Resimli kitaplarda görsellerin işlevi için hangisi doğrudur?
- A) Daima metinle aynı bilgiyi tekrarlar
- B) Yalnız sayfa süsüdür
- C) Okuma öncesi kullanılmamalıdır
- D) Her durumda metinden bağımsızdır
- E) Metindeki bilgiyi tamamlayabilir veya anlatıya yeni bilgi katabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Resimler kimi zaman yazının söylemediği ayrıntıları taşıyan anlatı unsurudur.
Vygotsky'nin oyun yaklaşımında sembolik rol oyunu hangi beceriyle özellikle ilişkilendirilir?
- A) Öz düzenleme ve toplumsal kuralların deneyimlenmesi
- B) Yalnız kas kütlesinin artması
- C) Yalnız not ortalamasının yükselmesi
- D) Harflerin ezberlenmesi
- E) Sürekli yetişkin komutu
Doğru cevap: A
Çözüm: Rolde davranmak çocuğun temsil, kurala uyma ve öz düzenleme deneyimini destekleyebilir.
Çocukların karar vermek üzere ilerleyen rol kişisine iki taraftan farklı öneriler sunduğu teknik hangisidir?
- A) Sıcak sandalye
- B) Bilinç koridoru
- C) Donuk imge
- D) Paralel oyun
- E) Yankı okuma
Doğru cevap: B
Çözüm: Bilinç koridoru bir kararı karşıt veya çeşitli iç seslerle tartıştırır.
Okul öncesinde bir kitabı seçerken öncelikle hangi ilke gözetilmelidir?
- A) Yalnız kalın ciltli olması
- B) Mutlaka en uzun metni içermesi
- C) Gelişimsel uygunluk ve çocuğun anlam kurmasına fırsat vermesi
- D) Sadece yetişkinlere hitap etmesi
- E) Bütün karakterlerin kusursuz olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Nitelikli kitap seçimi gelişim düzeyi, dil, görseller ve içeriğin çok yönlü değerlendirilmesini gerektirir.
Kuralları grupça belirlenmiş bir saklambaçta çocukların sırayla ebe olması hangi bilişsel oyun türüne örnektir?
- A) Yalnız sembolik oyun
- B) Yalnız alıştırmalı oyun
- C) Seyirci davranışı
- D) Kurallı oyun
- E) Resimli öykü
Doğru cevap: D
Çözüm: Üzerinde uzlaşılan kurallarla sürdürülen oyun kurallı oyundur.
Dramaya katılmak istemeyen bir çocuğa en uygun öğretmen yaklaşımı hangisidir?
- A) Çocuğu zorla role çıkarmak
- B) Tüm gruptan uzaklaştırmak
- C) Çocuğun duygusunu sınıf önünde sorgulamak
- D) Notunu düşürerek katılım sağlamak
- E) Güvenli alternatif katılım yolları sunmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Güvenli ve kapsayıcı dramada çocuk gözlem veya materyal düzenleme gibi farklı katılım yolları kullanabilir.
Dramada amaç çocukların ortak çözüm üretmesini sağlamakken öğretmen tüm replikleri önceden yazıyor ve esneklik tanımıyor. Hangi özellik öncelikle zedelenir?
- A) Görsel materyalin rengi
- B) Etkinliğin takvim günü
- C) Kostümün dayanıklılığı
- D) Doğaçlama ve çocuk girişimi
- E) Sınıfın kat sayısı
Doğru cevap: D
Çözüm: Sürekli hazır replik kullanımı, süreçte karar verme ve yaratıcı doğaçlamayı kısıtlar.
Bir çocuk hikâyeyi anlatırken karakterleri tanıtıyor ama olayların neden-sonuç bağını kuramıyor. Öğretmen önce hangi desteği vermelidir?
- A) Çocuğun sözünü keserek tüm hikâyeyi ezberletmek
- B) Yalnız kapaktaki renkleri saydırmak
- C) Anlatısını puansız bırakmak
- D) Kitabı artık kullanmamak
- E) Olay sırasını ve 'neden–sonuç' sorularını görsel ipuçlarıyla kurmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Anlatı becerisi yalnız adlandırmadan değil olay örgüsü ve neden-sonuç ilişkisi kurmadan oluşur.
