Zor Test

ÖABT Sosyal Bilgiler Sosyal Antropoloji, Medeniyet Tarihi ve Sosyal Proje Geliştirme - Zor Test

ÖABT Sosyal Bilgiler Sosyal Antropoloji, Medeniyet Tarihi ve Sosyal Proje Geliştirme konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Sosyal Bilgiler
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Sosyal Antropoloji, Medeniyet Tarihi ve Sosyal Proje Geliştirme
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Bir araştırma grubunda katılımcılar “misafir borcu” diye adlandırdıkları hediyeleri ücret gibi değil uzun süreli ilişkilerin parçası sayıyor. Araştırmacı bunu “piyasa dışı karşılıklılık” başlığıyla karşılaştırıyor. En doğru yöntemsel yorum hangisidir?

Soru 2 / 20

Bir araştırmacı, ana-soylu bir toplulukta erkeklerin de siyasi karar verdiğini gözlüyor ve “ana-soyluluk geçersizdir” diyor. Bu yargıdaki temel kavram hatası nedir?

Soru 3 / 20

Alan çalışmasında araştırmacı yalnız erişilebilir genç erkeklerle görüşmüş ama bulgularını bütün köyün tutumu diye sunmuştur. Bu sorunu azaltmak için en doğru düzenleme nedir?

Soru 4 / 20

Bir topluluğun başka bir topluluktan aldığı töreni kendi takvimine ve anlam sistemine göre dönüştürmesi, hangi yorumu en güçlü destekler?

Soru 5 / 20

Bir araştırmacı köyün ortak ürün ambarını “piyasa ekonomisi” olarak sınıflıyor; ancak ürünler fiyatla satılmıyor, yöneticilerin belirlediği esaslarla dağıtılıyor. Sınıflama nasıl düzeltilmelidir?

Soru 6 / 20

Kültürel göreliliğe dayanan bir araştırmacı, araştırdığı toplulukta zararlı bir uygulama bulunduğunda nasıl davranmalıdır?

Soru 7 / 20

Bir tarihçi “sulama kanalları bulunduğu için bu kent kesinlikle mutlak monarşiyle yönetilmiştir” diyor. En güçlü itiraz hangisidir?

Soru 8 / 20

Sümer kentinde kil tablet ve depo kalıntıları bulundu. Araştırmacı “tüm yetişkinler okuryazardı, bütün mallar ücretsizdi” diyor. Hangi değerlendirme uygundur?

Soru 9 / 20

İndus yazısı çözülemediği hâlde bir eser metni kesin kraliyet listesi sunuyor. En güçlü akademik sorun nedir?

Soru 10 / 20

Rönesans ve sanayileşmeyi tek anda tüm dünyada ortaya çıkan süreçler olarak tanımlayan öğrenci hangi tarihsel yaklaşımı ihmal etmiştir?

Soru 11 / 20

Farklı dillerden çevrilen tıp metinlerini geliştirip yeni eser üreten Orta Çağ bilginleri için hangi yargı en tutarlıdır?

Soru 12 / 20

Bir öğrenci Roma hukuk geleneğinin sonraki sistemlere etkisini açıklarken “modern temel hakların bütün kapsamı Roma’da aynen vardı” diyor. Sorunu nedir?

Soru 13 / 20

İpek Yolu üzerindeki belirli bir yüzyıla ait ticaret rotasını bütün çağların tek değişmez güzergâhı gibi sunmak hangi hataya yol açar?

Soru 14 / 20

Bir ekip “okulda çöp sorunu var” diyerek 500 afiş dağıtıyor; müdahale öncesi ve sonrası atık miktarını ölçmüyor. En ciddi değerlendirme sınırı nedir?

Soru 15 / 20

Bir proje planında “yeterli gönüllü” girdisi, “atölye yürütme” etkinliği, “200 katılımcı eğitildi” çıktısı ve “davranışlar kalıcı değişti” sonucu yazılıdır. Hangisi sonuç iddiasını doğrulamak için en gereklidir?

Soru 16 / 20

Bir ekip proje sonrası başarı için yalnız katılımcılara “etkinliği beğendiniz mi?” soruyor. Hangisi yöntemsel açıdan daha güçlü tamamlayıcı olur?

Soru 17 / 20

Proje sonunda devamsızlık azalıyor ancak aynı dönemde okulun ulaşım hizmeti de iyileşiyor. Yürütücü “azalışın tamamı bizim projeden” diyor. Bu iddia nasıl değerlendirilmelidir?

