Rehberlik hizmetlerinin yalnız sorun yaşayanlara değil tüm öğrencilere sunulması hangi anlayışı yansıtır?
- A) Sadece kriz durumlarına müdahale anlayışı
- B) Disiplin odaklı öğrenci seçimi
- C) Gelişimsel ve kapsayıcı hizmet anlayışı
- D) Yalnız yüksek başarıya sahip öğrencileri destekleme
- E) Rehberliği yalnız dönem sonuna bırakma
Doğru cevap: C
Çözüm: Gelişimsel ve kapsayıcı okul rehberliği, bütün öğrencilerin yaşa uygun gelişimini desteklemeyi amaçlar; hizmeti kriz yaşayanlarla sınırlandırmaz.
Okula yeni başlayan öğrencilerin sınıfları ve okul birimlerini tanımasına yönelik etkinlik hangisidir?
- A) Psikiyatrik tanılama
- B) Klinik vaka yönetimi
- C) Standart puan hesaplama
- D) Oryantasyon hizmeti
- E) Sosyogram oluşturma
Doğru cevap: D
Çözüm: Oryantasyon, öğrencilerin yeni okul çevresini, kurallarını ve yardım kaynaklarını öğrenerek uyum sağlamasını kolaylaştıran hizmettir.
Bir öğrencinin ders çalışma yöntemi ve zamanı planlama konusunda desteklenmesi hangi rehberlik alanındadır?
- A) Mesleki rehberlik
- B) Adli danışmanlık
- C) Klinik değerlendirme
- D) Sosyometrik inceleme
- E) Eğitsel rehberlik
Doğru cevap: E
Çözüm: Eğitsel rehberlik, ders başarısı kadar öğrenme stratejilerini ve akademik karar becerilerini de kapsar; kariyer seçimiyle eş anlamlı değildir.
Öğrencilerin mesleklerin çalışma koşullarını ve kendi ilgilerini araştırdığı çalışma hangi alanın örneğidir?
- A) Mesleki rehberlik
- B) Yalnız disiplin hizmeti
- C) Klinik terapi
- D) Sosyal statü ölçümü
- E) Acil kriz müdahalesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Mesleki rehberlik öğrencinin ilgi, değer ve yeteneklerini çalışma yaşamıyla ilişkilendirerek kariyer kararlarını destekler.
Her öğrenciye iletişim ve duyguları tanıma becerisi kazandırmayı hedefleyen sınıf çalışması hangi türdedir?
- A) Yalnız sorunlu öğrenci müdahalesi
- B) Gelişimsel rehberlik
- C) Adli değerlendirme
- D) Standart yetenek tanısı
- E) Disiplin uygulaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Bütün öğrencilere yaşa uygun sosyal-duygusal beceriler kazandırmak gelişimsel rehberliğin temel hedeflerinden biridir.
Sorun ortaya çıkmadan akran zorbalığı riskini azaltmak için verilen eğitim hangi yaklaşımı örnekler?
- A) Kriz sonrası sevk
- B) Öğrenci cezalandırma
- C) Önleyici rehberlik
- D) Klinik tanı
- E) Bireysel başarının normlanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Önleyici hizmet, sorun oluşmadan risk etkenlerini azaltmaya ve koruyucu becerileri geliştirmeye odaklanır.
Öğrencinin en çok hoşlandığı etkinlik ve alanları belirlemek için hangi araç uygundur?
- A) Sadece matematik başarı testi
- B) Sosyogram
- C) Boy-kilo ölçümü
- D) İlgi envanteri
- E) Devamsızlık çizelgesi
Doğru cevap: D
Çözüm: İlgi envanteri tercih edilen faaliyetler konusunda veri toplar; akademik kazanımı veya bir alandaki kesin yeteneği ölçmez.
Öğretmen "öğrenci çok tembel" diyerek danışmana başvuruyor. Danışmanın ilk veri toplama yaklaşımı hangisi olmalıdır?