Öğretmen oyunda çocukların malzeme anlaşmazlığını hemen kendi kararıyla çözüyor. Daha gelişimsel uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Güvenliği sağlayıp çocuklara çözüm seçeneklerini düşündürmek
- B) Sorunu görmezden gelip tehlikenin sürmesine izin vermek
- C) Bir çocuğu sürekli oyundan çıkarmak
- D) Her anlaşmazlıkta kesin kazanan ilan etmek
- E) İletişimi tamamen yasaklamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Yetişkin arabuluculuğu gerektiğinde öz düzenleme ve müzakere fırsatlarını korumalıdır.
Öğretmen katılımcılara oyunun ardından yaşanan duyguları sözcük yerine çizimle anlatma seçeneği sunuyor. Hangi ilke desteklenir?
- A) Yalnız sözel performansı ölçme
- B) Farklı ifade yollarıyla yansıtma
- C) Katılımı tek tipe indirme
- D) Doğaçlamayı yasaklama
- E) Rol seçimini cezalandırma
Doğru cevap: B
Çözüm: Drama değerlendirmesinde duygu ve düşünceler çizim gibi çeşitli yollarla ifade edilebilir.
Çocuk resimdeki gölgenin metinde adı geçmeyen bir hayvana ait olabileceğini söylüyor. Öğretmenin en uygun tepkisi hangisidir?
- A) Metinde geçmediği için yorumu hemen yanlış saymak
- B) Çocuğun konuşmasını kesmek
- C) Çocuğun gerekçesini sorup resimden kanıt göstermesini istemek
- D) Görseli kaldırmak
- E) Yalnız yetişkin yorumunu kabul etmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Görselden çıkarım metinle çelişmek zorunda değildir; kanıtla desteklenen yorum tartışılabilir.
Çocukların yap-boz yaparken parçaları deneyip yeniden düzenlemesi öncelikle hangi oyun davranışına örnektir?
- A) Yalnız seyirci davranışı
- B) Yalnız tiyatro gösterisi
- C) Yalnız fabl dinleme
- D) Yapı-inşa (yapılandırma) oyunu
- E) Yalnız bilinç koridoru
Doğru cevap: D
Çözüm: Parçalarla yeni bir bütün oluşturma yapı-inşa oyununa örnektir.
Karakterin zor kararını tartışmak için rol kişisi iki sıra arasından yürürken arkadaşları seçeneklerin olası sonuçlarını söylüyor. Teknik hangisidir?
- A) Donuk imge
- B) Sıcak sandalye
- C) Yankı okuma
- D) Paralel oyun
- E) Bilinç koridoru
Doğru cevap: E
Çözüm: Karar veren karaktere iki yandan fikir ve sonuç sunma bilinç koridorunun belirgin biçimidir.
Çocuklar hastane oyununda doktor–hasta rolleri alırken öğretmen 'Herkes hastanın yerine geçsin ve karara nasıl bakacağını söylesin' diyor. Bu müdahale neden önemli olabilir?
- A) Yalnız oyuncu sayısını azaltır
- B) Seyircinin alkışını artırır
- C) Metne kelimesi kelimesine uyma zorunluluğu koyar
- D) Kararın etkisini farklı rolün bakış açısından değerlendirmeyi sağlar
- E) Rolü tek kişide kalıcılaştırır
Doğru cevap: D
Çözüm: Rol değiştirme kişiler arası anlamayı ve alternatif gerekçeleri araştırmayı destekler.
Bir kitabın metni sınıf gezisinin eğlenceli geçtiğini söylerken resimler bir çocuğun grubun dışında kaldığını gösteriyor. Öğretmenin hangi sorusu görsel okuryazarlığı ve empatiyi birlikte en iyi destekler?
- A) Kitabı kimin daha hızlı kapattığını sayalım mı?
- B) Sadece anlatıcının görüşünü doğru kabul edelim mi?
- C) Görseldeki çocuğu hiç konuşmayalım mı?
