Bir öğretmen ışık süresinin fasulye büyümesine etkisini araştırıyor. Hangi koşulun gruplar arasında aynı tutulması deneyin adilliğini en doğrudan artırır?
- A) Verilen su miktarının eşit tutulması
- B) Her gruba farklı toprak kullanılması
- C) Bir gruba daha büyük saksı verilmesi
- D) Bir grubun farklı tür bitkiden seçilmesi
- E) Sadece aydınlık grubun boyunun ölçülmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Yalnız ışık süresi değiştirilmelidir; su miktarı ve diğer yetiştirme koşulları mümkün olduğunca sabit tutularak karıştırıcı etkiler sınırlandırılır.
Bir bitkide yapraklarda üretilen sakkarozun büyüyen kök dokularına taşınmasında öncelikli görev yapan yapı hangisidir?
- A) Ksilem
- B) Floem
- C) Kütikula
- D) Stoma
- E) Kök şapkası
Doğru cevap: B
Çözüm: Floem organik besinlerin kaynak organlardan tüketim veya depolama bölgelerine taşınmasını sağlar. Ksilem su ve mineral taşınmasında başlıca rol oynar.
Aynı bitkinin kök ve yaprak hücreleri karşılaştırıldığında kök hücrelerinde genellikle fotosentezin gerçekleşmemesini en iyi açıklayan neden hangisidir?
- A) Kök hücrelerinde DNA’nın bulunmaması
- B) Kök hücrelerinin oksijene ihtiyaç duymaması
- C) Kök hücrelerinin çoğunda işlevsel kloroplastın bulunmaması
- D) Kök hücrelerinin hücre zarı taşımaması
- E) Kök hücrelerinin hiç ATP üretmemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kök hücreleri genellikle ışık almaz ve kloroplast içermez; buna karşın DNA, hücre zarı ve hücresel solunum işlevleri bulunur.
Bir gölde alg miktarının uzun süre ciddi biçimde azalması, diğer koşullar sabitken besin ağında ilk olarak hangi sonucu doğurmaya daha yatkındır?
- A) Göldeki tüm tüketicilerin üreticiye dönüşmesi
- B) Ekosistemde enerji kaybının tamamen durması
- C) Ayrıştırıcıların ışık üretmeye başlaması
- D) Alglerle beslenen birincil tüketicilere aktarılan enerjinin azalması
- E) Karbondioksit döngüsünün tümüyle ortadan kalkması
Doğru cevap: D
Çözüm: Algler üretici tabanını oluşturur. Üretici biyokütlesindeki azalma önce bu kaynağı kullanan tüketicilerin enerji arzını sınırlar.
Bir buz kalıbı eriyip sıvı suya dönüştüğünde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiş olur?
- A) Hidrojen ve oksijen atomları yok olur
- B) Su zorunlu olarak başka bir bileşiğe dönüşür
- C) Yeni bir element oluşur
- D) Suyun moleküler formülü değişir
- E) Maddenin kimyasal kimliği korunarak hâli değişir
Doğru cevap: E
Çözüm: Erime fiziksel bir hâl değişimidir; su moleküllerinin kimyasal yapısı H₂O olarak kalır, yalnız taneciklerin düzeni ve hareketi değişir.
Bir bardak tuzlu sudan tuzu geri elde etmek isteyen öğrenci hangi işlemi tercih etmelidir?
- A) Suyu uygun biçimde buharlaştırmak
- B) Karışımı yalnız süzgeç kâğıdından geçirmek
- C) Karışımı mıknatısla ayırmak
- D) Karışımı elekten geçirmek
- E) Karışıma daha fazla tuz eklemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Çözünmüş tuz süzgeçte tutulmaz. Uçucu çözücü olan suyun buharlaştırılmasıyla çözünmüş katı tuz geride kalır.
Bir oyuncak araba düz yolda 180 metreyi 30 saniyede alıyor. Ortalama sürati kaç m/s olur?
- A) 3 m/s
- B) 6 m/s
- C) 5 m/s
- D) 12 m/s
- E) 60 m/s
Doğru cevap: B
Çözüm: Ortalama sürat=alınan yol/geçen süre=180/30=6 m/s. Sürat, yön değil alınan yol üzerinden tanımlanır.
İdeal bir pil ve iki ampulden oluşan seri devrede ampullerden biri çıkarılırsa sağlam diğer ampul için hangisi doğrudur?
- A) Diğerinin parlaklığı kesinlikle iki kat olur
- B) Diğer ampul paralel kola otomatik geçer
- C) Devre açılacağı için o da söner
- D) Diğeri yanmaya devam eder ve gerilim sabit kalır
- E) Kalan ampul pil olmadan çalışır
Doğru cevap: C
Çözüm: Seri devrede tüm elemanlar tek akım yolu üzerindedir. Ampul sökülünce yol kesilir ve diğer ampulden de akım geçmez.
Düz aynaya gelen bir ışın aynanın normaliyle 35° açı yapmaktadır. Normalle ölçülen yansıma açısı kaç derecedir?
