Bir öğretmen günlük yaşam becerisini önce bire bir öğretmiş; öğrencinin yapabildiği basamak sayısı artmış. Ancak sınıf dışındaki farklı materyallerde performans düşüyor. Hangi veri-öğretim paketi uygundur?
- A) Tüm ipuçlarını her ortamda süresiz artırmak
- B) Yeni ortam ve materyallerde düzenli yoklamalarla genelleme öğretimi planlamak
- C) Öğrencinin performansını sadece IQ puanıyla açıklamak
- D) Sınıf dışı denemeleri tamamen durdurmak
- E) Yalnız sınıftaki aynı materyal sayısını artırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Edinim sağlansa da farklı bağlamda genelleme kanıtı yetersizdir; doğal ortamlarda öğretim ve yoklama planlanmalıdır.
Bir öğrenci 10 basamaklı giyinme zincirinin 7 basamağını yardımsız tamamlıyor, son üçünde sözel ipucuna ihtiyaç duyuyor. Ölçüt bağımsız tamamlama ise hangisi savunulabilir?
- A) Öğrencinin güçlü basamaklarını kaldırmak
- B) Her derste 10 basamağın tamamını yetişkine yaptırmak
- C) Yardım alınan son üç basamağı doğru bağımsız saymak
- D) Genellemeyi ölçmeden kazanımın tümüyle tamamlandığını ilan etmek
- E) Üç hedef basamak için ipucunu sistematik geri çekip bağımsızlık yüzdesini izlemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Ölçüt bağımsızlık olduğundan yardım düzeyi ayrıca kaydedilir; ipucu azaltılarak bağımsız tepki oranı artırılmaya çalışılır.
Öğrenci markette bozuk parayla ödeme yapmayı öğrenmiş; bir ay sonraki kontrolünde aynı markette yapabiliyor ancak yeni görevliyle karıştırıyor. Hangi yorum en doğru?
- A) Öğrenci mutlaka daha ileri matematik düzeyindedir
- B) Kalıcılık gösteriyor, ancak kişiler arası genelleme yetersiz
- C) Ne kalıcılık ne edinim vardır
- D) Genelleme tamdır, kalıcılık yoktur
- E) Öğretim hiçbir ortamda işe yaramamıştır
Doğru cevap: B
Çözüm: Bir ay sonraki aynı bağlamda başarı kalıcılığı, görevli değişince sorun kişiler arası genelleme ihtiyacını gösterir.
Öğretmen tüm öğrencilere aynı sayıda işlevsel okuma sorusu veriyor; biri market etiketi, diğeri otobüs çizelgesinde zorlanıyor. Hangi değerlendirme-öğretim kararı daha uygundur?
- A) Yalnız tüm sınıfın ortalama puanına karar vermek
- B) Aynı soruları sınırsız tekrar ettirmek
- C) Öğrencilerin günlük yaşam alanlarına hiç bakmamak
- D) İki öğrenciye de aynı tanıyı vermek
- E) Farklı işlevsel hedeflerde bireysel performans verisi toplayıp öğretimi farklılaştırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: İşlevsel akademik beceriler bağlama ve bireyin destek gereksinimine göre hedeflenir.
Öğrenci görevi ancak öğretmenin fiziksel yönlendirmesiyle tamamlıyor. Performans çizelgesinde tam doğru olarak sayılıyor. Asıl ölçme sorunu hangisidir?
- A) Bağımsız tepki ile ipuçlu tepkinin aynı kategoride gösterilmesi
- B) Kazanımın günlük yaşamla ilgili olması
- C) Sadece sınıfın büyüklüğünün değişmesi
- D) Öğrenme için çok fazla materyal kullanılması
- E) Öğrencinin aynı görevi sık görmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: İpuçlu ve bağımsız tepkiler ayrılmalıdır; aksi hâlde bağımsızlık düzeyi olduğundan yüksek görünür.
Öğrenci zorlandığı problemde masaya vuruyor; öğretmen her seferinde görevi kaldırıyor. Öğrenci daha sonra "yardım" kartını kullanınca öğretmen kısa destek veriyor ve görev sürüyor. Bu uygulamanın hedeflediği mekanizma nedir?
- A) Problem davranışın biçimini hiçbir gözlem yapmadan tanı saymak
- B) Problem davranışın olası kaçınma işlevi yerine uygun yardım isteme tepkisi öğretmek
- C) Yalnız duyu testinden sonuç üretmek
- D) Öğrencinin iletişim girişimini görmezden gelmek
- E) Tüm zor görevleri kalıcı kaldırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Davranışın olası işlevi dikkate alınarak daha uygun ve aynı gereksinimi karşılayan iletişim öğretilmektedir.
Bir öğrenci sınıfta sözel yönergeyle göreve başlayamıyor; resimli görev şeridiyle bağımsızlaşıyor. Öğretmen ikinci gün tüm şeritleri kaldırınca bağımsızlık düşüyor. Hangi değerlendirme daha savunulabilir?