Soru 18 / 20

Çocuklarla yürütülen projede veriler izin alındıktan sonra sosyal medyada ad-soyad ve sağlık bilgileriyle açık yayımlanacak. Hangi düzeltme en uygundur?

Soru 19 / 20

Bir mahalle projesinde ağaç dikimi başarıyla tamamlanıyor fakat iki yıl içinde bakım yokluğundan ağaçların çoğu kuruyor. Tasarımdaki en belirgin boşluk nedir?

Soru 20 / 20

Bir proje problemi “öğrencilerin ilgisizliği”, neden olarak “düşük katılım”, sonuç olarak “etkinlik yetersizliği” biçiminde yazılıyor. Daha sağlam problem ağacı nasıl kurulmalıdır?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Bir araştırma grubunda katılımcılar “misafir borcu” diye adlandırdıkları hediyeleri ücret gibi değil uzun süreli ilişkilerin parçası sayıyor. Araştırmacı bunu “piyasa dışı karşılıklılık” başlığıyla karşılaştırıyor. En doğru yöntemsel yorum hangisidir?

    • A) Katılımcıların “misafir borcu” anlamı emik; karşılıklılık analizi etic düzeydedir.
    • B) Her iki açıklama da yalnız biyolojik antropolojiye aittir.
    • C) Katılımcı ifadesi etic, araştırmacı karşılaştırması emik açıklamadır.
    • D) Ücretin olmaması ekonomik ilişkinin de olmadığına kesin kanıttır.
    • E) Hediyeleşmenin tek anlamı ürünün para değeridir.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Yerel kategori emik anlam, araştırmacının karşılaştırmalı kavramlaştırması etic çözümlemedir; ekonomik anlam sadece fiyat değildir.

  2. Bir araştırmacı, ana-soylu bir toplulukta erkeklerin de siyasi karar verdiğini gözlüyor ve “ana-soyluluk geçersizdir” diyor. Bu yargıdaki temel kavram hatası nedir?

    • A) Katılımlı gözlemi yazılı kaynakla desteklemesi
    • B) Soy izleme çizgisini siyasal güç dağılımıyla zorunlu olarak eşitlemesi
    • C) Akrabalık ilişkilerini toplumsal kurum sayması
    • D) Soy bağının anne üzerinden izlenebileceğini kabul etmesi
    • E) Siyaset ve akrabalığı ayrı sorularla incelemesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Matrilineal soy düzeni iktidarın kimde olduğunu tek başına belirlemez; soy, mülkiyet, ikamet ve yetki ayrı değerlendirilir.

  3. Alan çalışmasında araştırmacı yalnız erişilebilir genç erkeklerle görüşmüş ama bulgularını bütün köyün tutumu diye sunmuştur. Bu sorunu azaltmak için en doğru düzenleme nedir?

    • A) Bütün görüşme kayıtlarını silmek
    • B) Tek bir görüşmeyi yüzlerce kez alıntılamak
    • C) Yaş, cinsiyet ve toplumsal konum çeşitliliğini kapsayan amaçlı örnekleme ve kaynak karşılaştırması yapmak
    • D) Köy dışında hiç kimseyle temas etmemek
    • E) Katılımcı sayısını gizleyerek evrensel sonuç ilan etmek

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Erişilebilirlik temelli örneklem yanlılığı çeşitlendirilmiş katılımcı seçimi ve üçgenleme ile azaltılabilir.

  4. Bir topluluğun başka bir topluluktan aldığı töreni kendi takvimine ve anlam sistemine göre dönüştürmesi, hangi yorumu en güçlü destekler?

    • A) Kültürün değişmez bir kopya sistemi olduğunu
    • B) Alınan törenin daima alıcı kültürü bütünüyle yok ettiğini
    • C) Karşılıklı temasın bütün farklılıkları anında sildiğini
    • D) Kültürel aktarımın seçici ve yaratıcı uyarlamalar içerebileceğini
    • E) Törenlerin yalnız biyolojik kalıtımla aktarıldığını

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kültür unsurları aktarılırken yerel ihtiyaç ve simgelere göre dönüşebilir; etkileşim mekanik kopyalama değildir.

