ABC modelinde "öncül" hangi olayı ifade eder?
- A) Hedef davranıştan hemen önceki koşulu
- B) Davranışın üç gün sonraki etkisini
- C) Yalnız öğrenciye verilen ödülü
- D) Davranışın kaç kez tekrarlandığını
- E) Gözlemcilerin puan uyumunu
Doğru cevap: A
Çözüm: Öncül (A), davranıştan önce gelen ve tepki olasılığını etkileyebilen olay veya koşuldur.
Aşağıdakilerden hangisi gözlenebilir ve ölçülebilir bir davranış tanımıdır?
- A) Öğrencinin öğretmeni sevmemesi
- B) Öğrencinin içten içe üzgün olması
- C) Öğrencinin tembel davranması
- D) Öğrencinin 10 dakikada üç kez yerinden kalkması
- E) Öğrencinin dersi istememesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Davranış, farklı gözlemcilerce benzer biçimde sayılabilecek açık eylemle tanımlanmalıdır.
ABC modelindeki C harfi neyi gösterir?
- A) Öğrencinin kişilik özelliğini
- B) Davranıştan hemen sonra ortaya çıkan sonucu
- C) Öğretim programının kazanımını
- D) Davranışın gerçekleştiği fiziksel yeri
- E) Başlangıç ölçümünün ortalamasını
Doğru cevap: B
Çözüm: C (consequence) davranışın ardından gelen sonucu belirtir.
Olumlu pekiştirmeyi en doğru anlatan ifade hangisidir?
- A) Davranıştan sonra uyaran kaldırılır ve davranış azalır
- B) Davranıştan önce uyarı verilir ve davranış azalır
- C) Davranış gözlenmeden doğrudan ceza uygulanır
- D) Davranışın sıklığı değişmeden ödül sunulur
- E) Davranıştan sonra uyaran eklenir ve davranışın ileride görülme olasılığı artar
Doğru cevap: E
Çözüm: Olumlu pekiştirmede bir uyaran eklenmesi davranışın gelecekteki görülme olasılığını artırır.
Olumsuz pekiştirme için hangisi doğrudur?
- A) Davranış sonrası ceza verilerek davranış azaltılır
- B) Davranış öncesinde model olunarak davranış öğretilir
- C) Davranış sonrası bir uyaran kaldırıldığı için davranış artar
- D) Davranıştan bağımsız her ödül kaldırılır
- E) Davranışın süresi zorunlu olarak sıfırlanır
Doğru cevap: C
Çözüm: Olumsuz pekiştirme bir uyarıcının kaldırılması ve davranışın artmasıyla tanımlanır.
Davranış değiştirmede "ceza" kavramını belirleyen temel ölçüt nedir?
- A) Sonuçtan sonra davranışın gelecekte azalması
- B) Öğretmenin sert ses tonu kullanması
- C) Öğrencinin bir etkinliği sevmesi
- D) Pekiştirecin her denemede sunulması
- E) Davranışın başka ortamda da görülmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Tekniğin ceza sayılması, sonuçtan sonra hedef davranışın gelecekte azalmasına bağlıdır.
Sönme işleminin temel özelliği hangisidir?
- A) Öğrenciye tüm sosyal ilginin her zaman kesilmesi
- B) Hedef davranışın gözleminin durdurulması
- C) Pekiştirecin miktarının sürekli artırılması
- D) Davranışı sürdüren pekiştirmenin artık sağlanmaması
- E) Sadece yönergelerin uzatılması
Doğru cevap: D
Çözüm: Sönme, problem davranışı sürdüren özgül pekiştirme ilişkisinin sonlandırılmasıdır.
Davranış müdahalesinden önce alınan başlangıç ölçümleri ne olarak adlandırılır?
- A) Genelleme puanı
- B) Başlama düzeyi verisi
- C) İpucu hiyerarşisi
- D) Sönme patlaması
- E) Zincirleme çizelgesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Başlama düzeyi, müdahale öncesi gözlenen davranışın örüntüsünü gösterir.
Bir öğrencinin ders sırasında 12 kez parmak kaldırması hangi ölçümle doğrudan kaydedilir?
- A) Gecikme
- B) Davranışın toplam süresi
- C) Tepkiler arası zaman
- D) Kısmi aralık yüzdesi
- E) Frekans
Doğru cevap: E
Çözüm: Frekans, davranışın gerçekleşme sayısını kaydeder.
Davranışın başlangıcından bitişine kadar geçen zamanı kaydetmek için hangisi kullanılır?
- A) Frekans kaydı
- B) Ayrımlı pekiştirme
- C) Süre kaydı
- D) Başlama düzeyi deseni
- E) Sabit oran tarifesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Süre kaydı, davranışın ne kadar devam ettiğini ölçer.
