Çocuk kitabın ön kapağını ve başlığını tanıyorsa hangi gelişim alanı öne çıkar?
- A) Metin diktesi
- B) İleri dil bilgisi
- C) Fonem değiştirme
- D) Akıcı okuma
- E) Kitap ve yazı farkındalığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Kitabın fiziksel parçalarını ve yazının düzenini bilme yazı/kitap farkındalığıdır.
Etkileşimli kitap okumanın temel özelliği hangisidir?
- A) Çocuğun tahmin, anlatım ve konuşmaya etkin katılması
- B) Her sayfanın ezberletilmesi
- C) Öğretmenin kesintisiz okuması ve soru yasaklaması
- D) Kitaptaki her sözcüğün yazdırılması
- E) Kitabın sadece sessizce gösterilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Etkileşimli okuma çocuğun sözlü katılımını, anlam kurmasını ve yetişkinin dilsel geri bildirimini güçlendirir.
Çocuğun alışveriş listesine harfe benzeyen işaretler çizmesi nasıl yorumlanır?
- A) Yazının bütünüyle reddi
- B) Erken yazma girişimi
- C) Kesin okuryazarlık bozukluğu
- D) Metin çözümleme becerisi
- E) Akıcı yazma başarısı
Doğru cevap: B
Çözüm: Anlamlı mesaj oluşturma amacı taşıyan çizgi ve semboller erken yazma gelişiminin parçasıdır.
Sınıfta market ambalajı, yön tabelası ve merkez etiketlerinin okunur biçimde kullanılması neyi destekler?
- A) Anlamsız kopya yazmayı
- B) Sadece kas gelişimini
- C) Çevresel yazı farkındalığını
- D) Yalnız akıcı okumayı
- E) Soyut cebir bilgisini
Doğru cevap: C
Çözüm: Günlük yaşamda karşılaşılan yazıları amaçlarıyla fark etmek çevresel yazı farkındalığını destekler.
İki dil konuşan bir çocuk için en uygun eğitim ilkesi hangisidir?
- A) Yalnız yazı çalışma kâğıdı vermek
- B) Ev dilinin kullanılmasını tamamen yasaklamak
- C) İki dilliliği otomatik bozukluk saymak
- D) Ev dilini saygıyla karşılayıp hedef dilde de zengin etkileşim sunmak
- E) Çocuğu bütün konuşmalardan uzak tutmak
Doğru cevap: D
Çözüm: İki dillilik tek başına bozukluk değildir; ev dili ve okul dili için olumlu iletişim fırsatları gerekir.
Erken okuryazarlık değerlendirmesinde en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Sadece bir günlük performansı kalıcı etiket yapmak
- B) Tek harf yazma sınavıyla tanı koymak
- C) Çocukları okuma hızına göre sınıflamak
- D) Aile gözlemlerini tümden dışlamak
- E) Oyun, anlatı ve yazma örneklerinden çoklu gözlem toplamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Gelişime uygun değerlendirme farklı ortamlardan ve farklı ifade biçimlerinden kanıt toplar.
Öğretmen kitabı okurken 'Öykünün başında çocuk neyi kaybetmişti?' diye soruyor. CROWD'da hangi soru türü daha uygundur?
- A) Kitaptan yaşama uzak bağlantı
- B) Harf-ses eşleştirmesi
- C) Tamamlatma sorusu
- D) Hatırlama sorusu
- E) Açık uçlu duygu anlatımı
Doğru cevap: D
Çözüm: Öykünün daha önceki bir unsurunu geri çağırma CROWD içinde hatırlama istemidir.
Öğretmen kitabın resmini göstererek 'Burada neler oluyor, bana anlatır mısın?' diyor. CROWD'a göre bu soru hangisidir?
- A) Mekanik hece saydırma
- B) Sessiz okuma hızı testi
- C) Yalnız harf tekrar ettirme
- D) Metin diktesi
- E) Açık uçlu soru
Doğru cevap: E
Çözüm: Çocuk birden fazla uygun ifadeyle cevap verebilir; bu açık uçlu anlatımı destekler.
