Çocuğun işini önce modelleyen öğretmenin sonra ipuçlarını azaltması neye örnektir?
- A) Olumsuz pekiştirme
- B) Ceza
- C) İskele kurma
- D) Yalnızca tekrar
- E) Mutlak değerlendirme
Doğru cevap: C
Çözüm: İskele kurmada destek ihtiyaçla verilir ve bağımsızlık geliştikçe geri çekilir.
Erikson’a göre okul öncesi oyun çağında öne çıkan psikososyal çatışma hangisidir?
- A) Kimliğe karşı rol karmaşası
- B) Üretkenliğe karşı durgunluk
- C) Yakınlığa karşı yalıtılmışlık
- D) Girişimciliğe karşı suçluluk
- E) Benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk
Doğru cevap: D
Çözüm: Erikson okul öncesi oyun çağında girişimciliğin desteklenmesini vurgular.
Bronfenbrenner’de çocuğun doğrudan katıldığı sınıf ortamı hangi sistemdir?
- A) Ekzosistem
- B) Makrosistem
- C) Kronosistem
- D) Mezosistem
- E) Mikrosistem
Doğru cevap: E
Çözüm: Sınıf çocuğun doğrudan etkileşim içinde bulunduğu mikrosistemdir.
Aile ile okulun birlikte karar alması Bronfenbrenner’de hangi sisteme örnektir?
- A) Mezosistem
- B) Mikrosistem
- C) Ekzosistem
- D) Makrosistem
- E) Kronosistem
Doğru cevap: A
Çözüm: İki doğrudan yaşam ortamının ilişkisi mezosistemdir.
Ebeveynin iş yerindeki vardiya değişikliğinin çocuğun ev rutinini etkilemesi hangi sistemdir?
- A) Mikrosistem
- B) Ekzosistem
- C) Mezosistem
- D) Makrosistem
- E) Biyosistem
Doğru cevap: B
Çözüm: Çocuk iş yerine katılmaz ama oradaki koşullardan dolaylı etkilenir.
Bir çocuğun “Topu bana ver” yönergesini anlaması dilin hangi yönünü örnekler?
- A) İfade edici dil
- B) Fonolojik farkındalık
- C) Alıcı dil
- D) Yazım bilgisi
- E) Motor planlama
Doğru cevap: C
Çözüm: Söyleneni anlamak alıcı dil becerisidir.
Çocuğun isteğini sözcüklerle anlatması dilin hangi yönüne örnektir?
- A) Alıcı dil
- B) Görsel-motor eşgüdüm
- C) Uzamsal bellek
- D) İfade edici dil
- E) Nesne sürekliliği
Doğru cevap: D
Çözüm: Düşünce ve isteklerin sözle ifade edilmesi ifade edici dil becerisidir.
Çocuk sırayla konuşmakta güçlük çekiyor, ancak yönergeleri anlıyor. Güçlük öncelikle hangi dil bileşeniyle ilişkilidir?
- A) Ses bilgisi ayrımı
- B) Alıcı dilin tümden yokluğu
- C) Pragmatik dil kullanımı
- D) Grafomotor hız
- E) Korunum ilkesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıra alma ve konuşma bağlamına uyum pragmatik dil bileşenidir.
Öğretmen her sabah çocuğun sınıf arkadaşını selamlayıp selamlamadığını işaretliyor. Önceden belirlenmiş göstergenin varlığını kaydetmek için hangi araç kullanılır?
- A) Anekdot kaydı
- B) Zekâ puanı
- C) Tanısal görüşme
- D) Kontrol listesi
- E) Sosyometrik seçim
Doğru cevap: D
Çözüm: Önceden belirlenmiş davranışın bulunup bulunmadığının işaretlenmesi kontrol listesidir.
Öğretmen saldırgan davranışın her ortaya çıkışında saatini ve öncesini-sonrasını kaydeder. Hangi gözlem tekniği uygundur?
- A) Zaman örneklemesi
- B) Rastgele örneklem
- C) Norm referanslı test
- D) Portfolyo puanlaması
- E) Olay örneklemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Hedef davranış gerçekleştiğinde kayıt tutulması olay örneklemesidir.
Bir öğretmen çocuğun oyunlara katılımını her 10 dakikada bir kayıt altına alır. Bu yöntem hangisidir?
- A) Zaman örneklemesi
- B) Olay örneklemesi
- C) Sistematik duyarsızlaştırma
- D) Tek seferlik görüşme
- E) Aile öyküsü
Doğru cevap: A
Çözüm: Önceden belirlenmiş zaman aralıklarında davranışın incelenmesi zaman örneklemesidir.
Öğretmen “Ege tembel” yazmak yerine “Etkinlikte üç kez masadan kalktı” notunu düşer. Neyi artırmıştır?
- A) Tanının kesinliğini
- B) Gözlemin betimleyici nesnelliğini
- C) Öğrencinin yaş normunu
- D) Kontrol grubunun gücünü
- E) Puanların standartlaşmasını
Doğru cevap: B
Çözüm: Somut davranışın aktarılması yoruma dayalı etiketlemeyi azaltır.
Çocuğun korktuğunda öğretmenden yardım isteyebilmesi ve öğretmenin sakinleştirmesi hangi süreç için en iyi örnektir?