  5. Bir araştırmacı köyün ortak ürün ambarını “piyasa ekonomisi” olarak sınıflıyor; ancak ürünler fiyatla satılmıyor, yöneticilerin belirlediği esaslarla dağıtılıyor. Sınıflama nasıl düzeltilmelidir?

    • A) Her koşulda atomik değişim olarak açıklanmalıdır.
    • B) Piyasa olduğu söylenmesi için yalnız merkezi ambar bulunması yeterlidir.
    • C) Soy çizgisi bilinmeden ekonomik mekanizma tanımlanamaz.
    • D) Ürünlerin maddi olması bunların toplumsal anlam taşımadığını kanıtlar.
    • E) Merkezde toplayıp paylaştırmaya dayalı yeniden dağıtım olarak değerlendirilmelidir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Fiyat mekanizması yerine merkezî toplama ve paylaştırma olduğunda ekonomik antropolojide yeniden dağıtım ayrımı uygundur.

  6. Kültürel göreliliğe dayanan bir araştırmacı, araştırdığı toplulukta zararlı bir uygulama bulunduğunda nasıl davranmalıdır?

    • A) Önce uygulamanın yerel anlamını araştırmalı, insan hakları ve araştırma etiğine ilişkin eleştirel yükümlülüklerini de sürdürmelidir.
    • B) Uygulamayı bağlamına bakmadan kendi kültürünün üstünlüğüyle mahkûm etmelidir.
    • C) Bağlamı anlamaya çalıştığı için insan haklarını tamamen göz ardı etmelidir.
    • D) Katılımcıları dinlemek yerine yalnız dış kaynaklarla kesin yargıya varmalıdır.
    • E) Tüm etik sorunları araştırmanın dışına çıkarmalıdır.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Kültürel görelilik anlamayı sağlar ancak hak ihlallerini onaylama yükümlülüğü doğurmaz.

  7. Bir tarihçi “sulama kanalları bulunduğu için bu kent kesinlikle mutlak monarşiyle yönetilmiştir” diyor. En güçlü itiraz hangisidir?

    • A) Sulama kanallarının tarihî kanıt sayılmaması
    • B) Altyapı maddi örgütlenme kanıtıdır; yönetim biçimine tek başına kesin hüküm vermeye yetmez.
    • C) Tarımla kent oluşumu arasında hiçbir olası bağın bulunmaması
    • D) Sulama kanallarının yalnız modern dönemde yapılabilmesi
    • E) Kente ilişkin yazılı ve maddi veri karşılaştırmasının yasak olması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Sulama örgütlenme gerektirir, fakat somut siyasal rejimi belirlemek için ek tarihsel kanıt aranmalıdır.

  8. Sümer kentinde kil tablet ve depo kalıntıları bulundu. Araştırmacı “tüm yetişkinler okuryazardı, bütün mallar ücretsizdi” diyor. Hangi değerlendirme uygundur?

    • A) Tabletler halkın tamamının okuryazar olduğunu kesin kanıtlar.
    • B) Depo kalıntısı malların hiç değiştirilmediğini kanıtlar.
    • C) Bulgular kayıt ve depolama pratiklerini destekler; okuryazarlık oranı ile fiyat düzenini doğrudan kanıtlamaz.
    • D) Çivi yazısı her kültürde aynı dil demektir.
    • E) Arkeolojik veriler ekonomik yaşamla ilgili hiç bilgi vermez.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Maddi kanıtın kapsamı ile bütün nüfusa ve ekonomik kurumlara yönelik genelleme birbirinden ayrılmalıdır.

  9. İndus yazısı çözülemediği hâlde bir eser metni kesin kraliyet listesi sunuyor. En güçlü akademik sorun nedir?

    • A) Kent planına ait maddi buluntuların olması
    • B) Su kanalının gözlemlenebilir olması
    • C) Çömlek parçalarının sınıflandırılması
    • D) Yazılı işaretlerden güvenilir biçimde doğrulanamayan özel ad ve makamlar kesinleştirilmiştir.
    • E) Kazı tabakalarının belgelenmesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İndus yazısının güvenilir çözümü bulunmadığından kesin hükümdar adları bu yazıdan doğrudan doğrulanamaz.

  10. Rönesans ve sanayileşmeyi tek anda tüm dünyada ortaya çıkan süreçler olarak tanımlayan öğrenci hangi tarihsel yaklaşımı ihmal etmiştir?