- A) Bir günlük veriden yeni tanı koymak
- B) Görsel araçların ilkesel olarak zararlı olduğunu varsaymak
- C) Görsel desteğin etkisi veriyle görülmüş; desteği bireye uygun biçimde sürdürüp kademeli uyarlamak
- D) Öğrenciye görevi tamamen yasaklamak
- E) Sözel yönergeyi her gün daha hızlı vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: Erişim desteği etkiliyse bireysel veriyle sürdürülür; azaltma kararı bağımsızlığı izleyerek verilir.
Öğretmen iki öğrencinin de sınıfta bağırdığını gözlüyor. Birinde akran ilgisi, diğerinde etkinlikten uzaklaşma ardından geliyor. Hangi çıkarım en doğrudur?
- A) Davranışın sonrasını kaydetmenin yararı yoktur
- B) Bağırma davranışının işlevi her durumda aynıdır
- C) Aynı biçimde davranışın işlevi farklı olabilir; ayrı işlevsel değerlendirme gerekir
- D) İki öğrenciye otomatik aynı müdahale verilir
- E) Davranış yalnız ses yüksekliğine göre açıklanır
Doğru cevap: C
Çözüm: Aynı topografi farklı pekiştirme ilişkileriyle sürdürülebilir; değerlendirmede öncül-sonuç bağlamı önemlidir.
Bir öğrenci gürültülü yemekhane girişinde kulaklarını kapatıyor, sakin köşede düzenlenince arkadaşlarıyla daha iyi iletişime geçiyor. En iyi müdahale sıralaması hangisidir?
- A) Sorunu yalnız akademik notuyla açıklamak
- B) Her sessiz ortamı bütünüyle yasaklamak
- C) Öğrenciyi en gürültülü noktada zorla tutmak
- D) Yalnız bağırmamasını söyleyip dersi sürdürmek
- E) Duyusal bağlamı düzenleyip işlevsel iletişim ve katılım göstergelerini izlemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Çevresel uyarlama ve işlevsel iletişim verisi, katılımı destekleyen bireysel kararın temelidir.
Öğrenci iletişim cihazıyla "oyun" seçiyor ancak öğretmen cihazı kaldırıp konuşana kadar seçim yaptırmıyor. Hangi temel ilke ihlal edilir?
- A) Araştırma deseninin rastgeleliği
- B) Ön bilgiye göre farklılaştırma
- C) Matematikte beceri analizi
- D) İşlevsel iletişime erişimin bireysel araçlarla desteklenmesi
- E) Akıcı okuma değerlendirmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Alternatif-destekleyici iletişim araçlarının kesilmesi öğrencinin tercih ve gereksinimini ifade etmesini gereksiz yere engelleyebilir.
Öğrenci sınıf düzeyinde metni doğru fakat çok yavaş okuyor; soruları daha iyi yanıtlamak için tekrar okumaya zaman bulamıyor. İlk hedef veri hangisidir?
- A) Okuduğunu anlamayı hiç ölçmemek
- B) Yazı puntosunu değiştirip başka hiçbir veri toplamamak
- C) Doğru okuma korunurken akıcılık hızının izlenmesi ve uygun akıcılık öğretimi
- D) Öğrencinin sosyal uyumunu IQ ile eşitlemek
- E) Yalnız sözcük tanımını tamamen yeniden öğretmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğruluk görece korunmuşken akıcılık sınırlayıcı olabilir; hangi alt becerinin müdahale gerektirdiği ayrı değerlendirilir.
Bir öğrenci iki basamaklı çıkarma işlemlerinde yalnız onluk bozma gerektiren örneklerde hata yapıyor. Hangi müdahale hedef beceriye en uygundur?
- A) Yalnız hızlı işlem süresi hedeflemek
- B) Bütün matematiği yalnız ezber yarışmasına dönüştürmek
- C) Hata türünü incelemeden yeni tanı koymak
- D) Onluk-birlik somut modelleriyle yeniden gruplamayı açık öğretip temsile ve sembole geçmek
- E) İşlemsiz metinleri tekrar tekrar okutmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Hatalar yeniden gruplama kavramına yoğunlaşmıştır; somut–temsili–soyut öğretim doğrudan bu kavrama odaklanır.
Öğrenci resimli olay kartlarıyla tutarlı sözlü öykü kuruyor; yazarken olay sırasını karıştırıyor. En uygun öğretim tasarımı hangisidir?
- A) Öykü haritası ve yazılı planlama adımlarını modelleyip rehberli metin üretmek
- B) Yazılı üretimi bütünüyle kaldırmak
- C) Yalnız sözcük sayısı hedefini artırmak
- D) Sadece süre kısıtlaması uygulamak
- E) Sözlü becerisi yüksek diye yazma desteği vermemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Sözel içerik üretimi ile yazılı örgütleme farklı becerilerdir; yapılandırılmış planlama ve gözden geçirme destekleri gerekir.
Öğretmen dört hafta uyguladığı okuma müdahalesinde haftalık ilerlemeyi grafiklemiştir; ilk iki hafta artış varken son iki hafta yatay seyretmektedir. Ne yapmalıdır?
