Otoakustik emisyon (OAE) ölçümünde en doğrudan hangi işlev hakkında bilgi edinilir?
- A) Görme alanı genişliği
- B) Dokunsal harita okuma
- C) Kokleadaki dış tüylü hücre etkinliği
- D) İnce motor koordinasyon
- E) Konuşma dil bilgisi becerisi
Doğru cevap: C
Çözüm: OAE kokleanın dış tüylü hücreleriyle ilişkili yanıtı değerlendirir.
Görme keskinliği en doğrudan hangi beceriyi anlatır?
- A) Koku duyarlılığı
- B) İşitsel frekansı algılama
- C) Sesli sözcükleri heceleme
- D) Sınıf içinde denge kurma
- E) Görsel ayrıntıları ayırt etme
Doğru cevap: E
Çözüm: Görme keskinliği ayrıntı seçme performansıdır; görme alanından farklıdır.
Braille temel yazı hücresi kaç noktalıdır?
- A) On iki
- B) Beş
- C) Dört
- D) Sekiz
- E) Altı
Doğru cevap: E
Çözüm: Standart Braille hücresinde iki sütun ve üç sırada altı nokta konumu bulunur.
Ekran okuyucu yazılımının temel işlevi nedir?
- A) İşitme eşiğini tıbben ölçmek
- B) Görüntünün gerçek renklerini değiştirmeden büyütmek
- C) Göz numarasını belirlemek
- D) Sınıf ışığını otomatik kapatmak
- E) Dijital içeriği sesli veya uygun dokunsal çıktıyla erişilebilir sunmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Ekran okuyucular dijital metin ve arayüz öğelerini erişilebilir çıktı olarak iletir.
Beyaz baston eğitimi en çok hangi beceri alanını destekler?
- A) Ses perdeleme
- B) Sesletim artikülasyonu
- C) Aritmetik işlem hızı
- D) Yönelim ve bağımsız hareket
- E) İşitme eşiklerini ölçme
Doğru cevap: D
Çözüm: Beyaz baston, gerekli eğitimle yönelim ve güvenli hareketi destekleyen bir araçtır.
Görme yetersizliğinde nesne ile zemin arasındaki farkı ayırt etmeyle ilişkili kavram hangisidir?
- A) İşitsel bellek
- B) Fonem ayrımı
- C) Kas tonusu
- D) Kontrast duyarlılığı
- E) Sosyal pekiştirme
Doğru cevap: D
Çözüm: Kontrast duyarlılığı, benzer ton veya parlaklıktaki nesne ve arka planı ayırabilmeyle ilişkilidir.
Az gören bir öğrencinin sınıf içindeki görmesini gözleyerek inceleyen değerlendirme hangisidir?
- A) İşlevsel görme değerlendirmesi
- B) Denge testi
- C) Yalnız okuduğunu anlama sınavı
- D) Sadece kişilik envanteri
- E) Odyolojik tarama
Doğru cevap: A
Çözüm: İşlevsel görme değerlendirmesi görmenin gerçek etkinliklerde nasıl kullanıldığını inceler.
Konuşma sırasını izlemekte güçlük çeken öğrenci için sınıf tartışması nasıl düzenlenmelidir?
- A) Öğrenciyi tartışmadan tamamen çıkarmak
- B) Öğrencinin not tutması yasaklanmak
- C) Söz alan kişiyi belirginleştirerek her seferinde tek kişinin konuşmasını sağlamak
- D) Her düşünceyi yalnız fısıldayarak paylaşmak
- E) Herkesin aynı anda konuşmasına izin vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: Sırayla konuşma ve görünür konuşmacı işitsel-dilsel erişimi artırır.
İki öğrenci aynı klinik görme keskinliğine sahipken sınıfta çok farklı okuma performansı gösteriyor. Öncelikle hangi kavram bunu açıklamaya yardımcı olur?
- A) İşlevsel görmenin çevre ve görev koşullarından etkilenmesi
- B) Odyogram eşiklerinin her zaman aynı olması
- C) Braille hücresinin değişmesi
- D) İşitme cihazı modelinin aynı olması
- E) Tüm öğrencilerin aynı büyütmeyi kullanması
Doğru cevap: A
Çözüm: İşlevsel görme aydınlatma, kontrast, mesafe, yorgunluk ve görev koşullarına bağlıdır.
Az gören bir öğrenci düşük kontrastlı fotokopileri okumakta güçlük çekiyor. En uygun ilk materyal uyarlaması nedir?
- A) Sadece sözlü sınava zorlamak
- B) Kâğıdı uzaktan okutmak
- C) Kontrastı artırılmış, okunaklı ve bireysel olarak uygun puntolu kopya sunmak
- D) Metnin tümünü açık gri renk yapmak
- E) Yazıların arasını tamamen kapatmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Kontrast ve okunabilirlik, bireysel görme gereksinimine göre düzenlenmelidir.
Görme alanı daralmış öğrenci hareket ederken yanındaki nesnelere çarpıyor. Hangi beceri eğitimi öncelikle düşünülmelidir?
- A) Müzik ritmi sınavı
- B) Güç egzersizini tek başına artırma
- C) İşitsel eşik belirleme
- D) Yönelim ve bağımsız hareket eğitimi
- E) Yalnız yazım kuralları çalışması
Doğru cevap: D
Çözüm: Görme alanı kısıtlılığı çevre tarama ve güvenli hareket becerilerini etkileyebilir.
Görme yetersizliği olan öğrenci ekran okuyucu kullanıyor. Öğretmen görsel bir tablo sunarken hangi adımı atmalıdır?
