Zihin yetersizliği değerlendirmesinde zihinsel işlevlerle birlikte özellikle hangi boyut dikkate alınır?
- A) Sadece yazı hızı
- B) Uyumsal davranış becerileri
- C) Yalnız devamsızlık sayısı
- D) Öğretmenin öznel beğenisi
- E) Yalnız boy uzunluğu
Doğru cevap: B
Çözüm: Zihin yetersizliği değerlendirmesi zihinsel işlevlerin yanında kavramsal, sosyal ve pratik uyumsal davranışları da dikkate alır.
Öğrencinin giyinme, yemek hazırlama ve kişisel güvenlik becerileri uyumsal davranışın hangi alanına örnektir?
- A) Sadece fonolojik alan
- B) Sadece kavramsal alan
- C) Yalnız estetik alan
- D) Pratik alan
- E) Yalnız yaratıcı alan
Doğru cevap: D
Çözüm: Öz bakım ve gündelik yaşam güvenliği pratik uyumsal davranış örnekleridir.
Bir günlük yaşam becerisinin küçük ve öğretilebilir adımlara ayrılmasına ne ad verilir?
- A) Beceri analizi
- B) Öğretimi kaldırma
- C) Süresiz gözlem
- D) Yalnız not verme
- E) Rastgele yönlendirme
Doğru cevap: A
Çözüm: Beceri analizinde hedef davranış basamaklara ayrılır ve her basamaktaki bağımsızlık izlenir.
Öğrenci sınıfta öğrendiği beceriyi evde farklı bir kişiyle de yapabiliyorsa hangi öğretim çıktısı görülür?
- A) Genelleme
- B) Negatif transfer zorunluluğu
- C) Yalnız edinim
- D) Tanısal sınıflama
- E) Sadece unutma
Doğru cevap: A
Çözüm: Farklı ortam veya kişilerle becerinin gösterilmesi genellemedir; zaman sonrası korunma ise kalıcılıktır.
Öğretmen el yıkamayı öğretirken yalnız gereken aşamalarda destek verip desteği azaltmaktadır. Temel hedef nedir?
- A) Öğrencinin tüm tepkilerini öğretmenin yapması
- B) Bağımsız performansı artırmak
- C) Öğretim amacını kaldırmak
- D) Her basamağı değerlendirmeden atlamak
- E) Öğrenciyi sürekli yetişkine bağımlı tutmak
Doğru cevap: B
Çözüm: İpuçlarının planlı biçimde azaltılması, öğrenilen becerinin öğrenci tarafından bağımsız gerçekleştirilmesini destekler.
OSB ile ilgili temel belirti alanlarının doğru birleşimi hangisidir?
- A) Sosyal iletişim/etkileşim güçlükleri ile sınırlı ve tekrarlayıcı davranış örüntüleri
- B) Her zaman zihin yetersizliği
- C) Sadece motor kuvvet zayıflığı
- D) Sadece geçici sınav kaygısı
- E) Yalnız matematik başarısızlığı
Doğru cevap: A
Çözüm: OSB tanımında sosyal iletişim ve sosyal etkileşim ile sınırlı, tekrarlayıcı davranış ve ilgi örüntüleri birlikte ele alınır.
Günlük etkinlik sırası değişince zorlanan öğrenci için hangi araç geçişleri öngörülebilir kılabilir?
- A) Yalnız ceza puanı
- B) Etkinlikleri açıklamadan değiştirme
- C) Sürekli rastgele yönerge
- D) Derse katılımı yasaklama
- E) Görsel günlük çizelge
Doğru cevap: E
Çözüm: Görsel çizelgeler etkinlik sırasını görünür kılar; bireysel ihtiyaca göre kullanıldığında geçişleri destekler.
Bir öğrenci okul kantininde parayı doğru sayıyor, farklı bir markette ise kullanamıyor. Öğretim planına hangi adım eklenmelidir?
- A) Öğrencinin önceki kazanımını tamamen silmek
- B) Daha fazla yalnız aynı kantinde prova yapmak
- C) Farklı ortamlarda, kişilerle ve materyallerle genelleme denemeleri
- D) Öğrenciye hiç para göstermemek
- E) Yalnız IQ testini tekrarlamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Beceri belirli ortamda edinilmiş; yeni bağlamda genelleme için çeşitli uygulamalar ve veri toplama gerekir.
