Öncül–davranış–sonuç sıralamasıyla yapılan kayıt hangi kısaltmayla bilinir?
- A) BEP raporu
- B) Norm tablosu
- C) ABC kaydı
- D) Takvim örneklemesi
- E) Sadece ürün kaydı
Doğru cevap: C
Çözüm: ABC kayıtları davranışın öncülünü, kendisini ve ardından gelen sonucu tanımlar.
Bir öğrencinin “Defteri masaya koy.” yönergesini anlaması hangi dil alanıyla ilişkilidir?
- A) Artikülasyon hızı
- B) Ses şiddeti
- C) Yazım hızı
- D) Alıcı dil
- E) İnce motor denge
Doğru cevap: D
Çözüm: Alıcı dil, sözel veya diğer dilsel iletileri anlamayı kapsar.
Bir çocuğun isteğini sözcüklerle veya sembollerle belirtmesi öncelikle hangi boyutu gösterir?
- A) Norm puanını
- B) Kalıcı ürün süresini
- C) Motor dayanıklılığı
- D) Sadece görsel keskinliği
- E) İfade edici iletişimi
Doğru cevap: E
Çözüm: İfade edici dil ve iletişim, anlamı başkasına iletmeye yöneliktir.
Konuşmada sıra alma ve dinleyiciye göre anlatımı düzenleme hangi dil bileşenine örnektir?
- A) Pragmatik (kullanımbilim)
- B) Solunum kapasitesi
- C) Sesin frekansı
- D) Morfolojik çözümleme
- E) Sözcüğün yazılış biçimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Pragmatik dil, iletişimin bağlama uygun sosyal kullanımını kapsar.
Sözcüklerin anlamlarıyla ilgili dil bileşeni hangisidir?
- A) Hecelerin süreleri
- B) Semantik (anlambilim)
- C) Dil kaslarının kuvveti
- D) Fonolojik farkındalık
- E) Artikülasyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Semantik, sözcük ve cümle anlamlarını kapsar.
Bir öğrencinin resim kartı göstererek su istemesi için en doğru ifade hangisidir?
- A) Bütün alternatif iletişim yasaktır
- B) İletişim sayılması için konuşma zorunludur
- C) İşlevsel bir iletişim davranışıdır
- D) Yalnız taklit davranışıdır
- E) Ancak yazı yazarsa iletişim olur
Doğru cevap: C
Çözüm: İletişim sözel olmak zorunda değildir; sembollerle gereksinim belirtmek işlevsel iletişimdir.
Destekleyici ve alternatif iletişim sistemlerinin temel amacı nedir?
- A) Bütün öğrencileri aynı simgeye zorlamak
- B) Konuşmaya ait tüm çalışmaları kaldırmak
- C) İletişimi yalnız sınıfla sınırlandırmak
- D) Bireyin işlevsel iletişim olanaklarını artırmak
- E) Yalnız yüksek teknoloji kullanmak
Doğru cevap: D
Çözüm: DAİ, kişiye uygun sözel veya sözel olmayan iletişim yollarını destekler.
Öğrenci yönergeleri anlıyor fakat isteğini yalnızca işaretle belirtebiliyor. Aşağıdaki yorumlardan hangisi en uygundur?
- A) Yönergeyi anladığı için tüm dil alanları yaşıyla uyumludur
- B) İşaret kullandığı için hiç iletişim kurmuyordur
- C) Alıcı dil ve ifade edici iletişim düzeyleri ayrı değerlendirilmelidir
- D) İşaret mutlaka engellenmelidir
- E) Anlama becerisi konuşma hızıyla aynıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: Anlama ve ifade farklı gelişebilir; destek değerlendirmesi ayrı yapılır.
Öğretmen resimli iletişim panosunu sadece masasında tutuyor. Öğrenci teneffüste bunu kullanamıyor. En uygun düzeltme nedir?
- A) Panoyu yalnız sınav günlerinde göstermek
- B) İletişim fırsatlarını tamamen sınırlamak
- C) Resimleri görünmez boyuta küçültmek
- D) İletişim aracına doğal ortamlarda sürekli erişim sağlamak
- E) Yalnız sözlü tepki kabul etmek
Doğru cevap: D
Çözüm: DAİ aracı kullanımın gerçekleşeceği ortamlarda erişilebilir olmalıdır.
“Çocuk sesleri doğru çıkarıyor fakat karşısındaki sözünü bitirmeden araya giriyor.” Temel olarak hangi alan değerlendirilmelidir?
- A) Yalnız yazı boyutu
- B) Yalnız işitme cihazının rengi
- C) Kalıcı ürün sayısı
- D) Yalnız solunum hacmi
- E) Pragmatik dil kullanımı
Doğru cevap: E
Çözüm: Sohbet sırası ve bağlama uygun iletişim pragmatik becerilerdir.
Çocuk bir oyuncağı almak için “top” dediğinde öğretmenin “Büyük topu istiyorsun.” demesi hangi uygulamaya örnektir?
- A) Çocuğun dilsel ifadesini genişletmeye
- B) Norm tablosunu hesaplamaya
- C) Öğretimi yalnız deftere taşımaya
- D) İletişim girişimini cezalandırmaya
- E) Tanı sürecini baştan başlatmaya
Doğru cevap: A
Çözüm: Öğretmen öğrencinin anlamını koruyarak modele yeni sözcükler ekler.
İletişim panosundaki küçük sembollere dokunmakta zorlanan bir öğrencide ilk değerlendirilmesi gereken özellik nedir?