    • A) Kronolojik kaynakların tarihlendirilmesini
    • B) Kültürel alışverişin olasılığını
    • C) Sanayileşmenin emek ilişkilerine etkisini
    • D) Rönesansın sanatla bağını
    • E) Bölgesel zaman farklarını ve süreçlerin çok nedenli gelişimini

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Tarihsel dönüşümler farklı toplumlarda farklı zamanlarda ve çoklu ekonomik, sosyal ve teknolojik etkenlerle gerçekleşir.

  11. Farklı dillerden çevrilen tıp metinlerini geliştirip yeni eser üreten Orta Çağ bilginleri için hangi yargı en tutarlıdır?

    • A) Bilimsel aktarım ve özgün üretim birbirini dışlamayan etkileşimli süreçlerdir.
    • B) Çeviri yapan toplumların asla yeni bilgi üretemeyeceği
    • C) Bilginin tek bir topluma ait olup değişmeden kaldığı
    • D) Bilimsel üretimin ancak modern fabrikalardan sonra başlayacağı
    • E) Tıp ile dil ve bilgi ağlarının hiçbir ilişkisinin bulunmadığı

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Tarihsel bilim ağlarında çeviri, tartışma, düzeltme ve özgün araştırma birlikte bulunabilir.

  12. Bir öğrenci Roma hukuk geleneğinin sonraki sistemlere etkisini açıklarken “modern temel hakların bütün kapsamı Roma’da aynen vardı” diyor. Sorunu nedir?

    • A) Roma hukukunun tarihî etkisini kabul etmesi
    • B) Tarihsel etkiyi çağdaş hukuk kurumlarıyla özdeşleştirerek anakronizm yapması
    • C) Dönemlere ait metinlerin karşılaştırılmasını önermesi
    • D) Hukuk kurumları arasındaki farklılıkları belirtmesi
    • E) Geçmişi kendi döneminin koşullarında incelemesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Roma hukukunun sonraki geleneğe etkisi, bütün çağdaş hakların aynı biçimiyle Antik Roma’da bulunduğu anlamına gelmez.

  13. İpek Yolu üzerindeki belirli bir yüzyıla ait ticaret rotasını bütün çağların tek değişmez güzergâhı gibi sunmak hangi hataya yol açar?

    • A) Tarihsel haritaların kanıt değerini artırır.
    • B) Deniz ticaretini otomatik biçimde tümüyle kanıtlar.
    • C) Zaman, siyasi koşullar ve coğrafyaya göre değişen çok merkezli ağları görünmez kılar.
    • D) İpek Yolu kavramının tek bir tüccarı ifade ettiğini gösterir.
    • E) Kültürler arası temasların bütün dönemlerde aynı ölçüde gerçekleştiğini doğrular.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Ticaret ve bilgi dolaşımı belirli siyasi, ekonomik ve çevresel koşullara göre farklı kara ve deniz bağlantıları kullanmıştır.

  14. Bir ekip “okulda çöp sorunu var” diyerek 500 afiş dağıtıyor; müdahale öncesi ve sonrası atık miktarını ölçmüyor. En ciddi değerlendirme sınırı nedir?

    • A) Afişlerin hazırlanmasının etkinlik sayılmaması
    • B) Projenin hiçbir kaynağa ihtiyacı bulunmaması
    • C) Ön test yapılmadığı için afiş sayısının da bilinmemesi
    • D) Afiş çıktısı bilinse de hedeflenen atık azalmasının gerçekleşip gerçekleşmediği ölçülmemiştir.
    • E) Her sosyal projenin yalnız tarihsel kaynakla yürütülmesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Ürün üretimi çıktı göstergesidir; hedeflenen sonuç için atık miktarı gibi uygun ölçüm gerekir.

  15. Bir proje planında “yeterli gönüllü” girdisi, “atölye yürütme” etkinliği, “200 katılımcı eğitildi” çıktısı ve “davranışlar kalıcı değişti” sonucu yazılıdır. Hangisi sonuç iddiasını doğrulamak için en gereklidir?

    • A) Katılımcı sayısının tekrar sayılması
    • B) Atölye afişinin daha büyük basılması
    • C) Gönüllülerin adlarının bir kez daha yazılması
    • D) Etkinlik yerinin fotoğrafının çekilmesi
    • E) Gözlenebilir davranışın başlangıç ve izleme dönemlerinde uygun göstergelerle ölçülmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kalıcı davranış değişimi ancak o davranışa ilişkin uygun zaman aralıklı verilerle desteklenebilir.

