Bir öğretmen 5 yaşındaki çocuğa “su geniş kâsede neden daha az görünüyor?” diye sorar. Çocuk yalnızca yüzey genişliğine odaklanır. En uygun Piaget açıklaması nedir?
- A) Merkezileşme ve korunum güçlüğü
- B) Biçimsel işlem kapasitesi
- C) Korunumun tam kazanılması
- D) Soyut değişken kontrolü
- E) Öğrenilmiş çaresizlik
Doğru cevap: A
Çözüm: Çocuk miktarın korunduğunu değerlendirmek yerine görünüşün tek bir boyutuna odaklanmaktadır.
Çocuk önce her dört bacaklı hayvana “köpek” der; daha sonra kedi için ayrı bir kategori geliştirir. Son değişiklik hangi süreçtir?
- A) Özümleme
- B) Uyumsama
- C) Tekrarlama
- D) İçgüdüsel tepki
- E) Duyarsızlaşma
Doğru cevap: B
Çözüm: Kedi için yeni şema oluşturması var olan şemanın değiştirilmesini gerektirir.
Öğretmen yapbozda önce örnek gösterir, sonra yalnızca “köşe parçalarına bak” ipucunu verir. Hangi yaklaşım uygulanmaktadır?
- A) Ezber yoluyla öğretim
- B) Koşulsuz ceza
- C) Aşamalı iskele kurma
- D) Sabit düzeyde yardım
- E) Tek başına sınama
Doğru cevap: C
Çözüm: Model ve ipucunun kademeli azaltılması iskele kurmadır.
Bir çocuk öğretmen yanında sınıfa kolay giriyor; bakım verenin ayrılışında ağlaması tek başına hangi sonucu kanıtlar?
- A) Güvensiz bağlanmayı kesin gösterir
- B) Dil gecikmesini kesin gösterir
- C) Sosyal fobiyi kanıtlar
- D) Bağlanma örüntüsü hakkında kesin tanı koydurmaz
- E) Bağımsızlığın olmadığını kanıtlar
Doğru cevap: D
Çözüm: Bağlanma örüntüsü ayrılık ve yeniden birleşmenin genel ilişkisi içinde değerlendirilir.
Okul öncesinde çocuk kendi ayakkabısını giymeye çalışırken sürekli onun yerine yapmak, Erikson’a göre en çok hangi gelişim gereksinimini engeller?
- A) Kimlik bütünlüğü
- B) Üretkenlik
- C) Soyut muhakeme
- D) Evrensel etik
- E) Özerklik geliştirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Erken çocuklukta çocuğun uygun seçimler yapması ve denemesi özerkliği destekler.
Çocuğun sınıftaki arkadaşlarıyla etkileşimini artırmak için aile ile öğretmenin düzenli ortak plan yapması hangi ekolojik ilişkiyi güçlendirir?
- A) Mezosistem
- B) Kronosistem
- C) Makrosistem
- D) Ekzosistem
- E) Biyolojik olgunlaşma
Doğru cevap: A
Çözüm: Aile ve okul mikrosistemleri arasındaki koordinasyon mezosistem ilişkisidir.
Çocuk aile dilinde ayrıntılı anlatıyor, okul dilinde kısa cümle kullanıyor. Öğretmenin öncelikli yorumu hangisi olmalıdır?
- A) Tek gözlemle dil bozukluğu tanısı koymak
- B) Her iki dildeki becerilere ilişkin çoklu bilgi toplamak
- C) Aile dilini yasaklamak
- D) Çocuğu sınıftan uzaklaştırmak
- E) Yalnızca okul dilindeki puanı esas almak
Doğru cevap: B
Çözüm: İki dilli gelişimde beceri, dil deneyimi ve bağlama göre değişebilir; tek dil performansı tanı koydurmaz.
Çocuk sırayla konuşmakta güçlük çekiyor, ancak yönergeleri anlıyor. Güçlük öncelikle hangi dil bileşeniyle ilişkilidir?
- A) Ses bilgisi ayrımı
- B) Alıcı dilin tümden yokluğu
- C) Pragmatik dil kullanımı
- D) Grafomotor hız
- E) Korunum ilkesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıra alma ve konuşma bağlamına uyum pragmatik dil bileşenidir.
Öğretmen her sabah çocuğun sınıf arkadaşını selamlayıp selamlamadığını işaretliyor. Önceden belirlenmiş göstergenin varlığını kaydetmek için hangi araç kullanılır?
- A) Anekdot kaydı
- B) Zekâ puanı
- C) Tanısal görüşme
- D) Kontrol listesi
- E) Sosyometrik seçim
Doğru cevap: D
Çözüm: Önceden belirlenmiş davranışın bulunup bulunmadığının işaretlenmesi kontrol listesidir.
Öğretmen saldırgan davranışın her ortaya çıkışında saatini ve öncesini-sonrasını kaydeder. Hangi gözlem tekniği uygundur?
- A) Zaman örneklemesi
- B) Rastgele örneklem
- C) Norm referanslı test
- D) Portfolyo puanlaması
- E) Olay örneklemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Hedef davranış gerçekleştiğinde kayıt tutulması olay örneklemesidir.
Bir öğretmen çocuğun oyunlara katılımını her 10 dakikada bir kayıt altına alır. Bu yöntem hangisidir?