- A) İki iyi haftayı yeterli sayıp müdahaleyi sonsuza kadar aynı bırakmak
- B) Uygulama sadakatini ve hata örüntüsünü inceleyip müdahaleyi veriyle uyarlamak
- C) Bir grafikten tek başına kesin klinik tanı koymak
- D) Grafiği yok sayıp yalnız ilk izlenime dönmek
- E) Öğrenciyi öğretimden çıkarmak
Doğru cevap: B
Çözüm: İlerleme izleme eğilimi ve uygulama sadakati öğretim kararını güncellemekte birlikte kullanılır.
İki öğrencinin okuma puanı eşit derecede düşüktür; biri harfleri yanlış çözümlüyor, diğeri doğru okuyor ama anlam kuramıyor. Hangi yaklaşım daha uygundur?
- A) Her ikisine aynı rastgele metinleri vermek
- B) Puanları eşit diye tanı ve hedefleri zorunlu eşitlemek
- C) Birine çözümleme, diğerine anlama stratejisi yönelimli bireyselleştirilmiş öğretim
- D) Okuma öğretimini ikisi için de durdurmak
- E) İki öğrenciyi yalnız yazma hızıyla değerlendirmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Toplam puan benzer olabilir fakat hata örüntüsü farklı hedeflerin öğretilmesini gerektirir.
Öğretmen matematikte ileri düzey ürünler geliştiren bir öğrencinin yazılı anlatımda zorlandığını fark ediyor. Hangi plan bireyselleştirme açısından en uygundur?
- A) Öğrenciye sürekli akranlarının notunu kontrol ettirmek
- B) İki alanda da yalnız aynı sınıf tekrarını vermek
- C) Matematik başarısı nedeniyle yazma ihtiyacını yok saymak
- D) Yazmadaki güçlük nedeniyle bütün matematik projelerini kaldırmak
- E) Matematikte derinleştirme, yazmada hedefli destek ve iki alanda ayrı ilerleme ölçütleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Özel yetenek ve özgül öğrenme gereksinimleri birlikte bulunabilir; her alan kendi kanıtıyla desteklenmelidir.
Öğrenci fen dersinde kazanımların tamamını ön testte gösteriyor; öğretmen ona daha fazla aynı düzey test veriyor. Hangi düzeltme gereklidir?
- A) Tüm yeni soruları yalnız süreyle sınırlamak
- B) Ön test verisini geçersiz kabul edip aynı tekrarları sürdürmek
- C) Öğrencinin deney yapmasını yasaklamak
- D) Aynı kazanımı süresiz kopyalatmak
- E) Müfredat sıkıştırma ardından daha ileri araştırma ve problem tasarlama fırsatı sunmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Önceden öğrenilmiş kazanımlar için tekrarın yoğunluğu azaltılıp ileri/derin öğrenme fırsatı planlanabilir.
Bir okul ileri düzey sanatsal yeteneği yalnız genel matematik testinde yüksek puan alan öğrencilere tanımaktadır. En önemli değerlendirme sorunu nedir?
- A) Portfolyo ve performans görevlerini dikkate alması
- B) Bütün öğrencilerin birden fazla kanıtla incelenmesi
- C) Alana özgü güçlü yönleri tek ve ilgisiz ölçütle dışarıda bırakması
- D) Sanatsal ürünleri doğrudan değerlendirmesi
- E) Fırsat eşitsizliklerini azaltacak araç kullanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Özel yetenek alana özgü olabilir; tek akademik test çoklu performansı ve sanatsal becerileri temsil etmeyebilir.
İleri düzey problem çözen öğrenci kendi ilgisine göre disiplinler arası bir araştırma yürütüyor; öğretmen süreç, ürün ve ölçütlerde seçenek sunuyor. Bu tasarımın en doğru açıklaması hangisidir?
- A) Öğrenci ilgisine ve hazırbulunuşluğa dayalı farklılaştırılmış zenginleştirme
- B) Yalnız basit ödev miktarını artırma
- C) Öğrencinin araştırma sorularını tamamen yasaklama
- D) Desteksiz ve ölçütsüz çalışma
- E) Tek tip öğretimi her öğrenciye dayatma
Doğru cevap: A
Çözüm: İçerik/süreç/üründe seçenekler ve derin araştırma, farklılaştırma ile zenginleştirmenin birlikte kullanılmasıdır.
Özel yetenekli bir öğrenci ileri sınıf içeriğine geçmek istiyor; ancak konu ön bilgisi ve sosyal uyum hakkında veri yok. En doğru karar süreci hangisidir?
- A) Öğrenciyi yalnız akranlarına yardım ettirmek
- B) Başarıdan bağımsız biçimde hızlandırmayı tamamen yasaklamak
- C) Hazırbulunuşluğu ölçmeden tüm dersleri silmek
- D) Akademik hazırbulunuşluk ve sosyal-duygusal gereksinimi değerlendirip uygun hızlandırmaya karar vermek
- E) İstek duyulur duyulmaz her koşulda sınıf atlatmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Hızlandırma bireysel veriye dayanmalıdır; yalnız istek veya etiket tek başına yeterli karar ölçütü değildir.