Çocuk sınıfın 'Kitap Köşesi' etiketini resimden ayırıyor ve yazının bir şey söylediğini açıklıyor. Hedef kavram nedir?
- A) Yazının işlevine ilişkin farkındalık
- B) Sadece kaba motor koordinasyon
- C) Fonem ekleme
- D) Dil bilgisi terimi ezberleme
- E) Akıcı okuma hızı
Doğru cevap: A
Çözüm: Yazının sembolik bir mesaj taşıdığını bilmek yazı farkındalığının temelidir.
Bir çocuk hikâye sonrasında 'Önce yağmur yağdı, sonra herkes eve gitti' diyor. Hangi becerisi belirgindir?
- A) Yalnız uyak üretme
- B) Olay sıralama ve anlatı oluşturma
- C) Fonem silme
- D) Kopya yazma hızı
- E) Harf grafiği tanıma
Doğru cevap: B
Çözüm: Olaylar arasındaki zaman ilişkisini sözlü biçimde kurmak anlatı becerisinin göstergesidir.
Evinde kitap olmayan bir aileye okuldan resimli kitap ödünç vermek ve sözlü hikâye önerileri sunmak hangi amaca hizmet eder?
- A) Okuma gelişimini yalnız pahalı materyale bağlamak
- B) Çocuğu aile dilinden koparmak
- C) Erken okuryazarlık fırsatlarına erişimde hakkaniyeti artırmak
- D) Velinin öğrenme hakkını ortadan kaldırmak
- E) Tüm aileleri aynı kaynaklara sahip saymak
Doğru cevap: C
Çözüm: Ev kaynaklarındaki farklılıkları destekle dengelemek erken okuryazarlık erişimini güçlendirir.
Bir öğretmen ses oyunlarında güçlük yaşayan çocuğun gelişimini izleyecek. Hangi veri en anlamlıdır?
- A) Yalnız aile gelir düzeyi
- B) Sadece bir denemedeki yanlış sayısı
- C) Çocuğun arkadaşının hız sıralaması
- D) Farklı günlerdeki oyun gözlemleri ile sözel yanıt kayıtları
- E) Öğretmenin tek cümlelik tanı varsayımı
Doğru cevap: D
Çözüm: Çok zamanlı, bağlamlı gözlem çocuğun güçlü ve destek gerektiren yönlerini daha iyi gösterir.
Bir çocuk yazıyı ters yönden izlemeye çalışınca öğretmen parmağıyla Türkçedeki yazı yönünü modelleyip kitabı birlikte inceliyor. Hangi öğretim yolu uygundur?
- A) Yalnız hızlı okuma yarışı düzenlemek
- B) Çocuğu sınıf önünde utandırmak
- C) Bütün kitapları kaldırmak
- D) Bir ay boyunca yalnız satır kopyalatmak
- E) Kitap kullanımı içinde yazı yönünü doğal modellemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Günlük kitap etkileşimi içinde yazı yönünü modellemek gelişime uygun yazı farkındalığı desteğidir.
Bir çocuk çevresel yazıları tanıyabiliyor ama daha önce görmediği sözcükleri okuyamıyor. En doğru yorum hangisidir?
- A) Çocuk harfleri tanımıyorsa hiçbir yazılı işaretten anlam çıkaramaz.
- B) Bu tek gözlem tüm dil gelişimini belirler.
- C) Çevresel yazı tanıyan her çocuk otomatik akıcı okurdur.
- D) Tanıdık çevresel yazıyı bağlam ipuçlarıyla bilmek, bağımsız sözcük çözümleme becerisine eşit değildir.
- E) Çevresel yazılar erken okuryazarlıkla ilişkili değildir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Logo ve etiketleri tanıma görsel bağlama dayanabilir; bağımsız çözümleme farklı bir beceridir.
İki dilli bir çocuğun Türkçe sözcük sayısı sınıf ortalamasının altında, ev dilinde ise zengin anlatıları var. En uygun karar hangisidir?