- A) Öğretmenin etiketini klinik tanı kabul etmek
- B) Öğrencinin kişiliğini kalıcı olarak belirlemek
- C) Derse katılım gibi somut davranışları, sıklığını ve bağlamını belirlemek
- D) Aileyi görüşmeden kesin suçlamak
- E) Tüm öğrencilere özel durumu ilan etmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Problem davranış değerlendirmesi yargısal etiketle değil, zaman, sıklık, süre ve çevresel koşullara ilişkin gözlenebilir veriyle başlar.
Bir öğrencinin fen alanına ilgisi yüksek, başarı puanı düşükse danışman hangi yorumu yapmalıdır?
- A) Düşük notu kesin yeteneksizlik saymak
- B) Yüksek ilgiyi doğrudan üstün başarı kanıtı saymak
- C) İlgi ve başarı ölçeklerini aynı test kabul etmek
- D) İlgi ile mevcut akademik kazanımın farklı özellikler olduğunu belirtmek
- E) Öğrenciye tüm fen etkinliklerini yasaklamak
Doğru cevap: D
Çözüm: İlgi hoşlanılan etkinliği, başarı öğrenilmiş kazanımı gösterir; tek başına bu bilgilerden değişmez yetenek çıkarımı yapılamaz.
Sosyometri sonucunda bir öğrenci hiçbir tercih almamışsa hangi uygulama en uygun olur?
- A) Çocuğa herkesin önünde dışlanmış etiketi takmak
- B) Tek puanla kişilik bozukluğu tanısı koymak
- C) Bütün akran tercihlerinin listesini yayımlamak
- D) Seçilmediği için okuldan uzaklaştırmak
- E) Bulguyu görüşme ve gözlemle karşılaştırıp öğrencinin mahremiyetini korumak
Doğru cevap: E
Çözüm: Sosyometrik seçimler bağlama ve sorulan ölçüte bağlıdır; tek başına öğrencinin karakterini veya zorbalık yaşadığını kanıtlamaz.
Anekdot kaydı yazan öğretmen aşağıdakilerden hangisini tercih etmelidir?
- A) Öğrencinin belirli derste üç kez söz istediğini ve yanıt beklediğini yazmak
- B) Öğrencinin her zaman saygısız olduğunu yazmak
- C) Öğrencinin doğuştan başarısız olduğunu yazmak
- D) Öğrencinin ileride kesin sorun yaşayacağını yazmak
- E) Öğrencinin bütün arkadaşlarıyla anlaşamadığını varsaymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Anekdot, zaman ve bağlamı belirtilen somut olayın kaydıdır; niyet ve kişilikle ilgili temelsiz genellemelerden kaçınılır.
Yeni gelen öğrencilerle okul kütüphanesi ve destek birimlerini tanıma gezisi düzenlenmesi neye örnektir?
- A) Sadece kriz müdahalesine
- B) Oryantasyon ve uyum hizmetine
- C) Klinik tanı koymaya
- D) Mesleki yetenek sınıflamasına
- E) Akran zorbalığı yaptırımına
Doğru cevap: B
Çözüm: Yeni okula alışmayı ve kaynaklara erişimi kolaylaştıran etkinlik oryantasyon hizmetidir; diğer hizmetlerle birlikte gelişimsel biçimde sunulabilir.
Bir okul PDR programında yalnız etkinliğe katılan öğrenci sayısı kaydediliyorsa hangi bilgi eksiktir?
- A) Programın hangi gün düzenlendiği
- B) Katılım listesinin kaç satır olduğu
- C) Hedeflenen öğrenci becerisinde değişim olup olmadığını gösteren sonuç verisi
- D) Etkinliğin kaç dakika sürdüğü
- E) Sınıfın fiziksel kapasitesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Katılım bir süreç göstergesidir; hedeflenen değişimi değerlendirmek için uygun öncesi-sonrası veya başka sonuç ölçütlerine gerek vardır.
Sınav döneminden önce bütün öğrencilere kaygıyla baş etme becerisi öğretilmesi hangi hizmete daha uygundur?
