Danışan “Sınavı düşündüğümde mideme ağrı giriyor ve korkuyorum” dediğinde danışmanın “Çok kaygılanıyorsun” tepkisi hangi beceridir?
- A) Somutlaştırma
- B) Bilgi verme
- C) Duygu yansıtması
- D) Yüzleştirme
- E) Özetleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Danışmanın sözel yanıtı danışanın korku ve kaygı duygusunu görünür kılmıştır. Olayın ayrıntılarını istemediği veya tavsiye vermediği için duygu yansıtmasıdır.
Danışanın “Son üç haftadır her pazartesi derse geç kalıyorum” sözünü danışmanın “Pazartesi günleri gecikme yaşıyorsun” diye yeniden ifade etmesi hangi beceridir?
- A) Duygu yansıtması
- B) Kendini açma
- C) Yorumlama
- D) İçerik yansıtması (parafraz)
- E) Sessizlik
Doğru cevap: D
Çözüm: Danışman yaşanan olay ve durumun anlamını kendi ifadeleriyle geri vermiştir. Yeni bir duygu veya neden eklenmediğinden bu içerik yansıtmasıdır.
Danışman “Bu karar seni nasıl etkiledi?” diye sorarsa hangi soru türünü kullanmıştır?
- A) Yönlendirici soru
- B) Kapalı uçlu soru
- C) İkili seçenekli soru
- D) Retorik soru
- E) Açık uçlu soru
Doğru cevap: E
Çözüm: Soru tek sözcüklü evet-hayır yanıtına kapanmaz; danışanın deneyimini ayrıntılandırmasını sağlar. Bu nedenle açık uçlu soru örneğidir.
Danışan “Hayatımda her şey ters gidiyor” dediğinde “Son yaşadığın olayı anlatır mısın?” yanıtı hangi işleve hizmet eder?
- A) Somutlaştırma
- B) Öğüt verme
- C) Duygu bastırma
- D) Yansıtıcı yüzleştirme
- E) Tanı koyma
Doğru cevap: A
Çözüm: Belirsiz ve genelleyici bir ifadeyi belirli bir olay, zaman ve bağlama dönüştürür. Somutlaştırma danışanın anlatımını gözlenebilir örneğe indirger.
Bir danışma görüşmesinde birkaç farklı temanın kısa biçimde bir araya getirilmesi hangi beceridir?
- A) Duygu yansıtma
- B) Özetleme
- C) Gözlem
- D) Kendini açma
- E) Tepkisiz kalma
Doğru cevap: B
Çözüm: Özetleme, oturum boyunca dile getirilen birden fazla konuyu bütünleştirerek danışan ve danışmanın aynı temaları izlediğini gösterir.
Psikolojik danışmada empati aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- A) Danışanın bütün kararlarını doğru bulmayı
- B) Danışan adına karar vermeyi
- C) Danışanın bakış açısını anlamaya ve bunu iletmeye çalışmayı
- D) Danışanla aynı yaşam öyküsüne sahip olmayı
- E) Her görüşmede kişisel anı anlatmayı
Doğru cevap: C
Çözüm: Empati, kişinin iç dünyasını onun referans çerçevesinden anlamaktır. Bu, onun her tutumunu onaylama veya yaşantısını paylaşmış olma şartı taşımaz.
Danışman ile danışanın hedefleri birlikte belirlemesi hangi ilkeyle daha çok ilişkilidir?
- A) Danışmanın otoritesi
- B) Gizliliğin kaldırılması
- C) Tek taraflı yönlendirme
- D) Danışanın özerkliği ve iş birliği
- E) Süresiz danışma
Doğru cevap: D
Çözüm: Ortak hedef oluşturmak danışanın kendi yaşamına ilişkin söz hakkını korur ve ilerleme için ölçülebilir adımların birlikte geliştirilmesini sağlar.
Bir danışma ilişkisinde gizliliğin sınırları ne zaman açıklanmalıdır?
- A) Yalnız son görüşmede
- B) Sadece veli sorarsa
- C) Hiçbir zaman açıklanmamalıdır
- D) Yalnız kriz yaşandıktan sonra
- E) Sürecin başında, bilgilendirilmiş onam kapsamında
Doğru cevap: E
Çözüm: Danışanın kararını bilgilenerek vermesi için gizlilik, kayıtlar, olası güvenlik ve yasal sınırlar başlangıç çerçevesinde açıklanır.
Üyelerin birbirine geri bildirim verip ilişkilerini incelediği grup çalışmasının temel özelliği hangisidir?
- A) Grupla psikolojik danışma
- B) Sadece yönetim toplantısı
- C) Salt sınav bilgilendirmesi
- D) Tek yönlü konferans
- E) Sadece yazılı duyuru
Doğru cevap: A
Çözüm: Grup üyeleri arası duygusal ve kişiler arası etkileşimin terapötik biçimde işlenmesi grupla psikolojik danışmanın ayırt edici özelliğidir.
Öğrencilere burs başvuru adımlarının anlatıldığı bir toplu oturum en çok hangi hizmettir?
- A) Grupla psikolojik danışma
- B) Grup rehberliği ve bilgilendirme
- C) Bireysel psikoterapi
- D) Kriz müdahale grubu
- E) Adli görüşme
Doğru cevap: B
Çözüm: Amaç burs koşullarını topluca aktarmaktır. Duygu ve kişiler arası örüntüleri işlemeye yönelik bir grup danışması süreci tanımlanmamıştır.
