Özel eğitimde tarama uygulamasının temel amacı nedir?
- A) Destek gereksinimi olabilecek çocukları ileri değerlendirmeye yönlendirmek
- B) Kesin tıbbi tanı koymak
- C) BEP hedeflerini tek oturumda kesinleştirmek
- D) Öğrencinin okul türünü otomatik belirlemek
- E) Tedavinin sonuçlandığını belgelemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Tarama, risk işaretlerini saptar; tek başına tanılama veya yerleştirme değildir.
Öğretim başlamadan hemen önce bir becerinin hangi düzeyde yapıldığını belirlemek için hangi veri alınır?
- A) Sonuç belgesi
- B) Başlama düzeyi verisi
- C) Okul başarı sırası
- D) Norm grubu ortalaması
- E) Mezuniyet puanı
Doğru cevap: B
Çözüm: Başlama düzeyi, öğretim öncesindeki mevcut performansı ortaya koyar.
Öğrencinin on denemeden sekizini bağımsız yapması aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan karşılaştırılabilir?
- A) Okulun ders çizelgesiyle
- B) Öğretmenin kıdem yılıyla
- C) Önceden belirlenmiş başarı ölçütüyle
- D) Dersliklerin fiziksel büyüklüğüyle
- E) Akranların doğum tarihleriyle
Doğru cevap: C
Çözüm: Bağımsız doğru tepki sayısı, ölçüt bağımlı değerlendirmede hedef başarı düzeyiyle karşılaştırılır.
Öğrencinin puanını aynı yaş grubundaki bireylerin dağılımına göre yorumlamak hangi değerlendirmedir?
- A) Beceri basamağı öğretimi
- B) Doğal pekiştirme
- C) Kalıcı ürün analizi
- D) Norma dayalı değerlendirme
- E) Ölçüt bağımlı yoklama
Doğru cevap: D
Çözüm: Norma dayalı değerlendirmede karşılaştırma akran veya norm grubudur.
Bir davranışın bir ders boyunca kaç kez gerçekleştiğinin kaydı hangi ölçüme örnektir?
- A) Sosyal geçerlik görüşmesi
- B) Akran normu
- C) Gecikme kaydı
- D) Toplam süre kaydı
- E) Sıklık kaydı
Doğru cevap: E
Çözüm: Sıklık, belirlenen gözlem aralığında gerçekleşen olay sayısıdır.
Yönerge verildikten tepkinin başlamasına kadar geçen zaman hangi ölçümdür?
- A) Tepki gecikmesi
- B) Tepkinin sıklığı
- C) Davranışın toplam süresi
- D) Oturum sayısı
- E) Başarı yüzdesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Gecikme, uyaranın verilmesi ile davranışın başlaması arasındaki süredir.
Aynı davranışı iki gözlemcinin benzer biçimde kaydetmesi daha çok hangi niteliği destekler?
- A) Akranlar arası başarı farkını
- B) Gözlemciler arası güvenirliği
- C) Tanının tıbbî kesinliğini
- D) Genelleme düzeyini
- E) Uzun dönemli kalıcılığı
Doğru cevap: B
Çözüm: Gözlemci uyuşması kayıtların tutarlılığına ilişkin kanıt sunar.
Bir öğretmen, yeni okuma hedefi için her hafta aynı türden 10 sözcük okuma denemesi alıyor. Bu süreç en çok neyi destekler?
- A) Öğretim sürecindeki ilerlemenin izlenmesini
- B) Tıbbi tanının otomatik değiştirilmesini
- C) Akran normlarının yeniden üretilmesini
- D) Her hafta yeni bir okul seçilmesini
- E) Yalnız dönem sonu karne oluşturulmasını
Doğru cevap: A
Çözüm: Tekrarlanan, karşılaştırılabilir performans yoklamaları öğretim kararlarını besler.