Öğretmenin yönergesi ile öğrencinin yanıt vermeye başlaması arasındaki zaman nedir?
- A) Gecikme süresi
- B) Genelleme süresi
- C) Kalıcılık süresi
- D) Tepkiler arası süre
- E) Pekiştirme aralığı
Doğru cevap: A
Çözüm: Gecikme yönerge/uyaran sunumu ile davranışın başlaması arasındaki süredir.
Kısmi aralık kaydında bir aralık ne zaman işaretlenir?
- A) Davranış aralık boyunca kesintisiz sürerse
- B) Davranış yalnız aralık sonunda görülürse
- C) Öğrenci davranışın nedenini açıklarsa
- D) Aralık içinde davranış en az bir kez görülürse
- E) Davranış en az beş kez görülürse
Doğru cevap: D
Çözüm: Kısmi aralık kaydında aralıkta bir kez bile görülmesi işaretlemek için yeterlidir.
Tam aralık kaydında aralık hangi durumda işaretlenir?
- A) Davranış aralık içinde yalnız bir an görülürse
- B) Davranış belirlenen aralığın tamamında sürerse
- C) Davranış aralıktan önce başlarsa ama hemen biterse
- D) Davranış ders başında bir kez gözlenirse
- E) Davranışın işlevi tahmin edilirse
Doğru cevap: B
Çözüm: Tam aralık yönteminde aralık süresinin tamamı boyunca davranışın sürmesi beklenir.
Anlık zaman örneklemesi hangi gözlemi temel alır?
- A) Dersin tamamındaki toplam davranış sayısını
- B) Yalnız bir davranışın kaç dakika sürdüğünü
- C) Davranıştan önceki tüm olayları
- D) Öğretmenin her pekiştireç sayısını
- E) Önceden belirlenen anda davranışın bulunup bulunmamasını
Doğru cevap: E
Çözüm: Anlık örnekleme yalnız belirli kontrol anındaki davranışın durumunu kaydeder.
Beceri analizi ne için kullanılır?
- A) Pekiştireçleri rastgele dağıtmak için
- B) Öğrencinin tüm davranışlarını cezalandırmak için
- C) Karmaşık bir beceriyi öğretilebilir basamaklara ayırmak için
- D) Davranışın sadece süresini ölçmek için
- E) Pekiştirmeyi tamamen kaldırmak için
Doğru cevap: C
Çözüm: Beceri analizi hedef davranışı öğretilip gözlenebilir adımlara böler.
İpucu sunmanın temel amacı nedir?
- A) Öğrencinin doğru tepkiyi öğrenmesini desteklemek
- B) Öğrenciyi sürekli başkasına bağımlı tutmak
- C) Öğretimin ölçüm ihtiyacını kaldırmak
- D) Her hatayı cezayla eşleştirmek
- E) Davranışın işlevini varsayımla saptamak
Doğru cevap: A
Çözüm: İpucu öğrencinin doğru tepki olasılığını artıran geçici bir öğretim desteğidir.
İpucu silikleştirme neyi amaçlar?
- A) Ödül miktarını her gün ikiye katlamayı
- B) Tüm hedef davranışları aynı anda değiştirmeyi
- C) Öğrencinin ilgisini tamamen kesmeyi
- D) Desteği azaltarak bağımsız yanıtı artırmayı
- E) Öğretim ortamını sürekli değiştirmeyi
Doğru cevap: D
Çözüm: İpucu silikleştirme, öğrencinin ipucu olmadan tepki vermesini destekler.
Şekillendirme tekniğinde ne pekiştirilir?
- A) Yalnız tamamen yanlış tepkiler
- B) Hedef davranışa giderek yaklaşan tepkiler
- C) Her davranışın eşit sürede görülmesi
- D) Sadece rastgele seçilmiş sınıf davranışları
- E) Yalnız öğretmenin verdiği işaretler
Doğru cevap: B
Çözüm: Şekillendirmede hedefe art arda daha çok benzeyen yaklaşımlar pekiştirilir.
İleri zincirlemede öğretime öncelikle hangi basamakla başlanır?
- A) Her zaman son basamakla
- B) Rastgele seçilen orta basamakla
- C) Yalnız en zor basamakla
- D) Ölçüm yapılmadan sonuca gidilerek
- E) Beceri dizisinin ilk basamağıyla
Doğru cevap: E
Çözüm: İleri zincirleme becerinin ilk adımından başlayarak ilerler.
Öğrenilen becerinin farklı ortamlarda da kullanılmasına ne denir?
- A) Kalıcılık
- B) Sönme
- C) Genelleme
- D) Ceza
- E) Tepki gecikmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Genelleme, öğrenilen becerinin öğretimden farklı kişi, ortam veya materyallerle kullanılmasıdır.