Grubun ilk oturumunda üyelerin çekingen, kuralları öğrenmeye istekli olması hangi evreye işaret eder?
- A) Çalışma evresi
- B) Sonlandırma evresi
- C) Başlangıç evresi
- D) Geçiş evresinin sonu
- E) İzleme evresi
Doğru cevap: C
Çözüm: Oluşum evresinde belirsizlik ve güven arayışı baskındır; üyeler beklentileri, sınırları ve grup normlarını anlamaya çalışırlar.
Üyelerin lidere itiraz edip sınırları sınadığı evre aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sonlandırma evresi
- B) Çalışma evresinin kesin tamamlanması
- C) Oryantasyonun bitişi
- D) Geçiş evresi
- E) Gruplar arası değerlendirme
Doğru cevap: D
Çözüm: Geçiş evresinde direnç ve çatışma ortaya çıkabilir; lider güvenli etkileşimi destekleyerek grubun çalışma evresine ilerlemesine yardım eder.
Grup içinde aidiyet ve birbirine bağlılık duygusu hangi kavramla adlandırılır?
- A) Evrensellik
- B) Model alma
- C) Katarsis
- D) Karşıt aktarım
- E) Grup bütünlüğü (kohezyon)
Doğru cevap: E
Çözüm: Kohezyon üyelerin gruba bağlılık, güven ve ortaklık hissetmesidir. Evrensellik ise başkalarında benzer yaşantıların olduğunu fark etme durumudur.
“Bu kaygıyı sadece ben yaşıyorum sanıyordum” diyen üyenin yaşadığı terapötik etken hangisidir?
- A) Evrensellik
- B) Grup baskısı
- C) Rol belirsizliği
- D) Gizli gündem
- E) Yapısal güç
Doğru cevap: A
Çözüm: Evrensellik, kişinin zorlayıcı deneyiminde yalnız olmadığını fark etmesidir; kendiliğinden bütünlük ya da karşılıklı bilgi verme ile aynı kavram değildir.
Grubun sonunda kazanımların değerlendirilmesi ve vedalaşmanın ele alınması hangi evreyle ilgilidir?
- A) İlk tanışma evresi
- B) Sonlandırma evresi
- C) Geçiş evresi
- D) Üye seçimi evresi
- E) Ön görüşme
Doğru cevap: B
Çözüm: Sonlandırma, katılımcıların değişimleri gözden geçirdikleri, ayrılık duygularını işledikleri ve öğrenilenleri gündelik yaşama taşımayı planladıkları evredir.
RIASEC kişilik–çevre uyum modeli hangi kuramcı ile ilişkilidir?
- A) Donald Super
- B) John Krumboltz
- C) John Holland
- D) Linda Gottfredson
- E) Albert Bandura
Doğru cevap: C
Çözüm: RIASEC tipolojisi Holland'ın kişilik ve iş çevresi uyumu yaklaşımının temelidir; diğer kuramcılar farklı gelişimsel veya öğrenme mekanizmalarına odaklanır.
Super'ın kariyer gelişim yaklaşımının merkezinde hangisi yer alır?
- A) Yalnız genetik yeteneklerin belirleyici olması
- B) Altıgen kişilik kodlarının iş eşleştirmesi
- C) Tek seferlik meslek sınavı
- D) Benlik kavramının yaşam rolleri içinde gelişmesi
- E) Bütün kariyer olaylarının tesadüfi olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Super kariyeri bireyin değişen benlik kavramını eğitim, iş ve diğer yaşam rollerinde uyguladığı yaşam boyu bir gelişim süreci olarak görür.
“Bazı meslekleri kızlara uygun değil diye seçenek dışı bırakma” örneği en çok hangi kuramla açıklanır?
- A) Holland'ın tutarlılık kavramı
- B) Super'ın çözülme evresi
- C) Psikanalitik aktarım
- D) Grup evrenselliği
- E) Gottfredson'ın sınırlandırma kuramı
Doğru cevap: E
Çözüm: Gottfredson, meslek seçeneklerinin toplumsal cinsiyet, prestij ve benzeri algılarla erken yaşta daraltılmasını sınırlandırma olarak açıklar.
Kariyer danışmanlığında öz-yeterlik kavramı ne anlama gelir?
- A) Belirli kariyer görevini başarabileceğine ilişkin inanç
- B) Geçmiş sınavın ham puanı
- C) Bir mesleğe kesin yerleşme hakkı
- D) Ailenin meslek hakkındaki fikri
- E) Yalnız kişilik testi puanı
Doğru cevap: A
Çözüm: Öz-yeterlik belirli görevi yapabilme inancıdır; nesnel beceri puanı veya sonuç beklentisiyle özdeş değildir.
Krumboltz'un kariyer yaklaşımında en belirgin etken hangisidir?
- A) Yalnız kalıtımsal tip
- B) Öğrenme yaşantıları ve çevresel fırsatlar
- C) Sadece meslek kodu eşleşmesi
- D) Yalnız çocuklukta tamamlanan seçim
- E) Yalnız yaşa bağlı olgunlaşma
Doğru cevap: B
Çözüm: Krumboltz kariyer kararlarının öğrenme yaşantıları, çevre koşulları ve beklenmeyen olayların keşif fırsatlarına dönüştürülmesiyle değişebileceğini vurgular.