- A) Soyut işlem
- B) Nesne korunumu
- C) Eş düzenleme
- D) Proksimodistal gelişim
- E) Klasik koşullanma
Doğru cevap: C
Çözüm: Yetişkinin güvenli eşlik ve duygu düzenleme desteği sunması eş düzenlemedir.
Öğretmen, gözlemlerinde “çocuk hiç paylaşmaz” diye not düşmüştür; video kayıtlarında iki kez paylaşma görülür. Çalışma için en uygun revizyon hangisidir?
- A) Eski notu koruyup karşıt videoyu silmek
- B) Genel yargı yerine bağlam ve sıklık içeren nesnel davranış kayıtlarına dönmek
- C) Paylaşmayı yalnızca tek doğru kişilik niteliğiyle açıklamak
- D) Çocuğa kalıcı etiket vermek
- E) Gözlemleri yok sayıp yalnız teste bakmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Aykırı gözlem, genelleyici etiketin yerine somut, yinelenebilir kanıta dönme gereğini gösterir.
Aile, iki dillilik nedeniyle çocuğunda sorun olduğunu düşünür; çocuk aile dilinde uzun öyküler, eğitim dilinde kısa cümleler kurar. Kanıta uygun ilk değerlendirme hangisidir?
- A) Aile dilini kullanmayı yasaklamak
- B) Bir haftada tek dil konuşmasını zorunlu tutmak
- C) Dil deneyimlerini, anlama ve ifade becerilerini her iki dil bağlamında incelemek
- D) Okul dilindeki kısa cümleyi doğrudan bozukluk saymak
- E) Çocuğu akran ilişkilerinden uzaklaştırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Diller arasındaki deneyim farkı doğal performans ayrışmasına yol açabilir; çok yönlü değerlendirme gerekir.
Öğretmen çocuğa “Üzgünsün, birlikte sakinleşelim; sonra arkadaşına ne söyleyeceğini seçebilirsin.” diyor. Bu müdahale hangi iki amacı birleştirir?
- A) Koşulsuz cezalandırma ve etiketleme
- B) Yalnızca soyut kavram öğretimi
- C) Görsel-motor koordinasyon ve korunum
- D) Eş düzenleme ve özerklik destekleme
- E) Sınıflama ve sembolik taklit
Doğru cevap: D
Çözüm: Duyguyu birlikte düzenlemek ve sonraki davranış seçimini çocuğa bırakmak özerkliği destekler.
İki çocuktan biri grup oyununda sessiz ama yönergeleri doğru izliyor; diğeri çok konuşuyor fakat yönergeleri sık kaçırıyor. Hangi değerlendirme yaklaşımı daha doğrudur?
- A) Konuşkan çocuğun dil alanı bütünüyle ileridir demek
- B) Sessiz çocuğun yönerge anlayamadığını varsaymak
- C) Her ikisine de aynı dil tanısını koymak
- D) Sadece sözcük sayısına göre sınıflamak
- E) Alıcı ve ifade edici dil becerilerini ayrı ve bağlama duyarlı izlemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Alıcı ve ifade edici dil farklı biçimde gözlenebilir; iletişim becerisi tek boyutla açıklanamaz.
Bir öğrenci ilk denemede yapbozu tamamlayamıyor; öğretmen deneyimi “başaramadı” diye kapatmak yerine ipuçlarıyla yeniden deniyor. Bu uygulama en çok hangi değerlendirme anlayışına yakındır?
- A) Öğrenme potansiyelini destekle izleyen dinamik değerlendirme
- B) Yalnızca sonuç puanına dayalı değerlendirme
- C) Çocuğu seçme amaçlı tek oturum sınaması
- D) Normları değiştirmeden etiketleme
- E) Sonucu hiçbir geri bildirim olmadan kaydetme
Doğru cevap: A
Çözüm: Dinamik değerlendirme çocuğun aracılı destekle nasıl ilerlediğini inceler.
Öğretmen gözlemlerini haftalık portfolyoda biriktirir; tek günkü performans düşüşüne kalıcı gelişim geriliği demez. Bu tercih hangi ilkeye dayanır?
- A) Her çocuğun aynı gün aynı beceriyi göstermesi
- B) Gelişimi süreç içinde çoklu kanıtla izleme
- C) Bir test sonucunu değişmez kimlik sayma
- D) Gelişimi yalnız boy uzunluğuna indirgeme
- E) Ailenin görüşünü tamamen dışlama
Doğru cevap: B
Çözüm: Çoklu zaman ve bağlam kayıtları geçici performansla kalıcı örüntüyü ayırmaya yardım eder.
Öğretmen önce çocukların görevi tamamlaması için tüm adımları verir; bir ay sonra hâlâ aynı yardımı sürdürür ve çocuklar onsuz başlamaz. Hangi değişiklik en uygundur?
- A) Daha çok yetişkin müdahalesi eklemek
- B) Görevi hep yetişkine yaptırmak
- C) İpuçlarını çocukların yeterliğine göre kademeli geri çekmek
- D) Sadece süreyi uzatmak
- E) Çocuklardan yardım istememelerini talep etmek
Doğru cevap: C
Çözüm: İskele kurmanın önemli boyutu çocuk becerisi geliştikçe desteği azaltmaktır.