- A) 20°
- B) 55°
- C) 70°
- D) 35°
- E) 145°
Doğru cevap: D
Çözüm: Yansıma yasasına göre gelen ışının normalle yaptığı açı, yansıyan ışının normalle yaptığı açıya eşittir; sonuç 35°’dir.
Su döngüsünde su buharının soğuyarak küçük sıvı damlacıklara dönüşmesi hangi aşamadır?
- A) Buharlaşma
- B) Erime
- C) Süzülme
- D) Süblimleşme
- E) Yoğuşma
Doğru cevap: E
Çözüm: Gaz hâlindeki suyun sıvı damlacıklara dönüşmesi yoğuşmadır; bulut oluşumundaki temel süreçlerden biridir.
“Bugün bölgede öğleden sonra sağanak yağış bekleniyor.” ifadesi aşağıdaki kavramlardan hangisine örnektir?
- A) Hava durumu
- B) İklim normali
- C) Jeolojik zaman
- D) Mevsimlerin uzun dönemli ortalaması
- E) Bölgenin iklim sınıflandırması
Doğru cevap: A
Çözüm: Saatlik ve günlük atmosfer koşullarına ilişkin tahmin hava durumu olarak adlandırılır; iklim uzun yılların koşullarını istatistiksel olarak tanımlar.
Aynı sıvıda tamamen batırılan ve eşit hacimde iki cisimden yoğunluğu sıvıdan küçük olan serbest bırakılmış cisim için hangi davranış beklenir?
- A) Dibe doğru ivmelenip tabanda kalması
- B) Yukarı yükselip yüzeyde kısmen batmış durumda dengeye gelmesi
- C) Yoğunluğunun anında sıfıra düşmesi
- D) Sıvı içinde hiçbir kuvvet yaşamaması
- E) Her koşulda sıvıyla kimyasal tepkimeye girmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Cismin yoğunluğu sıvıdan küçükse tamamen batıkken kaldırma kuvveti ağırlıktan büyüktür; cisim yükselir ve yüzdüğünde kuvvetler dengelenir.
0,375 ondalık sayısının en sade kesir gösterimi hangisidir?
- A) 3/5
- B) 5/8
- C) 3/8
- D) 37/100
- E) 7/20
Doğru cevap: C
Çözüm: 0,375=375/1000; pay ve paydayı 125’e bölersek 3/8 elde edilir. Kesrin ondalık karşılığı 0,375’tir.
100 TL’lik bir ürünün fiyatı önce %20 artırılıp ardından yeni fiyat üzerinden %20 azaltılıyor. Son fiyat kaç TL olur?
- A) 80 TL
- B) 100 TL
- C) 104 TL
- D) 96 TL
- E) 120 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Önce 100×1,20=120, sonra 120×0,80=96 TL olur. Artış ve azalış yüzdeleri farklı tabanlara uygulanır.
2/3 sayısının 4/5 sayısına bölünmesinin sonucu kaçtır?
- A) 8/15
- B) 6/5
- C) 10/7
- D) 3/10
- E) 5/6
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir kesre bölmek, onun ters çevrilmişiyle çarpmaktır: (2/3)÷(4/5)=(2/3)×(5/4)=10/12=5/6.
Aynı kalemlerden 4 tanesi 36 TL ise 7 kalem kaç TL tutar?
- A) 63 TL
- B) 54 TL
- C) 56 TL
- D) 64 TL
- E) 72 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir kalemin fiyatı 36/4=9 TL’dir. Yedi kalem için 7×9=63 TL ödenir; birim fiyat sabit olduğundan doğru orantı vardır.
48 cm ve 60 cm uzunluğundaki iki çubuk artmayacak biçimde aynı uzunluktaki en büyük parçalara ayrılacaktır. Her parça kaç cm olmalıdır?
- A) 6 cm
- B) 12 cm
- C) 10 cm
- D) 15 cm
- E) 24 cm
Doğru cevap: B
Çözüm: Parça uzunluğu her iki uzunluğu da tam bölmelidir ve en büyük olmalıdır. EBOB(48,60)=12 cm’dir.
Tabanı 10 cm, bu tabana ait yüksekliği 7 cm olan üçgenin alanı kaç cm² olur?
- A) 17 cm²
- B) 70 cm²
- C) 35 cm²
- D) 27 cm²
- E) 140 cm²
Doğru cevap: C
Çözüm: Üçgen alanı=(taban×yükseklik)/2=(10×7)/2=35 cm². Yükseklik doğru tabana dik ölçülmelidir.
1,5 m² alan kaç cm² eder?
- A) 150 cm²
- B) 1 500 cm²
- C) 150 000 cm²
- D) 15 000 cm²
- E) 1 500 000 cm²
Doğru cevap: D
Çözüm: 1 m=100 cm olduğundan 1 m²=100²=10 000 cm². Dolayısıyla 1,5×10 000=15 000 cm².
Bir torbada 3 kırmızı ve 5 mavi bilye vardır. Her biri eşit olasılıkla çekiliyorsa kırmızı çekme olasılığı hangisidir?
- A) 3/5
- B) 5/8
- C) 1/3
- D) 1/5
- E) 3/8
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplam bilye sayısı 3+5=8, kırmızı olanların sayısı 3’tür; P(kırmızı)=3/8 bulunur.