Dört yaşındaki çocuk her gün vedalaşmadan kaçan annesini sınıfta uzun süre arıyor. Öğretmenin aileyle ilk planı hangisi olmalıdır?
- A) Tutarlı, kısa veda ve karşılama ritüeli geliştirmek
- B) Ebeveyni tamamen gizleyerek ayrılmasını istemek
- C) Ayrılma tepkisini tüm sınıfa duyurmak
- D) Çocuğun sevdiği her etkinliği kaldırmak
- E) Ağlamayı kasten artırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Öngörülebilir vedalaşma güven ve geçiş düzenlemesini destekler; gizli ayrılma kaygıyı artırabilir.
Çocuk ortama girdiğinde yüksek sesten kulaklarını kapatıyor fakat sessiz küçük grup oyununa katılıyor. En uygun çıkarım hangisidir?
- A) Bu davranış tek başına kesin otizm tanısıdır
- B) Gürültüye duyarlılığı gözleyip ortamı uyarlamak gerekir
- C) Çocuk hiçbir grup etkinliğine katılamaz
- D) Bütün çocuklar için müzik yasaklanmalıdır
- E) Davranış mutlaka kasıtlı itaatsizliktir
Doğru cevap: B
Çözüm: Tek davranış tanı koydurmaz; bağlama özgü duyusal destek uygun ilk adımdır.
Oyuncak toplama zamanı yaklaşırken öğretmen önceden hatırlatma yapıyor ve çocuk daha az ağlıyor. Hangi davranış bileşeni düzenlenmiştir?
- A) Davranış sonrası sonuç
- B) Çocuğun genetik yapısı
- C) Öncül
- D) Geçmiş tüm pekiştireçler
- E) Tanısal ölçüt
Doğru cevap: C
Çözüm: Önceden uyarı, davranış ortaya çıkmadan önceki çevre koşulunu değiştirir.
Bir çocuk arkadaşıyla anlaşamadığında yardım isteme kartını kullanınca öğretmen hemen karşılık veriyor; kart kullanımı artıyor. Bu durum neyi gösterir?
- A) Çocuğa tanı konduğunu
- B) Kartın disiplin cezası olduğunu
- C) İletişimin engellendiğini
- D) Alternatif iletişim davranışının pekişmesini
- E) İstenen davranışın sönmesini
Doğru cevap: D
Çözüm: Karşılık alınması uygun yardım istemenin gelecekte kullanımını artırmıştır.
Ağlayan çocuk önce öğretmeniyle sakinleşip sonra 'oyuncağımla oynanmasını istemedim' diyor. Bu dizide hangi sıra vardır?
- A) Önce ceza, ardından tanı
- B) Önce soyut öğüt, ardından zorla susturma
- C) Önce davranışı görmezden gelme, ardından utandırma
- D) Önce izolasyon, ardından rekabet
- E) Önce eş düzenleme, ardından problem çözme
Doğru cevap: E
Çözüm: Duygu taşması sırasında düzenleme, sakinleşme sonrasında anlamlandırma daha uygundur.
İki dilli çocuğun Türkçe cümleleri kısa; evdeki diliyle uzun cümle kurduğu aileden öğreniliyor. En uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Tüm dil deneyimlerini inceleyip destek gereksinimini bağlamda değerlendirmek
- B) Evdeki dili yasaklatmak
- C) Ailenin gözlemlerini yok saymak
- D) Çocuğun sözel katılımını engellemek
- E) Türkçedeki kısa cümlelere dayanarak kesin bozukluk tanısı koymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Çift dillilik tek başına bozukluk değildir; tüm diller ve fırsatlar değerlendirilmelidir.
Sınıfın sanat etkinliğinde motor güçlüğü olan çocuğun kalın tutacaklı fırçayla ortak çalışmaya katılması hangisine örnektir?
