Yetişme döneminde yüksek sıcaklık ve su gereksinimi olan pamuğun kuru iç bölgede yetiştirilmesinde hangi uygulama belirleyici olabilir?
- A) Toprak kullanımını tamamen bırakmak
- B) Tüm akarsuları tuzlu göle çevirmek
- C) Sıcaklığın aylık ölçümünü durdurmak
- D) Uygun sulama sistemlerinin kurulması
- E) Tarla eğimini her yerde sıfıra indirmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Sulama su kısıtını azaltabilir; sıcaklık, toprak ve su verimliliği de önemlidir.
Vali ile belediye başkanının idari konumlarını hangi seçenek doğru ayırır?
- A) Vali merkezî idarenin taşra temsilcisidir; belediye başkanı yerel yönetimde görev yapar
- B) İkisi de yalnız yargı makamıdır
- C) Vali doğrudan TBMM'nin yasama yetkisini kullanır
- D) Belediye başkanı Anayasa Mahkemesinin başkanıdır
- E) İkisi de uluslararası mahkeme hâkimidir
Doğru cevap: A
Çözüm: Valilik merkezî teşkilatın taşrası, belediye yerinden yönetimdir.
Osmanlı'da telgraf ve demiryolu yaygınlaşması hangi genel dönüşümle doğrudan ilişkilidir?
- A) Orta Asya'da ilk atın evcilleştirilmesi
- B) Yalnız dini unvanların kaldırılması
- C) İletişim ve merkezî idari kapasitenin gelişmesi
- D) Çivi yazısının icadı
- E) Nizamiye medreselerinin kurulması
Doğru cevap: C
Çözüm: Ulaşım ve iletişim altyapısı yönetimi etkiledi.
Orta Asya'da konargöçer hayvancılığın yaygınlığı en doğrudan hangisiyle açıklanabilir?
- A) Tropik yağmur ormanlarının yoğunluğu
- B) Yalnız deniz taşımacılığı
- C) Sanayi fabrikalarının çokluğu
- D) Bozkır otlakları ve karasal iklim koşulları
- E) Bütün bölgelerin sürekli karla kaplı olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Bozkır ve otlak koşulları mevsimlik hayvancılığı desteklemiştir.
Saltanat ile halifeliğin kaldırılma tarihlerini hangi seçenek doğru eşleştirir?
- A) Saltanat 1924, halifelik 1922
- B) İkisi 1919
- C) Saltanat 1934, halifelik 1936
- D) Saltanat 1922, halifelik 1924
- E) İkisi 1928
Doğru cevap: D
Çözüm: Saltanat 1 Kasım 1922'de, halifelik 3 Mart 1924'te kaldırıldı.
1040 Dandanakan'ın Selçuklu tarihi bakımından temel siyasi sonucu hangisidir?
- A) Büyük Selçukluların bağımsız devlet varlığının pekişmesi
- B) Bizans İmparatorluğunun sona ermesi
- C) Osmanlı tahtının kurulması
- D) Anadolu Selçuklularının Moğollara bağlanması
- E) İstanbul'un fethedilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Dandanakan bağımsız Büyük Selçuklu iktidarının kuruluşuyla ilgilidir.
Kuvayı Milliye'den düzenli orduya geçişin en iyi açıklaması hangisidir?
- A) Büyük ölçekli savaş için ortak komuta, disiplin ve ikmal ihtiyacının artması
- B) Yerel direnişin hiç yaşanmamış olması
- C) İşgallerin 1919'da tümüyle sona ermesi
- D) TBMM'nin savaş kararı alamaması
- E) Sınırların Lozan ile 1920'de belirlenmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Düzenli ordu merkezî askerî koordinasyon ihtiyacına yanıt olarak kuruldu.
İpek Yolu için hangi ifade daha uygundur?
- A) Tarih boyunca tek ve değişmeyen bir çizgi
- B) Değişken güzergâhlardan oluşan ticaret ve etkileşim ağları
- C) Yalnız deniz üzerindeki bir kanal
- D) Bir tek imparatorluğun kapalı iç yolu
- E) Sadece askeri sevk için yapılmış hat
Doğru cevap: B
Çözüm: İpek Yolu farklı dönemlerde çoklu kara güzergâhları ve bağlantıları içerir.
Ege kıyılarında deniz etkisinin bazı vadiler boyunca iç kesimlere sokulabilmesi hangi topoğrafik özellikle ilişkilidir?
- A) Kuzey Anadolu Dağlarının bütün Ege kıyısına paralel olmasıyla
- B) Dağların kıyıya genel olarak dik uzanmasıyla
- C) Tüm Ege'nin sürekli buzulla örtülü olmasıyla
- D) Kıyıda yükselti farkının bulunmamasıyla
- E) Yerel saat farkının yalnız Ege'de sıfırlanmasıyla
Doğru cevap: B
Çözüm: Ege'deki doğu-batı uzanışlı dağ ve grabenler geçiş koridorları oluşturur.
Bir kişinin 'doktor' olması ile hastalarını tedavi etmesinin sosyolojik ayrımı hangisidir?
- A) Doktorluk dışsallık, tedavi enflasyondur
- B) İkisi de fiziksel iklim kategorisidir
- C) Doktorluk statü, tedavi etme beklentisi roldür
- D) Doktorluk yalnız toplumsal norm, tedavi yalnız kanun hükmüdür
- E) İkisi de fırsat maliyeti kavramıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: Statü konumu, rol konumla ilişkili davranış beklentisini anlatır.
