Psikolojinin temel araştırma konusu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Davranışlar ve zihinsel süreçler
- B) Yalnızca okul müfredatları
- C) Yalnızca iş piyasası
- D) Yalnızca toplumsal yasalar
- E) Yalnızca ekonomik büyüme
Doğru cevap: A
Çözüm: Psikoloji, gözlenebilir davranışları ve doğrudan gözlenemese de bilimsel yöntemlerle incelenen zihinsel süreçleri araştırır.
Bir kişinin gözünün ışığı alması ile gördüğü şekli bir yüz olarak tanıması sırasıyla hangi süreçlerdir?
- A) Algı ve duyum
- B) Hatırlama ve güdülenme
- C) Duyum ve algı
- D) Pekiştirme ve ceza
- E) Olgunlaşma ve transfer
Doğru cevap: C
Çözüm: Duyum duyu alıcılarında başlayan işlemeyi, algı ise bu duyusal girdinin örgütlenip anlamlandırılmasını belirtir.
Bir öğretmenin aynı anda konuşan öğrenciler arasından tek bir öğrencinin sözlerine odaklanması hangi kavrama örnektir?
- A) Klasik koşullanma
- B) Geriye ket vurma
- C) Sosyal kaytarma
- D) Edimsel sönme
- E) Seçici dikkat
Doğru cevap: E
Çözüm: Seçici dikkat, birden çok uyarıcı arasından belirli bilgiye odaklanıp diğerlerini ikincil plana almaktır.
Aşağıdakilerden hangisi merkezî sinir sisteminin bileşenlerinden biridir?
- A) Sempatik gangliyon
- B) Omurilik
- C) Deri reseptörü
- D) Çevresel sinir lifi
- E) İskelet kası
Doğru cevap: B
Çözüm: Beyin ve omurilik merkezî sinir sistemini oluşturur; diğer seçenekler bu sistemin dışında yer alan yapıları örnekler.
Bireyin yeni bildirisel anılar oluşturmasında önemli rol oynayan beyin bölgesi hangisidir?
- A) Omurilik soğanı
- B) Beyincik korteksi
- C) Birincil görme alanı
- D) Hipokampus
- E) Hipofiz arka lobu
Doğru cevap: D
Çözüm: Hipokampus yeni olgusal ve yaşantısal anıların oluşumunda önemli rol oynar; tek başına belleğin tamamı değildir.
Başlangıçta nötr olan bir sesin, korku yaratan olayla tekrar tekrar eşleşip sonradan tek başına korku uyandırması hangi öğrenmedir?
- A) Olumlu ceza
- B) Klasik koşullanma
- C) Sosyal kaytarma
- D) Model alarak öğrenme
- E) İçsel güdülenme
Doğru cevap: B
Çözüm: Klasik koşullanmada başlangıçta nötr uyaran başka bir uyaranla eşleşerek koşullu tepkiyi ortaya çıkarabilir.
Bir öğrencinin düzenli okuması her seferinde övülüyor ve okuma sıklığı artıyorsa hangi işlem gerçekleşmiştir?
- A) Olumsuz pekiştirme
- B) Olumlu ceza
- C) Olumsuz ceza
- D) Olumlu pekiştirme
- E) Sönme
Doğru cevap: D
Çözüm: Övgü davranıştan sonra eklenmiş ve okuma davranışını artırmıştır; bu olumlu pekiştirmedir.
Öğrenci görevini bitirince rahatsız edici bir uyarı sesi kapanıyor ve görev yapma sıklığı artıyorsa kavram hangisidir?
- A) Olumsuz pekiştirme
- B) Olumlu pekiştirme
- C) Olumlu ceza
- D) Tepki genellemesi
- E) Habituasyon
Doğru cevap: A
Çözüm: İtici uyaranın kaldırılması davranışı artırdığı için olumsuz pekiştirme vardır; bu durum ceza değildir.
Öğrencinin sınıf arkadaşının sunum yapışını gözlemleyerek kendi sunumunu geliştirmesi hangi süreçle en doğrudan açıklanır?
- A) Klasik koşullanma
- B) Fiziksel olgunlaşma
- C) Gözlem yoluyla öğrenme
- D) Duyusal adaptasyon
- E) Geriye ket vurma
Doğru cevap: C
Çözüm: Modelin davranışını gözlemleme ve davranışı yeniden üretme, Bandura'nın sosyal öğrenme yaklaşımıyla ilişkilidir.
Bir ders problemindeki sayıları akılda tutup aynı anda işlem yapmak hangi bellek sisteminin işlevidir?
- A) Örtük prosedürel bellek
- B) Duyusal eşik
- C) Epizodik unutma
- D) Uzun süreli otobiyografi
- E) Çalışma belleği
Doğru cevap: E
Çözüm: Çalışma belleği bilgiyi kısa süreli tutarken üzerinde işlem yapmayı sağlayan sınırlı kapasiteli sistemdir.
Kişinin bir etkinliği yalnızca onu ilginç bulduğu için sürdürmesi hangi güdülenmeye örnektir?