- A) Tabloyu sadece renk kodlarıyla göstermek
- B) Tabloyu gerçek hücre yapısı ve anlamlı başlıklarla erişilebilir dijital biçimde sunmak
- C) Tabloyu yalnız resim olarak yapıştırmak
- D) Sütun başlıklarını silmek
- E) Hücreleri rastgele yerleştirmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Ekran okuyucular yapılandırılmış tabloda satır-sütun başlıklarını doğru izleyebilir.
Öğrencinin baston kullanırken bulunduğu yerin haritasını zihninde kurması hangi beceriye örnektir?
- A) Dudak okuma
- B) Yönelim
- C) İşitsel maskeleme
- D) Yalnız bağımsız okuma
- E) Fonolojik çözümleme
Doğru cevap: B
Çözüm: Yönelim, kişinin konumunu ve çevre ile hedef arasındaki ilişkileri anlamasıdır.
Bir sınıfta ses alan sistem kurulduğu hâlde öğrenci çok konuşmacılı tartışmayı takip edemiyor. En uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Görsel tüm ipuçlarını kaldırmak
- B) Öğrenciyi sınıftan kalıcı olarak ayırmak
- C) Sistemin varlığını tek başına yeterlilik kanıtı saymak
- D) Akustik desteği konuşmacı yönetimi, görsel yönergeler ve iletişim tercihiyle birleştirmek
- E) Düşük sesle konuşmayı zorunlu kılmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Teknoloji, konuşma sırası ve görsel erişim gibi çevresel düzenlemeleri tek başına yerine geçiremez.
İşaret dili kullanan öğrenciye yalnız konuşma sesi tanıma testiyle dil gelişimi puanı veriliyor. Bu uygulamadaki temel geçerlik sorunu nedir?
- A) Test süresinin bütün sınıfta eşit olması
- B) İşaret dilinin hiçbir dilsel özelliği bulunmaması
- C) Alıcı dilin yalnız sözlü üretime indirgenememesiyle ilgisiz olması
- D) Soru kâğıdının A4 boyutunda olması
- E) Dil bilgisi yerine yalnız erişilemeyen işitsel algı kanalının ölçülmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Dil becerisi testinin erişilebilir iletişim sistemiyle uyumlu olması gerekir; aksi hâlde yapı geçerliği zayıflar.
Öğrenci parlak ışıkta okumakta zorlanırken dengeli aydınlatmada daha iyi performans gösteriyor. Hangi uygulama yanlıştır?
- A) Okuma performansını farklı ışıkta gözlemek
- B) Işık yansımasını azaltarak deneme yapmak
- C) Çalışma yüzeyinin konumunu ayarlamak
- D) Öğrencinin rahat ettiği koşulları kayıt altına almak
- E) Her ortamda aydınlatmayı maksimuma çıkarıp bireysel görme tepkisini göz ardı etmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Fazla parlaklık ve yansıma kimi görme koşullarında performansı azaltabilir; aydınlatma bireyselleştirilir.
Dar görme alanına sahip öğrencide büyük puntolu metnin bazı satırları izlemeyi güçleştirmesi neden mümkündür?
- A) Yalnız metin uzunluğu önemsizdir
- B) Braille hücresi büyüdükçe işitme artar
- C) Büyütme aynı anda görülebilen alanı daraltıp satır takibini zorlaştırabilir
- D) Okuma için görme alanı hiçbir zaman kullanılmaz
- E) Bütün öğrenciler metni aynı mesafeden okur
Doğru cevap: C
Çözüm: Büyütmenin yararı, görme alanı ve gezinme ihtiyacıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Öğrenci çevreyi çoğunlukla dokunsal ipuçlarıyla öğreniyor. Sınıftaki nesneler sürekli yer değiştirirse en temel risk nedir?
- A) Güvenli yönelim ve bağımsız hareket için kurulmuş çevre bilgisinin bozulması
- B) İşitsel eşiklerin aniden düşmesi
- C) Görme keskinliğinin kendiliğinden artması
- D) Dudak okuma hızının yükselmesi
- E) Braille işaretlerinin değişmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Mekânsal düzenin öngörülebilir olması güvenli yönelim ve hareketi destekler.
Bir öğrenci Braille ile okuyor, ancak sınavda yalnız taranmış, metin katmanı olmayan PDF veriliyor. En uygun çözüm nedir?
- A) Belgeyi sürekli uzaklaştırmak
- B) Metni erişilebilir dijital veya Braille biçime dönüştürüp soru içeriğini eşdeğer sunmak
- C) PDF’yi yalnız daha koyu renkte basmak
- D) Öğrencinin tüm soruları tahmin etmesini istemek
- E) Yalnız ekrandaki resim boyutunu büyütmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Görüntü tabanlı PDF ekran okuyucu veya Braille ekran için doğrudan erişilebilir değildir; dönüştürme gerekir.
Öğrenci bir krokideki yönleri sözlü açıklamayla öğreniyor fakat gerçek koridorda hedefe ulaşamıyor. Hangi adım en uygundur?
- A) Yalnız sözcük listesini ezberletmek
- B) Gerçek ortamda güvenli hareket denemeleri ve konuma özgü işaretlerle yönelim öğretmek
- C) Harita bilgisini hiçbir zaman uygulamamak
- D) Çocuğun bağımsız hareket denemesini süresiz yasaklamak
- E) Koridorun tüm düzenini habersiz değiştirmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Sözel bilgi gerçek çevrede yönelim-hareket becerisine genellenerek öğretilmelidir.