- A) Panodaki sözcüklerin harf sırasına göre dizilmesi
- B) Sembol boyutu ve fiziksel erişim yönteminin uygunluğu
- C) Her öğrenciye aynı sembol boyutunun zorunlu olması
- D) Öğretmenin bilgisayar markası
- E) Sınıfın duvar boyası
Doğru cevap: B
Çözüm: DAİ seçimi ve düzenlenmesi öğrencinin motor erişimine göre bireyselleştirilmelidir.
Öğrenci yemek sırasında resimli kartla su istiyor. Öğretmen isteğe uygun biçimde su veriyor. Bu uygulamanın güçlü yönü nedir?
- A) Sözel konuşmanın yasaklanması
- B) İletişimin yalnız test kâğıdıyla sınırlanması
- C) İletişim davranışının doğal ve işlevsel bir sonuçla karşılanması
- D) Görsel iletişimin yok sayılması
- E) Tepkilerin rastgele ölçülmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Gerçek isteğin doğal sonuçla karşılanması işlevsel iletişimi destekler.
Öğrencinin sosyal beceride sınıfta %90, evde %20 bağımsız performans gösterdiği görülüyor. En güçlü öğretim kararı hangisidir?
- A) Sosyal beceriyi farklı ortamlarda izlemeyi gereksiz görmek
- B) Ev bağlamında işlevsel fırsat ve ipucu düzenlemelerini değerlendirip genelleme öğretimi planlamak
- C) Sınıfta elde edilen %90’ı bütün ortamlara genellemek
- D) Ev verisini yanlış sayıp kayıttan çıkarmak
- E) Öğretimi tamamen sonlandırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Bağlama göre performans farklıdır; genelleme planı ortamlar arasında yapılandırılmalıdır.
Çok dilli bir öğrencinin yalnız eğitim dilindeki kısa değerlendirmesinde düşük puan aldığı görülüyor. İlk uygun adım hangisidir?
- A) Tek puanla kalıcı yetersizlik tanısı koymak
- B) Ev dilindeki iletişim bilgisini dışlamak
- C) Dilsel ve kültürel koşulları dikkate alarak çok kaynaklı değerlendirmeyi genişletmek
- D) Öğretimi yalnız düşük puana göre sonlandırmak
- E) Aile görüşünü değerlendirmeden çıkarmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Tek dilde sınırlı test sonucu, öğrencinin bütün dilsel işlevlerini ve öğrenme potansiyelini tek başına göstermez.
Bir çocuk sembol kartını yalnız öğretmenin “Karta dokun” yönergesinden sonra kullanıyor; kendiliğinden gereksinim bildirmiyor. Öncelikli hedef hangisidir?
- A) Kart sayısını artırıp işlevsel isteği göz ardı etmek
- B) Kartı sadece sınav sorusuna dönüştürmek
- C) Bütün iletişim fırsatlarını ortadan kaldırmak
- D) Doğal fırsatlarda bağımsız ve işlevsel iletişim başlatmayı artırmak
- E) Yalnız taklit tepkisini nihai amaç kabul etmek
Doğru cevap: D
Çözüm: İşlevsel iletişim, gerçek gereksinimin bağımsız şekilde iletilmesini de içerir.
Motor sınırlılığı olan öğrencinin resim panosundaki sembollere dokunması güçtür, fakat gözle seçim yapabilmektedir. Öncelikli uyarlama hangisidir?
- A) Her sembolü daha küçük yapmak
- B) Konuşma başlamadan iletişimi yasaklamak
- C) Yalnız parmakla dokunmayı zorunlu kılmak
- D) İletişim panosunu tamamen kaldırmak
- E) Gözle seçime erişebilen uygun iletişim düzenini değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: DAİ araçları kişinin erişim biçimine göre uyarlanır; gözle erişim uygun bir seçenek olabilir.
Bir öğretmen, yalnız resim adlandırmayı öğretiyor; öğrenci ise yardım isteme ve reddetmede güçlük çekiyor. Daha işlevsel öğretim planı hangisidir?
- A) İletişim işlevlerine göre yardım isteme ve reddetme fırsatları oluşturmak
- B) İletişimi yalnız sessiz resim göstermeye indirgemek
- C) İhtiyaç belirtmeyi olumsuz davranış saymak
- D) Yalnız daha fazla resim adı ezberletmek
- E) İşlevsel iletişim hedeflerini programdan çıkarmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Sözcük veya sembol tanımak ile bunları farklı iletişim amaçları için kullanmak ayrı becerilerdir.
Öğrenci “kırmızı bardak” ve “mavi bardak” ifadelerini doğru anlıyor ancak sözcük sonundaki çoğul eklerini tutarlı kullanmıyor. Hangi alanın öğretimi daha doğrudan gereklidir?
- A) Sadece beden koordinasyonu öğretimi
- B) Morfolojik yapıların (ek kullanımının) desteklenmesi
- C) Yalnız akran norm puanlarının yeniden yazılması
- D) Sadece pragmatik sıra almanın öğretilmesi
- E) Yalnız ses şiddetinin artırılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Çoğul eklerinin kullanımı biçimbilgisi/morfolojiyle ilgilidir.
Bir çocuk sınıfta iletişim cihazıyla “su” istemeyi öğrenmiş, evde akşam yemeğinde aynı isteği bağımsız ifade edemiyor. Hangisi öncelikli değerlendirmedir?
- A) İletişim aygıtını sadece sınıf dolabında saklamak
- B) Sınıf başarısını ev için kesin kanıt saymak
- C) Cihazın evde erişilebilirliği ve işlevsel iletişimin genellenmesi
- D) Evde bütün görsel ipuçlarını yasaklamak
- E) Sadece sınıfta daha çok soru çözdürmek
Doğru cevap: C
Çözüm: İşlevsel iletişim aracı ve fırsatı ev bağlamında erişilebilir olmalı, genelleme ayrıca öğretilmelidir.