- A) Ev dilini okul-aile iletişiminden tamamen çıkarmak
- B) Çocuğu dil etkinliklerine hiç almamak
- C) Tek dildeki az sözcüğü kesin bozukluk saymak
- D) Ev dilindeki güçlü anlatıyı yok saymak
- E) Her iki dildeki becerileri ve Türkçeye maruz kalma fırsatlarını değerlendirerek anlamlı dil desteği planlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Çok dilli çocuklar değerlendirilirken tüm diller ve öğrenme fırsatları dikkate alınır; tek dil performansı tanı ölçütü değildir.
İşitme farklılığı olan bir çocuk için uyak oyunu yalnız hızlı sözlü yönergelerle yapılıyor; çocuk katılamıyor. En uygun plan hangisidir?
- A) Erişilebilir görsel, işaret ve uygun işitsel desteklerle etkinliği bireyselleştirip çocuğun katılımını sağlamak
- B) Yalnız daha yüksek sesle bağırmak
- C) Çocuğu bütün dil etkinliklerinden çıkarıp bekletmek
- D) Diğer çocukları konuşmaktan men etmek
- E) Çocuğun yanıtlarını değerlendirmeyi tümden bırakmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Erişilebilirlik uyarlamaları çocuğun iletişim biçimine ve gereksinimine göre planlanmalı; ortak katılım korunmalıdır.
Bir öğretmen çocukların okuryazarlık düzeyini yalnız 'Kaç harf yazdı?' sorusuyla belirliyor. Hangi eleştiri daha kapsamlıdır?
- A) Anlatı değerlendirmesi yalnız ilk okulda yapılır.
- B) Sözel dil, ses farkındalığı, kitap bilgisi, anlatı ve yazma girişimleri birlikte izlenmelidir.
- C) Erken okuryazarlık yalnız yazı hızından oluşur.
- D) Çoklu gözlem öğretmeni yanlış yönlendirir.
- E) Fonem farkındalığı yazı gelişimiyle hiçbir ilişkili değildir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Erken okuryazarlık çok boyutludur; tek yazma sayısı tüm gelişimi temsil etmez.
Çocuklar 'En hızlı kitap bitiren' yarışında sıkılıyor; bir grup kitaplara ilgisini kaybediyor. En uygun düzenleme hangisidir?
- A) İlgisi azalanları sürekli başarısız diye etiketlemek
- B) Kitap bitirme süresine daha ağır ceza koymak
- C) Kitap seçimi, ortak konuşma, tekrar okuma ve oyuna dayalı deneyimlerle ilgiyi desteklemek
- D) Bütün çocuklardan aynı hızda sessiz okuma istemek
- E) Resimli kitapları sınıftan kaldırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Erken okuryazarlıkta olumlu kitap ilişkisi ve anlama, hız yarışlarından daha uygundur.
Bir çocuğun yazdığı 'M' benzeri işareti annesine mesaj olarak sunduğu gözleniyor. Öğretmen neyi öncelikle anlamalıdır?
- A) Bu davranışın yazı farkındalığıyla hiçbir bağı olmadığını
- B) Çocuğun tüm yazım kurallarını bildiğini
- C) Çocuğun artık destek almadan uzun metin okuyacağını
- D) Çocuğun yazılı/simgesel işarete iletişimsel anlam yükleyebildiğini
- E) İşaretin yalnız kaba motor beceri göstergesi olduğunu
Doğru cevap: D
Çözüm: Yazma girişiminin iletişim amacı taşıması, erken yazı farkındalığı ve sembolik anlatımın göstergesidir.
Bir öğretmen ses oyunlarında yalnız doğru yanıt sayıyor; çocuğun yardım isteme, yeniden deneme ve birlikte düşünme davranışlarını kaydetmiyor. En uygun değerlendirme iyileştirmesi hangisidir?
- A) Ebeveynle bilgi paylaşımını bütünüyle yasaklamak
- B) Yalnız bir günün puanını kalıcı yetenek göstergesi saymak
- C) Öğretmenin sunduğu destekleri kayıt dışı tutmak
- D) Çocuğun tüm oyun örneklerini silmek
- E) Doğru yanıtla birlikte kullanılan stratejileri, destek düzeyini ve zaman içindeki gelişimi belgelemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Süreç odaklı değerlendirme hangi destekle hangi becerinin ortaya çıktığını ve ilerlemeyi gösterir.