- A) Amaçtan vazgeçme
- B) Erişilebilir materyalle anlamlı katılım
- C) Akademik tanı koyma
- D) Çocuğun yerine resmi öğretmenin bitirmesi
- E) Ayrı tutularak dışlama
Doğru cevap: B
Çözüm: Uygun araç, çocuğun aynı etkinlikte bağımsız katılımına yardım eder.
Bir öğretmen sınıftaki çocuklara aynı masalı dinletip isteyenin canlandırma, isteyenin resimle, isteyenin sözle anlatmasını istiyor. Hangi ilke öne çıkar?
- A) Bütün hedefleri kaldırma
- B) Dil farklılığını kusur sayma
- C) Öğrenmenin ifade yollarını çeşitlendirme
- D) Görsel araçları yasaklama
- E) Tek tip sınav zorunluluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: UDL'nin ifade/eylem çeşitliliği, aynı hedefi alternatif yollarla göstermeye izin verir.
Akranı sürekli dışlanan çocuk için öğretmenin ilk ortak oyun desteği hangisidir?
- A) Akranlara çocuk hakkında tanı anlatmak
- B) Çocukları zorla aynı sandalyeye oturtmak
- C) Her anlaşmazlığı ceza ile bitirmek
- D) Akranlarla açık oyun rolleri ve karşılıklı katılım fırsatları kurmak
- E) Çocuğu bütün oyunlardan muaf tutmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Rolleri yapılandırmak gerçek ortak etkinliği artırır; fiziksel birliktelik tek başına yeterli değildir.
Öğretmen çocuğun sınıfta ısrarla etkinlikten kaçındığını görüyor. İşlevi anlamak için öncelikle hangi veri gerekir?
- A) Arkadaşların not ortalaması
- B) Öğretmenin ilk izleniminden tanı
- C) Sınıfın boya seçimi
- D) Yalnız çocuğun soyadı
- E) Öncesindeki koşullar, gözlenen davranış ve sonrasındaki sonuçlar
Doğru cevap: E
Çözüm: ABC kaydı kaçınmanın hangi koşullarda ve sonuçlarla ortaya çıktığını anlamaya yarar.
Okulda ateş ve belirgin halsizlik gösteren çocuk için en uygun genel uygulama nedir?
- A) Çocuğu güvenli biçimde gözleyip aileyi bilgilendirerek okulun sağlık protokolünü işletmek
- B) Durumu diğer velilere çocuğun adıyla duyurmak
- C) Her belirtiyi göz ardı etmek
- D) Çocuğa doktor önerisi olmadan ilaç vermek
- E) Çocuğu kalabalıkta dinlenmeye zorlamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Hastalık belirtisi okul protokolüne göre ele alınır; tanı ve rastgele tedavi öğretmenin görevi değildir.
Besin alerjisi olan bir çocuk için mutfak ve sınıf ekibi arasında hangi iş birliği önemlidir?
- A) Çocuğa kontrolsüz tadım yaptırmak
- B) Beslenme planı ve çapraz temas risklerini yetkili kişilerle birlikte yönetmek
- C) Bütün sorumluluğu diğer çocuklara bırakmak
- D) Gıda etiketlerini yok saymak
- E) Alerjiyi sınıf panosuna asmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Çapraz temas riskinin yönetimi kurum içi koordinasyon ve bireysel plan gerektirir.
Öğretmen dört yaşındaki bir çocuğun sosyal oyuna çok az katıldığını fark ediyor. Hangi davranış mesleki sınırlar içindedir?
- A) Çocuğu sürekli cezalandırmak
- B) Çocuğun kaydını diğer velilerle paylaşmak
- C) Gözlemleri farklı zamanlarda kayıt altına alıp aile ve ilgili uzmanlarla değerlendirmek
- D) Tek günle otizm tanısı yazmak
- E) Aileye çocuğu okuldan alma talimatı vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: Gözlem ve iş birliği gerekir; öğretmen tek başına klinik tanı koymaz.