- A) Zaman örneklemesi
- B) Olay örneklemesi
- C) Sistematik duyarsızlaştırma
- D) Tek seferlik görüşme
- E) Aile öyküsü
Doğru cevap: A
Çözüm: Önceden belirlenmiş zaman aralıklarında davranışın incelenmesi zaman örneklemesidir.
Öğretmen “Ege tembel” yazmak yerine “Etkinlikte üç kez masadan kalktı” notunu düşer. Neyi artırmıştır?
- A) Tanının kesinliğini
- B) Gözlemin betimleyici nesnelliğini
- C) Öğrencinin yaş normunu
- D) Kontrol grubunun gücünü
- E) Puanların standartlaşmasını
Doğru cevap: B
Çözüm: Somut davranışın aktarılması yoruma dayalı etiketlemeyi azaltır.
Çocuğun korktuğunda öğretmenden yardım isteyebilmesi ve öğretmenin sakinleştirmesi hangi süreç için en iyi örnektir?
- A) Soyut işlem
- B) Nesne korunumu
- C) Eş düzenleme
- D) Proksimodistal gelişim
- E) Klasik koşullanma
Doğru cevap: C
Çözüm: Yetişkinin güvenli eşlik ve duygu düzenleme desteği sunması eş düzenlemedir.
Bir çocuk “bütün uzun bardaklarda daha fazla su vardır” dediğinde öğretmenin en uygun ilk uygulaması hangisidir?
- A) Çocuğu yanlış düşündüğü için cezalandırmak
- B) Soyut korunum ispatı okutmak
- C) Çocuğu kalıcı olarak düşük düzeyli gruba yerleştirmek
- D) Eşit miktarı farklı kaplarda karşılaştıracağı somut deneyim sunmak
- E) Sadece doğru cevabı ezberletmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Somut karşılaştırma etkinlikleri çocukların kendi düşüncesini sınamasına fırsat verir.
Gelişimsel gecikme şüphesi olan bir çocuk için öğretmenin en uygun rolü hangisidir?
- A) Tek gözlemle tıbbi tanı koymak
- B) Aileden bilgiyi gizlemek
- C) Tüm etkinlikleri süresiz kaldırmak
- D) Çocuğu yaşıtlarıyla kıyaslayıp suçlamak
- E) Gözlem, aile görüşmesi ve uygun uzman yönlendirmesi yapmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Öğretmen gözlem ve eğitimsel destek sağlar; tanı yetkili uzman değerlendirmesini gerektirir.
Çocuğun arkadaşını oyununa kabul etmeyişini açıklamak için öğretmenin önce ne yapması uygundur?
- A) Davranışın bağlamını ve tekrar örüntüsünü gözlemek
- B) Kalıcı kişilik etiketi koymak
- C) Çocuğu arkadaşlarından ayırmak
- D) Aileyi davranışın tek nedeni saymak
- E) Tek olayı gelişim bozukluğu saymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Sosyal davranışların işlevi ve bağlamı çoklu gözlemle anlaşılabilir.
Öğretmen, yönergeyi yalnız işitsel sunmak yerine görsel kartlarla da destekler. Bu uygulamanın temel amacı nedir?
- A) Tüm çocuklara tek bir öğrenme stili etiketi vermek
- B) Öğrenmeye erişimi farklı gereksinimlere göre artırmak
- C) Bireysel farklılıkları yok saymak
- D) Gözlem ihtiyacını ortadan kaldırmak
- E) Yalnızca akademik hızı ölçmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Çoklu ve erişilebilir sunum yolları farklı çocukların katılımını destekler.
Çocuk aynı materyali başka amaçla kullanıp hikâye oluşturuyor. Bu oyunun baskın niteliği hangisidir?
- A) Sadece motor alıştırma
- B) Mekanik ezber
- C) Sembolik oyun
- D) Normatif test
- E) İşlem sonrası ispat
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir nesnenin farklı şeyi temsil etmesi sembolik oyun niteliğidir.
Bir çocuk boyama sırasında arkadaşından farklı renkler seçiyor. Öğretmenin hangi tepkisi gelişimsel açıdan uygundur?
- A) Renkleri tek doğru biçimde zorunlu kılmak
- B) Çalışmayı sırf farklı diye başarısız saymak
- C) Arkadaşının seçimini kopyalatmak
- D) Tercihini ifade etmesini desteklemek ve gerekirse nedenini sormak
- E) Boyamayı gelişimsel tanı aracı yapmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Uygun seçim ve kendini ifade fırsatları özerklik ve yaratıcılığı destekler.
Çocuğun sözlü anlatımda zorlandığı, ancak resimle öykü kurabildiği görülüyor. En uygun değerlendirme yaklaşımı hangisidir?
- A) Sözlü anlatım puanını tüm gelişimin yerine koymak
- B) Resmini değerlendirme dışı bırakmak
- C) Tek performansa dayanarak tanı koymak
- D) Çocuğa hiç geri bildirim vermemek
- E) Farklı ifade yollarından kanıt toplayarak güçlü ve desteklenecek yönleri görmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Çoklu kanıt toplamak güçlü yönlerin ve eğitimsel destek gereksinimlerinin görülmesini sağlar.