) Etkinlikleri yalnız hızlı öğrenenlere göre seçmek
- D) Öğretmenin destek sorumluluğunu akranlara bırakması
- E) Bütün çocukların ortak etkinliğe anlamlı katılımını sağlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Kapsayıcılık fiziksel birliktelikle sınırlı değildir; erişim ve katılım gerekir.
Bir çocuk duygusunu sözle açıklayamıyor. Öğretmenin resimli duygu kartları sunması öncelikle neyi destekler?
- A) Alternatif iletişim ve duygu ifade etme
- B) Akademik sınav hazırlığı
- C) Çocuklar arasında sıralama
- D) İlaç tedavisi
- E) Klinik tanı koyma
Doğru cevap: A
Çözüm: Resimli kartlar çocuğa kendini ifade etmek için başka bir yol sunar.
El yıkamanın özellikle gerekli olduğu durumlardan biri hangisidir?
- A) Yalnızca eve dönerken
- B) Tuvaletten sonra
- C) Sadece eldiven giyildiğinde
- D) Yalnızca öğretmen hatırlarsa
- E) Her iki dakikada bir
Doğru cevap: B
Çözüm: Tuvalet sonrası el hijyeni bulaşın önlenmesinde temel bir uygulamadır.
Dört yaşındaki çocuk her gün vedalaşmadan kaçan annesini sınıfta uzun süre arıyor. Öğretmenin aileyle ilk planı hangisi olmalıdır?
- A) Tutarlı, kısa veda ve karşılama ritüeli geliştirmek
- B) Ebeveyni tamamen gizleyerek ayrılmasını istemek
- C) Ayrılma tepkisini tüm sınıfa duyurmak
- D) Çocuğun sevdiği her etkinliği kaldırmak
- E) Ağlamayı kasten artırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Öngörülebilir vedalaşma güven ve geçiş düzenlemesini destekler; gizli ayrılma kaygıyı artırabilir.
Çocuk ortama girdiğinde yüksek sesten kulaklarını kapatıyor fakat sessiz küçük grup oyununa katılıyor. En uygun çıkarım hangisidir?
- A) Bu davranış tek başına kesin otizm tanısıdır
- B) Gürültüye duyarlılığı gözleyip ortamı uyarlamak gerekir
- C) Çocuk hiçbir grup etkinliğine katılamaz
- D) Bütün çocuklar için müzik yasaklanmalıdır
- E) Davranış mutlaka kasıtlı itaatsizliktir
Doğru cevap: B
Çözüm: Tek davranış tanı koydurmaz; bağlama özgü duyusal destek uygun ilk adımdır.
Oyuncak toplama zamanı yaklaşırken öğretmen önceden hatırlatma yapıyor ve çocuk daha az ağlıyor. Hangi davranış bileşeni düzenlenmiştir?
- A) Davranış sonrası sonuç
- B) Çocuğun genetik yapısı
- C) Öncül
- D) Geçmiş tüm pekiştireçler
- E) Tanısal ölçüt
Doğru cevap: C
Çözüm: Önceden uyarı, davranış ortaya çıkmadan önceki çevre koşulunu değiştirir.
Bir çocuk arkadaşıyla anlaşamadığında yardım isteme kartını kullanınca öğretmen hemen karşılık veriyor; kart kullanımı artıyor. Bu durum neyi gösterir?
- A) Çocuğa tanı konduğunu
- B) Kartın disiplin cezası olduğunu
- C) İletişimin engellendiğini
- D) Alternatif iletişim davranışının pekişmesini
- E) İstenen davranışın sönmesini
Doğru cevap: D
Çözüm: Karşılık alınması uygun yardım istemenin gelecekte kullanımını artırmıştır.
Ağlayan çocuk önce öğretmeniyle sakinleşip sonra 'oyuncağımla oynanmasını istemedim' diyor. Bu dizide hangi sıra vardır?
- A) Önce ceza, ardından tanı
- B) Önce soyut öğüt, ardından zorla susturma
- C) Önce davranışı görmezden gelme, ardından utandırma
- D) Önce izolasyon, ardından rekabet
- E) Önce eş düzenleme, ardından problem çözme
Doğru cevap: E
Çözüm: Duygu taşması sırasında düzenleme, sakinleşme sonrasında anlamlandırma daha uygundur.
İki dilli çocuğun Türkçe cümleleri kısa; evdeki diliyle uzun cümle kurduğu aileden öğreniliyor. En uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Tüm dil deneyimlerini inceleyip destek gereksinimini bağlamda değerlendirmek
- B) Evdeki dili yasaklatmak
- C) Ailenin gözlemlerini yok saymak
- D) Çocuğun sözel katılımını engellemek
- E) Türkçedeki kısa cümlelere dayanarak kesin bozukluk tanısı koymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Çift dillilik tek başına bozukluk değildir; tüm diller ve fırsatlar değerlendirilmelidir.