- A) Yalnız ağır klinik tanılama
- B) Yalnız acil kriz sevki
- C) Doğrudan disiplin cezası
- D) Gelişimsel ve önleyici sınıf rehberliği
- E) Yalnız meslek seçimi tanısı
Doğru cevap: D
Çözüm: Bütün öğrencilere sınav öncesi baş etme becerisi kazandırılması gelişimsel ve önleyici işlev taşır; klinik tanı yerine geçmez.
İki farklı okulda kullanılan aynı sosyal uyum ölçeğinin norm grubu yalnız bir okuldan geliyorsa hangi sorun önce düşünülmelidir?
- A) Ölçeğin bütün gruplar için otomatik aynı anlama gelmesi
- B) Norm grubu olmasının geçerliği tümüyle gereksiz kılması
- C) Normun diğer öğrenci grubuna genellenebilirliğinin sınırlı olması
- D) Güvenirlik katsayısının her yerde tam 1 olması
- E) Öğrenci puanının koşullardan etkilenmemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Norm temelli yorum, karşılaştırma grubunun uygunluğuna bağlıdır; farklı kültürel ve demografik özellikler doğrudan genellemeyi sınırlayabilir.
Bir testin standart sapması 10, güvenirliği 0,84 ise standart ölçme hatası yaklaşık kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: Standart ölçme hatası SEM=SD×√(1−r) bağıntısıyla bulunur: 10×√0,16=10×0,4=4'tür; yorum olasılıksaldır.
Standart sapma sabitken bir ölçme aracının güvenirlik katsayısı 0,64'ten 0,91'e yükseliyor. SEM nasıl değişir?
- A) Artar; ölçüm belirsizliği büyür
- B) Aynı kalır; güvenirlik ilişkisizdir
- C) Kesin olarak sıfırlanır
- D) Ölçülen kavram değişir
- E) Azalır; ölçüm belirsizliği küçülür
Doğru cevap: E
Çözüm: SEM=SD×√(1−r) bağıntısında r arttıkça karekök içi azalır; standart sapma sabitken SEM küçülür ancak sıfır olmak zorunda değildir.
Bir sınavda öğrencinin yüzdelik sırası 80 ise en doğru yorum hangisidir?
- A) İlgili norm grubunda yaklaşık yüzde 80'lik kesimin puan düzeyinde veya altında bulunması
- B) Test maddelerinin kesin yüzde 80'ini doğru yapması
- C) Her sınavda üstün yetenek tanısı alması
- D) Bütün sınıflarda en yüksek puana ulaşması
- E) Ölçme hatasının mutlaka sıfır olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüzdelik sıra norm grubuna göre göreli konumu gösterir; doğru yanıt yüzdesiyle veya klinik tanıyla eşdeğer değildir.
Bir test yüksek tekrar tutarlılığı gösteriyor fakat öğrencinin ilgisini ölçme amacıyla kullanıldığında sadece matematik bilgisini ölçüyor. Hangisi doğrudur?
- A) Yüksek güvenirlik tüm yorumları otomatik geçerli kılar
- B) Güvenirlik bulunabilir ancak ilgi yorumu açısından geçerlik yetersizdir
- C) İlgi ve başarı aynı yapıdır
- D) Ölçek yalnız uzun olduğu için geçerlidir
- E) Aracın ölçtüğü yapı amaç açısından önemsizdir
Doğru cevap: B
Çözüm: Ölçüm tutarlılığı amaçlanan yapıyı ölçme kanıtının yerine geçmez; başarı testi puanından ilgiye ilişkin geçerli sonuç çıkarılamaz.
Bir okulda saldırgan davranışı azaltmak için yalnız öğrenciye ceza verilmiş, davranışın öncülü ve işlevi incelenmemiştir. Eksik olan nedir?
- A) Daha büyük ve sürekli ceza uygulamak
- B) Öğrencinin ilgi envanterini tek çözüm saymak
- C) İşlevsel değerlendirmeyle tetikleyici ve sürdürücü koşulları araştırmak
- D) Bütün akran ilişkilerini yasaklamak
- E) Öğrenci hakkında kalıcı karakter yargısı vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: İşlevsel değerlendirme davranışın öncül, biçim ve sonucunu ele alarak uygun alternatif davranış ve çevresel destek planını yönlendirir.