Anadolu'da erken sikke kullanımıyla öne çıkan uygarlık hangisidir?
- A) Frigler
- B) Hititler
- C) Urartular
- D) Lidyalılar
- E) Uygurlar
Doğru cevap: D
Çözüm: Lidya Krallığı erken madeni para kullanımıyla anılır.
Suları yüzeysel akışla denize ulaşmayan havza türü hangisidir?
- A) Açık havza
- B) Delta ovası
- C) Falez kıyısı
- D) Kıta sahanlığı
- E) Kapalı havza
Doğru cevap: E
Çözüm: Kapalı havzalarda yüzey suları denize bağlantı kurmaz.
26 Ağustos 1922'de başlayan askerî harekât hangisidir?
- A) Sarıkamış Harekâtı
- B) Büyük Taarruz
- C) I. İnönü Muharebesi
- D) Sakarya Meydan Muharebesi
- E) Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
Doğru cevap: B
Çözüm: Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922'de başladı.
751 yılında Abbasiler ile Tang Çin kuvvetlerinin karşılaştığı savaş hangisidir?
- A) Talas Savaşı
- B) Dandanakan Savaşı
- C) Miryokefalon Savaşı
- D) Kösedağ Savaşı
- E) Malazgirt Savaşı
Doğru cevap: A
Çözüm: Talas Savaşı 751'de gerçekleşti.
Osmanlı merkezinde kazaskerin görev alanıyla en ilgili faaliyet hangisidir?
- A) Devletin bütün gümrük gelirlerini tek başına tahsil
- B) Yargı ve ilmiye görevlileriyle ilgili işlemler
- C) Sadece donanma kaptanlığı
- D) Padişah tuğrasını çizmek
- E) Sarayın günlük ekmek üretimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kazasker askerî sınıf yargısı ve ilmiye atamalarında görev almıştır.
40°K, 30°D koordinatlı nokta hakkında hangi ifade kesindir?
- A) Ekvator'un güneyinde ve başlangıç meridyeninin batısındadır
- B) Kuzey kutup noktasındadır
- C) Ekvator'un kuzeyinde ve başlangıç meridyeninin doğusundadır
- D) Boylamı verilmediği için doğu-batı konumu bilinemez
- E) Mutlaka deniz seviyesindedir
Doğru cevap: C
Çözüm: K kuzey enlemi, D doğu boylamıdır; yükseklik koordinatlardan bilinmez.
Bir araştırmacı başka bir topluluğun törenini kendi toplumunun gelenekleriyle 'ilkel' olarak nitelendiriyor. Hangi kavram öne çıkar?
- A) Kültürel görelilik
- B) Etnosentrizm
- C) Stratigrafi
- D) Reel milli gelir
- E) Kamu malı
Doğru cevap: B
Çözüm: Etnosentrizm başka kültürleri kendi kültür ölçütleriyle yargılamadır.
1934 Balkan Antantı'nın üye devletlerini doğru veren seçenek hangisidir?
- A) Türkiye, İran, Irak ve Afganistan
- B) Türkiye, Bulgaristan, Suriye ve Fransa
- C) Türkiye, Sovyetler Birliği, Japonya ve Çin
- D) Türkiye, İtalya, Almanya ve Avusturya
- E) Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya
Doğru cevap: E
Çözüm: Balkan Antantı 1934'te Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında oluşturuldu.
Bir akarsuyun debisinin yıl içindeki değişimine verilen ad nedir?
- A) Akarsu havzası
- B) Kıta sahanlığı
- C) İzoterm aralığı
- D) Drenaj yoğunluğunun birimi
- E) Akarsu rejimi
Doğru cevap: E
Çözüm: Rejim akış miktarının zamansal değişme düzenidir; debi anlık akış miktarıdır.
Bir yönetici kurala uygun atanmış olsa da halkın büyük bölümü yönetimini haklı bulmuyor. Hangi ayrım bu durumu açıklar?
- A) Hukukî geçerlilik her durumda toplumsal oybirliği demektir
- B) Bir yöneticinin toplumdaki kabulü hiçbir zaman incelenemez
- C) Meşruiyet yalnız coğrafi yükseltidir
- D) Hukukî geçerlilik ile toplumsal meşruiyet birbirinden farklı olabilir
- E) Her atama doğrudan halkoylamasıyla yapılmış sayılır
Doğru cevap: D
Çözüm: Yetkinin yasal dayanağı ile toplumun o yetkiyi haklı bulması ayrı düzlemlerdir.
1876 Kanun-i Esasi ile 1908 II. Meşrutiyet arasındaki ilişki nedir?
- A) İlki Osmanlı'nın kuruluşu, ikincisi fetih tarihidir
- B) İkisi de XVIII. yüzyıl deniz antlaşmasıdır
- C) 1908 yılında ilk kez Talas Savaşı gerçekleşti
- D) 1876'da Yeniçeri Ocağı kaldırıldı
- E) İlki anayasanın ilanı, ikincisi anayasal düzenin yeniden işlerlik kazanmasıdır
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa 1876, ikinci meşrutiyet 1908 tarihidir.
MÖ 480, MÖ 320 ve MÖ 120 olaylarının eskiden yeniye doğru sırası hangisidir?