Öğretmen, çanta hazırlamada öğrencinin 6 basamağın 4’ünü bağımsız yaptığını kaydediyor. Bir sonraki öğretim kararı için en doğru veri nedir?
- A) Çantayı öğrenciye hiç vermemek
- B) Yalnız sınıf ortalamasını kullanmak
- C) Bağımsız yapılamayan iki basamağı belirleyip hedefli ipucu kullanmak
- D) Bütün basamakları öğretmen adına yapmak
- E) Her basamağa otomatik tam fiziksel yardım sağlamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Basamak temelli veri hangi adımlarda destek gerektiğini gösterir; hedef bağımsızlığı artırmaktır.
Öğrenci öğretilmiş adres bilgisini üç hafta sonra da hatırlıyor ancak farklı kişilere söyleyemiyor. Hangi ikili değerlendirme doğrudur?
- A) Genelleme var; kalıcılık yok
- B) Kalıcılık var; genelleme sınırlı
- C) Her iki beceri de kesinlikle yok
- D) Yalnız tanısal karar verilir
- E) Sadece akademik hızlandırma gerekir
Doğru cevap: B
Çözüm: Zaman sonra becerinin korunması kalıcılık; farklı kişilere kullanım genellemedir.
Hedefi yemek masası hazırlamak olan öğrenciye önce videoda örnek izletilip sonra aşamalı rehberlik sunuluyor. Hangi yaklaşım öne çıkar?
- A) Sadece serbest çağrışım
- B) Yalnız negatif puanlandırma
- C) Öğretim hedefini gizleme
- D) Önkoşulları ölçmeden bağımsız bırakma
- E) Model olma ve beceri basamaklarında rehberli öğretim
Doğru cevap: E
Çözüm: Model gösterimi ve aşamalı uygulama beceri zincirinin edinimini destekler.
Öğrenci her çalışmada yetişkin "şimdi başla" demeden kalemi alamıyor. Öncelikli düzenleme hangisidir?
- A) Uyarıcı ipucunu planlı azaltıp bağımsız başlatmayı pekiştirmek
- B) Yalnız grup test puanı vermek
- C) Sözel ipucunun yoğunluğunu her gün artırmak
- D) Tüm yazma görevlerini kaldırmak
- E) Öğrenciyi sözel yanıt vermeye zorlamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Sürekli yönergeye bağımlılık ipucu bağımlılığına işaret edebilir; ipucunu geri çekmek ve bağımsız girişimi izlemek gerekir.
Bir öğrenci gürültülü sınıf geçişlerinde kulaklarını kapatıyor, sessiz köşeye geçince derse dönebiliyor. En uygun düzenleme hangisidir?
- A) Tüm görsel ipuçlarını kaldırmak
- B) Sadece hız yarışması yaptırmak
- C) Davranışı açıklamadan ceza vermek
- D) Ses yükünü ve geçiş koşullarını bireysel gereksinime göre uyarlamak
- E) Öğrenciyi daha yüksek sese zorlamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Duyusal yükü gözleyip çevresel düzenleme yapmak ve öğrencinin katılımını izlemek işlevsel bir öğretim kararıdır.
Öğrenci zorlandığı etkinlik sırasında kalem fırlatınca öğretmen görevi hemen kaldırıyor. Hangi açıklama olasıdır?
- A) Davranış görevden kaçma veya görevi erteleme işlevi görüyor olabilir
- B) Kalem fırlatma tüm öğrencilerde kesinlikle ilgi aramadır
- C) Davranışın sonuçla ilişkisi olamaz
- D) Bir olayla klinik tanı koyulur
- E) Öğrenci kesinlikle özel yeteneklidir
Doğru cevap: A
Çözüm: Görevin kaldırılması davranış sonrası sonuçtur; işlevi anlamak için tekrarlı öncül-davranış-sonuç verisi gerekir.
Bir öğretmen günlük yaşam becerisini önce bire bir öğretmiş; öğrencinin yapabildiği basamak sayısı artmış. Ancak sınıf dışındaki farklı materyallerde performans düşüyor. Hangi veri-öğretim paketi uygundur?