Gözlem süresi ilk oturumda 20 dakika, ikinci oturumda 40 dakikadır. Davranış sırasıyla 6 ve 8 kez görülmüştür. Hangi sonuç doğrudur?
- A) İkinci oturumda oran iki katına çıkmıştır
- B) Davranışın dakika başına oranı ikinci oturumda daha düşüktür
- C) İlk oturumda davranış hiç olmamıştır
- D) Oturumların oranları eşittir
- E) Yalnız toplam sayılarla oran aynı kabul edilir
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk oturumda 6/20 = 0,30; ikinci oturumda 8/40 = 0,20 davranış/dakikadır.
İki gözlemci 20 gözlem aralığının 18’inde aynı kaydı yapmıştır. Basit aralık uyuşma yüzdesi kaçtır?
- A) %85
- B) %95
- C) %90
- D) %110
- E) %80
Doğru cevap: C
Çözüm: 18/20 × 100 = %90; bu güvenirlik göstergesidir, tek başına geçerlik kanıtı değildir.
Bir öğrenci işlevsel istekte bulunma becerisini öğretmenle kazanmış, farklı bir yetişkinle hiç kullanmamıştır. Hangi değerlendirmeye öncelik verilmelidir?
- A) Öğretmenle çalışmayı tamamen sonlandırmaya
- B) Öğrenciyi yeni tanı etiketine geçirmeye
- C) İletişim amaçlarını kayıttan silmeye
- D) Farklı kişilerde genelleme yoklamasına
- E) Sadece yaş normunu yeniden hesaplamaya
Doğru cevap: D
Çözüm: Hedef, farklı kişi ve koşullardaki bağımsız kullanım açısından ayrıca yoklanmalıdır.
Bir öğretmen, öğrencinin ödevlerini inceleyerek bağımsız yazdığı kelime sayısını belirliyor. Bu hangi yöntemdir?
- A) Norm örneklemi oluşturma
- B) Yalnız öz bildirim ölçeği
- C) Yalnız fizyolojik ölçüm
- D) Anlık gecikme kaydı
- E) Kalıcı ürün değerlendirmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Tamamlanmış çalışma gibi ürünler doğrudan sonradan incelenebilir.
“Bağımsız yapma %40’tan %75’e yükseldi” ifadesinin sağlam yorumlanması için en gerekli koşul hangisidir?
- A) İki ölçümde benzer görev ve aynı bağımsızlık tanımının kullanılması
- B) Öğretmenin hiçbir veri saklamaması
- C) Bütün öğretim yöntemlerinin aynı anda değiştirilmesi
- D) Gözlem süresinin mutlaka farklı olması
- E) Öğrencinin yalnız tanı etiketinin bilinmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Karşılaştırılabilir ölçüm koşulları değişimi yorumlamada önemlidir.
Aile, çocuğun evde sık iletişim kurduğunu; öğretmen ise okulda çok az konuştuğunu belirtiyor. İlk uygun yaklaşım nedir?
- A) Sadece sınıfın fiziksel büyüklüğünü ölçmek
- B) İki bağlamda da iletişim fırsatlarını ve gözlem verilerini incelemek
- C) Aile anlatımını gerekçesiz yok saymak
- D) Öğretmen gözlemini tek kesin sonuç kabul etmek
- E) Öğrencinin konuşabildiğini otomatik reddetmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Bağlamlar arası fark farklı iletişim işlevleri ve fırsatlarıyla ilişkili olabilir.
Öğrenci A, 15 dakikada 6 kez; öğrenci B, 30 dakikada 9 kez iletişim başlatıyor. Birim süre başına hangisinin iletişim başlatması daha yüksektir?
- A) A öğrencisi; dakikada 0,40 girişim
- B) B öğrencisi; dakikada 0,60 girişim
- C) İkisi eşit; dakikada 0,30 girişim
- D) B öğrencisi; dakikada 0,45 girişim
- E) A öğrencisi; dakikada 0,20 girişim
Doğru cevap: A
Çözüm: A: 6/15 = 0,40; B: 9/30 = 0,30 girişim/dakikadır.