- A) Dışsal güdülenme
- B) Olumsuz ceza
- C) İçsel güdülenme
- D) Klasik koşullanma
- E) Toplumsal itaat
Doğru cevap: C
Çözüm: Etkinliğin kendisinden doğan ilgi ve doyum içsel güdülenmeyi gösterir; ödül veya yaptırım zorunlu değildir.
Öz yeterlik kavramı en uygun biçimde nasıl tanımlanır?
- A) Bireyin tüm alanlardaki gerçek başarısı
- B) Yalnız zekâ testinin ham puanı
- C) Başka kişilerin sunduğu ödüller
- D) Bireyin fiziksel gelişim hızı
- E) Belirli bir işi yapabileceğine ilişkin kişisel inanç
Doğru cevap: E
Çözüm: Öz yeterlik kişinin belli bir görev veya durumla başa çıkabileceğine dair inancıdır; beceriyle ilişkili olsa da aynı şey değildir.
Piaget'nin bilişsel gelişim yaklaşımında yeni bilgiyi mevcut şemaya yerleştirme süreci hangisidir?
- A) Uyumsama
- B) Özümleme
- C) Sönme
- D) Geriye ket vurma
- E) Karşılıklı engelleme
Doğru cevap: B
Çözüm: Özümleme yeni yaşantıyı mevcut bilişsel şemayla yorumlamaktır; şemayı değiştirmek uyumsamadır.
Vygotsky'nin yaklaşımında öğrencinin destekle yapabildiği fakat henüz tek başına yapamadığı görevler hangi kavramla açıklanır?
- A) Klasik koşullanma
- B) Sosyal kaytarma
- C) İleriye ket vurma
- D) Yakınsal gelişim alanı
- E) Duyusal değişmezlik
Doğru cevap: D
Çözüm: Yakınsal gelişim alanı öğrencinin bağımsız yapabildikleri ile uygun destekle yapabildikleri arasındaki gelişimsel aralıktır.
Aşağıdakilerden hangisi Beş Faktör kişilik yaklaşımındaki bir boyuttur?
- A) Deneyime açıklık
- B) Kan grubu uyumu
- C) İşlem hızı katsayısı
- D) Tekrarlama sayısı
- E) Öğrenilmiş çaresizlik oranı
Doğru cevap: A
Çözüm: Deneyime açıklık Beş Faktör kişilik modelinin boyutlarından biridir; kalan seçenekler bu modelde bir kişilik boyutu değildir.
Bir kişinin grubun çoğunluğunun görüşünü benimsemesi hangi sosyal psikoloji kavramıyla ilişkilidir?
- A) İtaat
- B) Olgunlaşma
- C) Klasik koşullanma
- D) Uyma
- E) Duyusal uyum
Doğru cevap: D
Çözüm: Grubun normlarına uygun davranış geliştirme uyma olarak adlandırılır; yetki figürünün doğrudan talimatı itaatten ayrılır.
Okul rehberlik hizmetlerinin temel hedefi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Öğrencinin gelişimini ve kendi kararlarını desteklemek
- B) Öğrenciler adına bütün kararları vermek
- C) Yalnız disiplin cezalarını artırmak
- D) Yalnız en yüksek puanlılara hizmet etmek
- E) Öğrencileri kalıcı tanılarla sınıflandırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Rehberlik, öğrencinin kendini tanımasını ve gelişimsel kararlar almasını destekler; öğrencinin yerine karar vermeyi amaçlamaz.
Ders çalışma stratejileri ve öğrenme güçlükleriyle ilgili okul içi destek hangi rehberlik alanındadır?
- A) Mesleki rehabilitasyon
- B) Klinik tedavi
- C) Eğitsel rehberlik
- D) Adli psikoloji
- E) Endüstriyel denetim
Doğru cevap: C
Çözüm: Ders çalışma, öğrenme becerileri ve okul uyumu eğitsel rehberliğin temel hizmet alanları arasındadır.
Danışanın yaşantısını onun bakış açısından anlamaya çalışma tutumu hangisidir?
- A) Sempati
- B) İtaat
- C) Yargılama
- D) Etiketleme
- E) Empati
Doğru cevap: E
Çözüm: Empati danışanın yaşadığı durumu onun perspektifinden anlamayı gerektirir; her davranışını onaylamak anlamına gelmez.
Rehberlik hizmetlerinin yalnızca sorun yaşayan öğrencilere sunulması hangi ilkeyle çelişir?
- A) Yalnız önceden belirlenmiş tanı kullanma
- B) Tüm öğrencilere yönelik olma
- C) Sonuçlara göre cezalandırma
- D) Zorunlu yönlendirmeyle alan seçtirme
- E) Öğrenciyi notla sınıflandırma
Doğru cevap: B
Çözüm: Kapsayıcı ve gelişimsel rehberlik, belirgin sorun olmasa da tüm öğrencilerin ihtiyaçlarına yönelik çalışmalar yürütür.