- D) Metindeki kelime sayısını ezberleyelim mi?
- E) Resimdeki çocuğun yaşantısı, anlatıcının 'hepimiz eğlendik' sözünden nasıl farklı olabilir?
Doğru cevap: E
Çözüm: Metin–görsel ayrımını tartışmak farklı sesleri ve temsil edilmeyen deneyimi fark ettirir.
Bir öğretmen Parten'e göre paralel oyun oynayan tüm çocukları 'sosyalleşemeyen' diye etiketliyor. Bu yargının asıl bilimsel sorunu hangisidir?
- A) Tek oyun gözleminden değişmez kişilik veya gelişim yetersizliği sonucu çıkarması
- B) Paralel oyunda materyal bulunamaması
- C) Paralel oyun yalnız yetişkinlerde görülmesi
- D) Parten'in dil gelişimini doğrudan ölçmesi
- E) Paralel oyunun her zaman ortak görev içermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Oyun katılımı bağlam, zaman ve ilgiye göre değişir; tek gözlem tanı koydurmaz.
Öğretmen rol oyununda çocukların iletişimini geliştirmeyi hedefliyor. Hangi değerlendirme kanıtı amaca en doğrudan hizmet eder?
- A) Kostümlerin satın alma fiyatı
- B) Çocukların rol sırasında birbirinin sözünü dikkate alıp gerekçeli yanıt vermesine ilişkin somut gözlem
- C) Sınıftaki toplam sandalye sayısı
- D) Afişin süs yoğunluğu
- E) Oyunun sahne ışığının rengi
Doğru cevap: B
Çözüm: İletişim becerisi, ilgili süreç davranışlarıyla ölçülmelidir; çevresel özellik tek başına kanıt değildir.
Öğretmen aynı resimli kitabı tekrar okuyor; bu kez çocuklardan eksik sözcüğü tamamlamalarını, olayları yeniden anlatmalarını ve kendi yaşantılarıyla bağ kurmalarını istiyor. Bu uygulama en çok hangisini gösterir?
- A) Yalnız sessiz izleme
- B) Çocuğa yer bırakmayan düz okuma
- C) Etkileşimli yeniden okuma ve dil üretimini kademeli destekleme
- D) Tek sözcük yazılışını ezberletme
- E) Görselleri sürekli saklama
Doğru cevap: C
Çözüm: Tekrarlı okumada çocuğun giderek daha fazla anlatıcı olması, dil üretimini ve kavramları destekler.
Öğretmen oyun alanındaki açık uçlu malzemelerle hiçbir yetişkin ipucu vermeden çocukların aracı keşfetmesini bekliyor; başka bir etkinlikte çocukların kurduğu oyuna 'Bu yolu nasıl uzatırız?' diye sorularla katılıyor. İki uygulama arasındaki en belirgin fark hangisidir?
- A) İlkinde oyun yok, ikincisinde yalnız sınav vardır
- B) İkisi de zorunlu ezber etkinliğidir
- C) İlkinde ortak yapı zorunlu, ikincisinde oyun yasaktır
- D) İlki serbest oyuna, ikincisi rehberli oyuna örnektir
- E) İki yaklaşım sadece malzemenin rengine göre ayrılır
Doğru cevap: D
Çözüm: Öğretmen yönlendirmesinin derecesi ve çocuğun seçiminin korunması serbest/rehberli oyun ayrımında önemlidir.
Öğretmen çocukların anlatı kurmasını ölçmek istiyor. Aşağıdaki performanslardan hangisi bu amaca en güçlü kanıttır?
- A) Yalnız kitabın kapağının rengini söylemesi
- B) Çizim kâğıdının boyutunu bildirmesi
- C) Kitabın kalınlığını tahmin etmesi
- D) Öyküdeki bir sözcüğü bağlamdan bağımsız yinelemesi
- E) Çocuğun karakter, sorun, olayların sırası ve çözümünü kendi cümleleriyle ilişkilendirmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Anlatı becerisi olay örgüsünün temel unsurlarını birbiriyle ilişkilendirmeyi içerir.