- A) MÖ 120 → MÖ 320 → MÖ 480
- B) MÖ 480 → MÖ 320 → MÖ 120
- C) MÖ 320 → MÖ 120 → MÖ 480
- D) MÖ 480 → MÖ 120 → MÖ 320
- E) MÖ 120 → MÖ 480 → MÖ 320
Doğru cevap: B
Çözüm: MÖ tarihlerde daha büyük sayı daha eski tarihtir.
Bir arazinin alanı 1/200.000 ölçekli haritada 9 cm² ölçülüyor. Ölçek kaynaklı alan dönüşümüne göre gerçek alan kaç km² olur?
- A) 36 km²
- B) 18 km²
- C) 9 km²
- D) 180 km²
- E) 360 km²
Doğru cevap: A
Çözüm: 1 cm haritada 2 km olduğundan 1 cm²=4 km²; 9 cm²=36 km².
Orhun Yazıtlarının yalnız siyasi övgü içermediği, halk ve yöneticilere öğütler taşıdığı dikkate alındığında hangi ifade daha doğrudur?
- A) Yazıtlar yalnız mezar taşındaki rakamlardır
- B) Yazıtlar dönemin yönetim ve toplum anlayışına kaynaklık eder
- C) Yazıtlar modern anayasanın kopyasıdır
- D) Yazıtlar hiçbir siyasal düşünce barındırmaz
- E) Yazıtlar I. Kök Türk kuruluşundan önce yazılmıştır
Doğru cevap: B
Çözüm: Yazıtlar devlet-millet ilişkisi ve dönemin siyasi söylemini içerir.
Bir öğrenci okulda kulüp başkanı, evde bakım sorumlusu olarak aynı akşam iki zorunlu etkinliğe katılmak durumunda kalıyor. Sosyolojik açıdan ne söz konusudur?
- A) Meslek gelirinin enflasyonuyla doğrudan ilgili durum
- B) İki farklı sosyal rolün talepleri arasında rol çatışması
- C) Yalnız yatay yer değiştirme
- D) Toplumsal statünün bütünüyle kaybolması
- E) Gündelik faaliyetin hukuken ceza davasına dönüşmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Farklı statülere bağlı rol beklentileri çakıştığında rol çatışması yaşanabilir.
MÖ 500 ile MS 500 arasındaki dönem kaç yıl sürer? (Tarih hesaplarında sıfır yılı yoktur.)
- A) 1.000 yıl
- B) 1.001 yıl
- C) 999 yıl
- D) 998 yıl
- E) 500 yıl
Doğru cevap: C
Çözüm: MÖ 500den MS 500e 500+500−1=999 yıl vardır.
Arkeolog bir organik kömür örneğiyle aynı tabakada bulunan taş aletin tarihini araştırıyor. Hangi yöntemsel tutum uygundur?
- A) Karbon-14 her metal ve taşı doğrudan aynı hassasiyetle tarihler
- B) Tabakaların birbirine göre sırası önemsizdir
- C) Buluntu yeri kaydedilmese de kesin tarih her zaman bulunur
- D) Karbon-14 sonucu organik örneği tarihler; taş aletin ilişkisi için sağlam buluntu bağlamı gerekir
- E) Tüm arkeolojik eserler yapıldıkları gün yazılı takvim taşır
Doğru cevap: D
Çözüm: Organik örneğin yaşı taş aletin doğrudan kimyasal yaşı değildir; bağlamsal ilişki dikkatle değerlendirilir.
Bir sınav sorusu, 'TBMM'nin ilk antlaşması' ile 'Fransa'nın Güney Cephesi'ndeki anlaşması'nı eşleştirmeyi istiyor. Hangi eşleştirme doğrudur?
- A) Lozan (1923) – Montrö (1936)
- B) Mudanya (1922) – Gümrü (1920)
- C) Gümrü (1920) – Ankara (1921)
- D) Kars (1921) – Ankara (1926)
- E) Montrö (1936) – Sadabat (1937)
Doğru cevap: C
Çözüm: Gümrü TBMM'nin ilk dış antlaşmasıdır; Fransa'yla 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması imzalandı.
Bir ilin nüfusu 800.000, yüzölçümü 4.000 km²; diğerinin nüfusu 1.000.000, yüzölçümü 10.000 km²'dir. Aritmetik yoğunluk için hangisi doğrudur?
- A) İlk ilin yoğunluğu 200, ikincinin 100 kişi/km²'dir
- B) İlk ilin yoğunluğu 100, ikincinin 200 kişi/km²'dir
- C) İkisi de 800 kişi/km²'dir
- D) İlk ilde nüfus daha az olduğu için yoğunluk zorunlu olarak düşüktür
- E) Yüzölçümü bilinmediğinden oran hesaplanamaz
Doğru cevap: A
Çözüm: 800.000/4.000=200 ve 1.000.000/10.000=100; nüfus büyük olan ilin yoğunluğu daha azdır.
Kutadgu Bilig, Dîvânu Lugâti't-Türk ve Siyasetname'yi birlikte inceleyen araştırmacı hangi soruyu en doğrudan sorabilir?
- A) Osmanlı donanmasının XIX. yüzyıl tonajını
- B) Roma yollarının inşa maliyetlerini
- C) Bütün eserlerin tek dil ve tek türde yazıldığını
- D) Türk-İslam dünyasında yönetim düşüncesi ve dil bilgisinin yazılı eserlerde nasıl yer bulduğunu
- E) Anadolu'daki ilk matbaanın açılış gününü
Doğru cevap: D
Çözüm: Eserlerin türü ve amacı farklı olsa da zihniyet tarihine katkı sunar.