Bütün aralık kaydı yapılan 10 saniyelik aralıklarda öğretmenin “davranış tüm aralık boyunca sürdü” kararı toplam 3 aralıkta işaretleniyor. En doğru yorum nedir?
- A) Davranışın toplamda kesinlikle yalnız 3 saniye sürdüğü bilinir
- B) Davranışın 3 aralık boyunca kesintisiz sürdüğü kaydedilmiştir; toplam gerçek süreyi kesin göstermez
- C) Davranışın her aralıkta mutlaka bulunduğu kesindir
- D) Kısmi aralık kaydıyla aynı tahmin özelliği vardır
- E) Davranışın işlevi kesin biçimde belirlenmiştir
Doğru cevap: B
Çözüm: Bütün aralık kaydı yalnız tamamı boyunca görülen aralıkları işaretler ve gerçek süreyi birebir vermez.
Bir gözlemde 15 aralıktan 12’sinde iki gözlemci uyuşmuştur. Bu bulgudan hangisine tek başına ulaşılamaz?
- A) Üç aralıkta gözlemcilerin ayrıştığına
- B) Gözlemciler arası tutarlılığa ilişkin bilgi sağlandığına
- C) Kullanılan ölçümün hedeflenen yapıyı geçerli biçimde ölçtüğüne
- D) Uyuşma oranının %100 olmadığına
- E) Basit aralık uyuşmasının %80 olduğuna
Doğru cevap: C
Çözüm: 12/15 = %80 uyuşmadır. Güvenirlik bulgusu, ölçümün geçerli kullanımını tek başına doğrulamaz.
Öğrencinin bağımsız yazma yüzdesi dört oturumda %30, %40, %70, %80 ölçülüyor. Bu veriden hangi sonuç en temkinli biçimde çıkarılabilir?
- A) Bütün başarının yalnız öğretmenden kaynaklandığı kanıtlanmıştır
- B) Öğrencinin artık hiç desteğe gereksinimi yoktur
- C) Ölçümler tüm yaşam boyu kalıcılığı kanıtlar
- D) Ölçülen oturumlarda artış eğilimi vardır; farklı ortamda genelleme henüz gösterilmemiştir
- E) Öğrenci her yerde kesinlikle %80 yazmaktadır
Doğru cevap: D
Çözüm: Oturumlarda artış vardır; genelleme ve kalıcılık farklı yoklamalar gerektirir.
Bir değerlendirici öğrencinin sözel olmayan yanıtlarını “yanlış” sayıyor, oysa hedef beceri “uygun görseli seçme”. Bu ölçümde başlıca sorun nedir?
- A) Öğrenciye görsel materyal verilmesi
- B) Soru sayısının iki basamaklı olması
- C) Sıklığın her zaman süreye bölünmesi
- D) Norm puanının yalnız okuldan alınması
- E) Değerlendirme biçiminin hedef beceriyle uyumsuz olması
Doğru cevap: E
Çözüm: Yanıt biçiminin hedefle uyumsuzluğu, performans hakkında yanlış sonuç doğurabilir.
Bir öğrencinin iletişim girişimlerinin sayısı öğretim öncesi 4, öğretim sonrası 7’dir. Ancak ilk ölçüm 20, ikinci ölçüm 50 dakikadır. Hangisi doğrudur?
- A) Dakika başına iletişim girişimi azalmıştır
- B) Öğretim başarısı yalnız toplam sayıya göre kesinleşir
- C) Girişim oranı %75 artmıştır
- D) İletişim sıklığı ve oranı aynı yönde artmıştır
- E) İkinci oturumdaki oran birinciye eşittir
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk oran 4/20=0,20; ikinci oran 7/50=0,14 girişim/dakikadır.