Bir çocuk 'ben korkuyorum' dediğinde öğretmen 'korkmuş görünüyorsun, ben buradayım' diyor. Bu yanıtın temel yararı nedir?
- A) Davranışa kesin tanı koymak
- B) Duyguları bastırmayı öğretmek
- C) Duyguyu inkâr etmek
- D) Çocuğun duygusunu doğrulayıp güven hissini desteklemek
- E) Çocuğu alaya almak
Doğru cevap: D
Çözüm: Duyguyu adlandırmak ve yanında olmak eş düzenleme sürecini destekler.
Hareket ihtiyacı belirgin olan çocuk için uzun masa başı görevi nasıl daha erişilebilir kılınır?
- A) Tüm sınıfın etkinliğini iptal etmek
- B) Çocuğa tanı yazmak
- C) Gün boyunca yerinden kalkmasını yasaklamak
- D) Çocuğu otomatik olarak sınav dışı bırakmak
- E) Kısa adımlara bölüp planlı hareket araları vermek
Doğru cevap: E
Çözüm: Görevi yapılandırmak ve hareket araları sunmak katılımı destekleyen bir uyarlamadır.
Bir çocuk tuvalet kazası yaşadığında öğretmenin yaklaşımı hangisi olmalıdır?
- A) Mahremiyeti koruyarak sakin ve bağımsızlığı destekleyici yardım sağlamak
- B) Çocuğu sınıftan sürekli uzaklaştırmak
- C) Kazayı bütün sınıfa duyurmak
- D) Çocuğa küçük düşürücü lakap vermek
- E) Her defasında ceza uygulamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Öz bakımda güvenlik, mahremiyet ve gelişimsel destek temel ilkelerdir.
Öğretmen gözlem notuna 'Ece geçiş sırasında defalarca yere oturdu' yerine ne yazarsa daha uygun olur?
- A) 'Ece tüm arkadaşlarını olumsuz etkiler.'
- B) 'Ece, saat 10.30'daki geçişte iki kez yere oturdu.'
- C) 'Ece tembel ve inatçı.'
- D) 'Ece ailesinden dolayı sorunlu.'
- E) 'Ece kesin dikkat bozukluğuna sahip.'
Doğru cevap: B
Çözüm: Zaman ve gözlenebilir davranış içeren kayıt, yargılayıcı etiketten daha nesneldir.
Sınıfta otizm tanılı çocuğa resimli günlük akış sunulması hangi nedenle anlamlıdır?
- A) Akranlarla tüm iletişimi yasaklamak için
- B) Bütün otizmli çocuklarda tek çözüm olduğu için
- C) Geçişlerin öngörülebilirliğini ve bağımsız katılımını destekleyebilir
- D) Çocuğun hiçbir sözlü etkileşim kurmaması gerektiği için
- E) Tanının kaldırılması için
Doğru cevap: C
Çözüm: Görsel akış bazı çocuklar için etkili destek olabilir; bireysel gereksinim temel alınır.
Bir çocuk yaşıtlarından hızlı öğreniyor. Öğretmen hangi farklılaştırmayı seçmelidir?
- A) Yeni sorular sormasını engellemek
- B) Daha fazla aynı tip çalışma kâğıdı vermek
- C) Çocuğu sürekli tek başına bırakmak
- D) Açık uçlu derinleştirme ve keşif fırsatları sunmak
- E) Grup etkinliklerinden tümüyle çıkarmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Zenginleştirme içeriği derinleştirir; yalnız iş yükü artırmak değildir.
Okul öncesi çocuğun işitme cihazı kullandığı durumda öğretmenin hangisini yapması uygundur?
- A) Çocuğun sosyal oyununu yasaklaması
- B) Sürekli arkasını dönerek konuşması
- C) Sözlü içeriği hiç desteklememesi
- D) Sınıf kurallarını açıklamaması
- E) Konuşurken yüzünün görünmesini ve görsel ipuçlarını sağlaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Görsel ipuçları ve yüzün görünmesi iletişime erişimi destekleyebilir.