- A) Tüm ipuçlarını her ortamda süresiz artırmak
- B) Yeni ortam ve materyallerde düzenli yoklamalarla genelleme öğretimi planlamak
- C) Öğrencinin performansını sadece IQ puanıyla açıklamak
- D) Sınıf dışı denemeleri tamamen durdurmak
- E) Yalnız sınıftaki aynı materyal sayısını artırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Edinim sağlansa da farklı bağlamda genelleme kanıtı yetersizdir; doğal ortamlarda öğretim ve yoklama planlanmalıdır.
Bir öğrenci 10 basamaklı giyinme zincirinin 7 basamağını yardımsız tamamlıyor, son üçünde sözel ipucuna ihtiyaç duyuyor. Ölçüt bağımsız tamamlama ise hangisi savunulabilir?
- A) Öğrencinin güçlü basamaklarını kaldırmak
- B) Her derste 10 basamağın tamamını yetişkine yaptırmak
- C) Yardım alınan son üç basamağı doğru bağımsız saymak
- D) Genellemeyi ölçmeden kazanımın tümüyle tamamlandığını ilan etmek
- E) Üç hedef basamak için ipucunu sistematik geri çekip bağımsızlık yüzdesini izlemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Ölçüt bağımsızlık olduğundan yardım düzeyi ayrıca kaydedilir; ipucu azaltılarak bağımsız tepki oranı artırılmaya çalışılır.
Öğrenci markette bozuk parayla ödeme yapmayı öğrenmiş; bir ay sonraki kontrolünde aynı markette yapabiliyor ancak yeni görevliyle karıştırıyor. Hangi yorum en doğru?
- A) Öğrenci mutlaka daha ileri matematik düzeyindedir
- B) Kalıcılık gösteriyor, ancak kişiler arası genelleme yetersiz
- C) Ne kalıcılık ne edinim vardır
- D) Genelleme tamdır, kalıcılık yoktur
- E) Öğretim hiçbir ortamda işe yaramamıştır
Doğru cevap: B
Çözüm: Bir ay sonraki aynı bağlamda başarı kalıcılığı, görevli değişince sorun kişiler arası genelleme ihtiyacını gösterir.
Öğretmen tüm öğrencilere aynı sayıda işlevsel okuma sorusu veriyor; biri market etiketi, diğeri otobüs çizelgesinde zorlanıyor. Hangi değerlendirme-öğretim kararı daha uygundur?
- A) Yalnız tüm sınıfın ortalama puanına karar vermek
- B) Aynı soruları sınırsız tekrar ettirmek
- C) Öğrencilerin günlük yaşam alanlarına hiç bakmamak
- D) İki öğrenciye de aynı tanıyı vermek
- E) Farklı işlevsel hedeflerde bireysel performans verisi toplayıp öğretimi farklılaştırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: İşlevsel akademik beceriler bağlama ve bireyin destek gereksinimine göre hedeflenir.
Öğrenci görevi ancak öğretmenin fiziksel yönlendirmesiyle tamamlıyor. Performans çizelgesinde tam doğru olarak sayılıyor. Asıl ölçme sorunu hangisidir?
- A) Bağımsız tepki ile ipuçlu tepkinin aynı kategoride gösterilmesi
- B) Kazanımın günlük yaşamla ilgili olması
- C) Sadece sınıfın büyüklüğünün değişmesi
- D) Öğrenme için çok fazla materyal kullanılması
- E) Öğrencinin aynı görevi sık görmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: İpuçlu ve bağımsız tepkiler ayrılmalıdır; aksi hâlde bağımsızlık düzeyi olduğundan yüksek görünür.
Öğrenci zorlandığı problemde masaya vuruyor; öğretmen her seferinde görevi kaldırıyor. Öğrenci daha sonra "yardım" kartını kullanınca öğretmen kısa destek veriyor ve görev sürüyor. Bu uygulamanın hedeflediği mekanizma nedir?
- A) Problem davranışın biçimini hiçbir gözlem yapmadan tanı saymak
- B) Problem davranışın olası kaçınma işlevi yerine uygun yardım isteme tepkisi öğretmek
- C) Yalnız duyu testinden sonuç üretmek
- D) Öğrencinin iletişim girişimini görmezden gelmek
- E) Tüm zor görevleri kalıcı kaldırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Davranışın olası işlevi dikkate alınarak daha uygun ve aynı gereksinimi karşılayan iletişim öğretilmektedir.