Sınıfın sanat etkinliğinde motor güçlüğü olan çocuğun kalın tutacaklı fırçayla ortak çalışmaya katılması hangisine örnektir?
- A) Amaçtan vazgeçme
- B) Erişilebilir materyalle anlamlı katılım
- C) Akademik tanı koyma
- D) Çocuğun yerine resmi öğretmenin bitirmesi
- E) Ayrı tutularak dışlama
Doğru cevap: B
Çözüm: Uygun araç, çocuğun aynı etkinlikte bağımsız katılımına yardım eder.
Beş yaşındaki çocuk toplama zamanı yaklaşırken kulaklarını kapatıp masadan uzaklaşıyor; öğretmen etkinliği erteleyince davranış azalıyor. Öncelikle hangi hipotez ve destek birlikte uygundur?
- A) Kaçınma işlevi olabilir; geçişi görselleştirip uygun mola istemeyi öğretmek
- B) Davranış kesin inatçılıktır; daha uzun ceza vermek
- C) Bu tek gözlem otizm tanısını doğrular; çocuğu ayırmak
- D) Çocuğun ailesine tek başına ilaç başlatmasını söylemek
- E) Davranışın öncülünü izlemeden her günü aynı şekilde sürdürmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Etkinliğin ertelenmesi kaçınma işlevi hipotezini destekler; öncül düzenleme ve alternatif iletişim denenebilir.
Bir çocuk okulda arkadaşlarıyla konuşmuyor ancak evde rahat konuştuğu bildiriliyor. Öğretmenin izlemesi gereken en uygun ilk süreç hangisidir?
- A) Tek gözlemle seçici konuşmazlık tanısı koymak
- B) Ortamlara özgü gözlem yapıp aile ve uzmanla değerlendirme için iş birliği kurmak
- C) Konuşması için tüm sınıf önünde zorlamak
- D) Evde konuştuğunu yalan kabul etmek
- E) Sözel olmayan tüm katılımı reddetmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Durum çeşitli nedenlerle ilişkili olabilir; öğretmen tanı koymaz, çok bağlamlı gözlem ve destek sağlar.
Sınıfta üç yaşındaki çocuğun iletişim kurmaması yalnızca Türkçe etkinliklerde görülüyor; evde farklı dil konuşuyor. Hangi veri özellikle ayırıcıdır?
- A) Sadece Türkçe kelime sayısı
- B) Çocuğun ayakkabı numarası
- C) Ev dilindeki iletişim, fırsatlar ve iki bağlamdaki işlevsellik
- D) Öğretmenin ilk izlenimi
- E) Diğer çocukların okul başarı sırası
Doğru cevap: C
Çözüm: Çok dilliliğin etkisini gelişimsel güçlükten ayırmak için tüm dil bağlamlarını değerlendirmek gerekir.
Bir çocuk etkinlikte gürültüden rahatsız oluyor; öğretmen ona kulak koruyucu veriyor ama tüm grup oyunundan uzak tutuyor. En önemli sorun nedir?
- A) Çocuğa materyal sunulması
- B) Ortamın güvenli hâle getirilmesi
- C) Ailenin gözlemini dinlemek
- D) Duyusal destek sağlanırken anlamlı akran katılımının engellenmesi
- E) Öğretmenin görsel işaret kullanması
Doğru cevap: D
Çözüm: Uygun uyarlama katılımı artırmalıdır; çocuğu sürekli ortak etkinlikten çıkarmak kapsayıcılığı azaltır.
Sınıftaki çocuk tekrar eden geçiş krizleri yaşıyor; ABC kayıtlarında en sık krizler haber verilmeyen ani geçişlerde. En savunulabilir ilk müdahale hangisidir?
- A) İstisnasız bütün krizleri kasıtlı saymak
- B) Sınıf içinde çocuğa tanı koymak
- C) Geçiş sayısını artırıp sonucu ölçmemek
- D) Aileyle hiçbir bilgi paylaşmamak
- E) Önceden görsel/sözel uyarı ve geçiş rutini oluşturup sıklığı yeniden izlemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Veri, davranışın öncülünü işaret eder; çevre düzenlemesinin etkisi yeniden gözlemle değerlendirilir.
Bir çocuk yetişkin ilgisini artıran bağırma davranışı yerine 'yardım eder misin?' diyebiliyor. Hangi destek davranış işleviyle en doğrudan uyumludur?
- A) Yardım istemeyi erişilebilir ve etkili hâle getirerek bu iletişimi güçlendirmek
- B) Tüm yardım taleplerini görmezden gelmek
- C) Çocuğun konuşmasını yasaklamak
- D) Tüm etkinlikleri çocuk için durdurmak
- E) Bağırmayı arkadaşlara örnek olarak göstermek
Doğru cevap: A
Çözüm: Davranışın işlevi yardım/ilgiye erişimse işlevsel alternatif iletişim daha uygundur.