Kutadgu Bilig ile Dîvânu Lugâti't-Türk'ü ayıran temel özellik hangisidir?
- A) İlki Osmanlı vergi kaydı, ikincisi savaş antlaşmasıdır
- B) İkisi de Nizamülmülk tarafından yazılmıştır
- C) İlki yönetim ahlakı, ikincisi Türk dili ve söz varlığı üzerinde durur
- D) İlki deniz haritası, ikincisi tıp ansiklopedisidir
- E) İkisi de XVII. yüzyıl eseridir
Doğru cevap: C
Çözüm: Yusuf Has Hacip yönetim ve adaleti, Kaşgarlı Mahmud dili işler.
Kanun önünde ayrıcalıkların kaldırılması ve eşit yurttaşlık vurgusu hangi ilkeyle en doğrudan ilişkilidir?
- A) Devletçilik
- B) Milliyetçilik
- C) Halkçılık
- D) İnkılapçılık
- E) Cumhuriyetçilik
Doğru cevap: C
Çözüm: Halkçılık ilkesinin ayırt edici unsuru halk yararı ve ayrıcalıkların reddidir.
Kadeş Antlaşması hangi iki devlet arasındaki ilişkilerle ilgilidir?
- A) Hititler ve Mısır
- B) Sümerler ve Uygurlar
- C) Frigler ve Persler
- D) Kök Türkler ve Roma
- E) Asya Hunları ve Fenikeliler
Doğru cevap: A
Çözüm: Kadeş Barış Antlaşması Hitit-Mısır diplomasisiyle ilgilidir.
1/250.000 ölçekli haritada 8 cm ölçülen iki merkez arasındaki gerçek uzaklık kaç kilometredir?
- A) 2 km
- B) 8 km
- C) 20 km
- D) 200 km
- E) 80 km
Doğru cevap: C
Çözüm: 8 × 250.000 cm = 2.000.000 cm = 20 km.
Bir raporda 'İnsanların adil davranması gerekir' ve 'Katılımcıların %60'ı bu davranışı onaylıyor' ifadeleri yer alıyor. Hangisi doğru ayrımdır?
- A) İkisi de yalnız coğrafi koordinattır
- B) İlki normatif değer yargısı, ikincisi betimleyici gözlem iddiasıdır
- C) İlki arkeolojik tarihleme, ikincisi iklim verisidir
- D) İkisi de zorunlu olarak hukuken aynı kanundur
- E) İkinci ifade herhangi bir veriye dayanamaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Normatif olan yapılması gerekeni, betimleyici olan gözlemleneni ifade eder.
Eski Türklerde töre kavramı hangisini ifade eder?
- A) Yalnız kağanın bireysel özel eşyası
- B) Ordu birliğinin tek atı
- C) Gelenek ve ortak hukuk kuralları
- D) Yabancı tüccarın gümrük makbuzu
- E) Çivi yazısıyla kaydedilmiş Babil yasası
Doğru cevap: C
Çözüm: Töre ortak norm ve hukuk düzeniyle ilgilidir.
1243 Kösedağ'dan sonra Anadolu'da görülen siyasi değişim hangisidir?
- A) Bizans'ın kesin ve sürekli sona ermesi
- B) Osmanlı anayasal düzeninin başlaması
- C) Karahanlıların yeniden kurulması
- D) Anadolu'daki ticaretin bir günde bitmesi
- E) Selçuklu merkezî gücünün zayıflaması ve beyliklerin güçlenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Moğol üstünlüğü Anadolu siyasi güç dengelerini değiştirdi.
1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile 1924 Anayasası konusunda doğru ifade hangisidir?
- A) İlki Millî Mücadele koşullarında millî egemenliği öne çıkardı; ikincisi Cumhuriyet döneminde kabul edildi
- B) İkisi de 1876'da ilan edildi
- C) 1924 Anayasası Cumhuriyet ilanından önce 1920'de kabul edildi
- D) 1921 metni tamamen saltanat yetkilerini artırdı
- E) İkisi de Mondros'un ek maddeleridir
Doğru cevap: A
Çözüm: 1921 Anayasası TBMM döneminin ilk, 1924 Anayasası ise Cumhuriyet sonrasının metnidir.
Anayasal temel hakların sınırlanması hakkında hangisi genel ilkeye en uygundur?
- A) Her kamu görevlisi hiçbir gerekçe göstermeden bütün hakları sınırsız kaldırabilir
- B) Temel hakların tamamı hukuken hiç düzenlenemez
- C) Haklar yalnız bir ilin sosyal medya hesabından belirlenir
- D) Kanunî dayanak olmadan tüm kısıtlamalar zorunlu ve yeterlidir
- E) Sınırlama kanunî dayanak ve ölçülülük gibi anayasal güvencelere uygun olmalıdır
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa'nın 13. maddesi sınırlamalarda kanunîlik ve ölçülülük dâhil güvenceler öngörür.
Marmara Bölgesi'nde sanayi yoğunluğunu açıklarken en güçlü birleşik gerekçe hangisidir?
- A) Yalnız her yerin aynı yükseltide olması
- B) Ulaşım, pazar, iş gücü ve tarihsel sanayi birikimi
- C) Bölgedeki bütün akarsuların aynı uzunlukta olması
- D) Bütün ülkede tarımın yasak olması
- E) Sanayi için enerji ve iş gücünün gerekmemesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Sanayi yer seçimi çoklu ekonomik ve mekânsal etkenlerle açıklanır.