  16. Bir ekip proje sonrası başarı için yalnız katılımcılara “etkinliği beğendiniz mi?” soruyor. Hangisi yöntemsel açıdan daha güçlü tamamlayıcı olur?

    • A) Başlangıç ve sonrasında hedeflenen davranışı aynı koşullarda ölçmek, sınırlılıkları raporlamak
    • B) Yalnız beğenen katılımcıların verisini seçmek
    • C) Memnuniyet ile nedensel etkiyi eşitlemek
    • D) Soruları projenin başarısı kesinleşene dek değiştirmek
    • E) Verilerin toplanma yöntemini gizlemek

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Memnuniyet tepkisi değerlidir ama hedef davranışın değiştiğini tek başına kanıtlamaz; doğrudan uygun göstergeler gereklidir.

  17. Proje sonunda devamsızlık azalıyor ancak aynı dönemde okulun ulaşım hizmeti de iyileşiyor. Yürütücü “azalışın tamamı bizim projeden” diyor. Bu iddia nasıl değerlendirilmelidir?

    • A) Devamsızlık azaldıysa tüm nedenler otomatik belli olur.
    • B) Eşzamanlı diğer değişkenler nedeniyle nedensel katkı ek karşılaştırmalar olmadan kesinleştirilemez.
    • C) Ulaşım hizmeti devamsızlığı hiçbir zaman etkileyemez.
    • D) Ön-son karşılaştırma nedenselliği her koşulda kusursuz kanıtlar.
    • E) Nitel görüşmeler ve diğer veriler değerlendirmede hiç kullanılamaz.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Aynı dönemdeki dış müdahaleler sonuç üzerinde etkili olabilir; nedensellik analizinde bu karıştırıcı etkenler dikkate alınır.

  18. Çocuklarla yürütülen projede veriler izin alındıktan sonra sosyal medyada ad-soyad ve sağlık bilgileriyle açık yayımlanacak. Hangi düzeltme en uygundur?

    • A) İzin varsa her kişisel veriyi her platformda sınırsız paylaşmak
    • B) Projenin sonunda mahremiyet kararını vermek
    • C) Amaçla sınırlı veri toplamak, gerekli geçerli izinleri ve gizlilik önlemlerini ayrı ayrı değerlendirmek
    • D) Öğrencileri bilgilendirmeden verileri yayımlamak
    • E) Hassas bilgileri daha çok kişiye göndermek

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İzin, sınırsız kullanım yetkisi vermez; veri minimizasyonu, geçerli hukuki dayanak ve koruyucu süreçler önemlidir.

  19. Bir mahalle projesinde ağaç dikimi başarıyla tamamlanıyor fakat iki yıl içinde bakım yokluğundan ağaçların çoğu kuruyor. Tasarımdaki en belirgin boşluk nedir?

    • A) Başlangıçta ağaç dikilmiş olmasının veri olarak sayılması
    • B) Çıktı göstergesinin kaydedilmiş olması
    • C) Paydaşların varlığının araştırma konusu olması
    • D) Proje sonrası bakım sorumluluğu, kaynak ve takip planının kurulmamış olması
    • E) Dikim tarihinin not edilmesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kısa vadeli çıktı elde edilmiş olsa da sürdürülebilirlik ve uzun vadeli sonuç için bakım ve kaynak planı şarttır.

  20. Bir proje problemi “öğrencilerin ilgisizliği”, neden olarak “düşük katılım”, sonuç olarak “etkinlik yetersizliği” biçiminde yazılıyor. Daha sağlam problem ağacı nasıl kurulmalıdır?

    • A) Önce bir etkinlik seçilip bunun her sorunu çözdüğü ilan edilmelidir.
    • B) Neden ve sonuç başlıkları açıklama yapılmadan karıştırılmalıdır.
    • C) Öğrencilerin kişiliğine ilişkin etiketler kanıt yerine kullanılmalıdır.
    • D) Veriler yalnız proje bittikten sonra uydurulmalıdır.
    • E) Merkeze ölçülebilir sorun konmalı, olası nedenler ve gözlenen sonuçlar veriyle ayrı doğrulanmalıdır.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Problem ağacı sorun, neden ve sonuçları ayrıştırır; etiketleyici varsayımlar yerine ölçülebilir olgulara dayanır.