Nil, hiyeroglif ve piramitlerle öne çıkan uygarlık hangisidir?
- A) Eski Mısır
- B) Kök Türkler
- C) Urartular
- D) Asya Hunları
- E) Lidyalılar
Doğru cevap: A
Çözüm: Bu kültürel unsurlar Eski Mısırla ilişkilidir.
Asya Hunları tarihinde onlu ordu teşkilatıyla ilişkilendirilen hükümdar kimdir?
- A) Attila
- B) Bumin Kağan
- C) Kutluk Kağan
- D) Bilge Kağan
- E) Mete Han
Doğru cevap: E
Çözüm: Onlu teşkilat okul tarih anlatımında Mete Hanla ilişkilendirilir.
Devlet adında Türk sözünü ilk kullanan devlet hangisidir?
- A) Asya Hunları
- B) Uygurlar
- C) Avrupa Hunları
- D) Avarlar
- E) Kök Türkler
Doğru cevap: E
Çözüm: Kök Türkler devlet adında Türk sözünü kullanan ilk siyasi oluşum olarak anılır.
I. Kök Türk Devleti'nin kuruluşunda öne çıkan hükümdar kimdir?
- A) Mete Han
- B) Attila
- C) Kutluk Kağan
- D) Bumin Kağan
- E) Kül Tigin
Doğru cevap: D
Çözüm: I. Kök Türk Devleti 552de Bumin Kağanla ilişkilidir.
II. Kök Türk Devleti'nin kuruluşunu sağlayan hükümdar kimdir?
- A) Bumin Kağan
- B) Mete Han
- C) Kutluk (İlteriş) Kağan
- D) Attila
- E) Teoman
Doğru cevap: C
Çözüm: II. Kök Türk Devleti 682de Kutluk öncülüğünde kuruldu.
Yerleşik kültür, Maniheizm etkisi ve yazılı eserlerle öne çıkan Türk topluluğu hangisidir?
- A) Asya Hunları
- B) Avrupa Hunları
- C) Avarlar
- D) Peçenekler
- E) Uygurlar
Doğru cevap: E
Çözüm: Uygurlarda şehir yaşamı, dinî ve yazılı kültür dikkat çeker.
Orta Asya'da konargöçer hayvancılığın yaygınlığı en doğrudan hangisiyle açıklanabilir?
- A) Tropik yağmur ormanlarının yoğunluğu
- B) Yalnız deniz taşımacılığı
- C) Sanayi fabrikalarının çokluğu
- D) Bozkır otlakları ve karasal iklim koşulları
- E) Bütün bölgelerin sürekli karla kaplı olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Bozkır ve otlak koşulları mevsimlik hayvancılığı desteklemiştir.
Avrupa Hunlarının Roma ile mücadeleleri bakımından öne çıkan hükümdarı kimdir?
- A) Mete Han
- B) Bumin Kağan
- C) Bilge Kağan
- D) Kutluk Kağan
- E) Attila
Doğru cevap: E
Çözüm: Attila Avrupa Hunlarının önde gelen hükümdarıdır.
I. Kök Türk Devleti hangi yüzyılın ortasında kuruldu?
- A) IV. yüzyıl
- B) VIII. yüzyıl
- C) X. yüzyıl
- D) VI. yüzyıl
- E) XII. yüzyıl
Doğru cevap: D
Çözüm: 552 yılı VI. yüzyıldır.
Orhun Yazıtları hangi devletin dönemine aittir?
- A) I. Kök Türk Devleti
- B) Asya Hun Devleti
- C) Uygur Kağanlığının kurucu dönemi
- D) II. Kök Türk Devleti
- E) Avrupa Hun Devleti
Doğru cevap: D
Çözüm: Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk yazıtları II. Kök Türk dönemindedir.
Uygur Kağanlığının Orhun bölgesindeki siyasi egemenliğinin 840'ta sona ermesinde etkili topluluk hangisidir?
- A) Fenikeliler
- B) Kırgızlar
- C) Romalılar
- D) Hititler
- E) Mısırlılar
Doğru cevap: B
Çözüm: 840ta Kırgız saldırıları Uygur Kağanlığının siyasi merkezini etkiledi.
Eski Türklerde töre kavramı hangisini ifade eder?
- A) Yalnız kağanın bireysel özel eşyası
- B) Ordu birliğinin tek atı
- C) Gelenek ve ortak hukuk kuralları
- D) Yabancı tüccarın gümrük makbuzu
- E) Çivi yazısıyla kaydedilmiş Babil yasası
Doğru cevap: C
Çözüm: Töre ortak norm ve hukuk düzeniyle ilgilidir.
Eski Türklerde kurultay/toy kurumunun temel niteliği hangisidir?
- A) Modern çok partili parlamento
- B) Yalnız pazar yeri
- C) Devlet meselelerinin görüşüldüğü danışma toplantısı
- D) Sadece tarım takvimi
- E) Göç yolları üzerindeki gümrük vergisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kurultay devlet işlerinin müzakere edildiği bir kurumsal ortamdır.
552de kurulan devletin adında Türk sözü bulunurken VIII. yüzyıl yazıtları hangi devlete aittir?
- A) İkisi de yalnız Uygur dönemidir
- B) I. Kök Türk kuruluşu ve II. Kök Türk yazıtları
- C) I. devlet Avrupa Hun, yazıtlar Hitittir
- D) İkisi de Asya Hunlarınındır
- E) Kuruluş Roma, yazıtlar Asurdur
Doğru cevap: B
Çözüm: Buminin devleti I. Kök Türk; Orhun Yazıtları II. Kök Türk dönemindedir.
Bir araştırmacı Uygurlardaki tapınak mimarisi, yerleşik tarım ve çeviri eserlerini inceliyorsa hangi sonuç daha isabetlidir?
- A) Bütün Türklerin tarımı ilk kez XVI. yüzyılda öğrendiği
- B) Uygurların yalnız sözlü kültüre sahip olduğu
- C) İslam öncesi Türklerin hiç ticaret yapmadığı
- D) Uygur kültüründe yerleşik yaşam ve yazılı üretimin geliştiği
- E) Tüm Uygurların her dönemde aynı inancı taşıdığı
Doğru cevap: D
Çözüm: Yapılar ve yazılı eserler bazı Uygur çevrelerinde yerleşik kültürü gösterir.
Orhun Yazıtlarının yalnız siyasi övgü içermediği, halk ve yöneticilere öğütler taşıdığı dikkate alındığında hangi ifade daha doğrudur?
- A) Yazıtlar yalnız mezar taşındaki rakamlardır
- B) Yazıtlar dönemin yönetim ve toplum anlayışına kaynaklık eder
- C) Yazıtlar modern anayasanın kopyasıdır
- D) Yazıtlar hiçbir siyasal düşünce barındırmaz
- E) Yazıtlar I. Kök Türk kuruluşundan önce yazılmıştır
Doğru cevap: B
Çözüm: Yazıtlar devlet-millet ilişkisi ve dönemin siyasi söylemini içerir.
Kut ve töreyi karşılaştıran bir öğrencinin hangi açıklaması doğrudur?
- A) Kut hükümdarlığın meşruiyeti, töre ortak hukuk ve geleneklerle ilgilidir
- B) Kut yalnız ticaret vergisi, töre yalnız askeri birimdir
- C) Kut yazı, töre para birimidir
- D) Kut yalnız halk oyunu, töre kent surudur
- E) Kut Roma hukuku, töre Pers satraplığıdır
Doğru cevap: A
Çözüm: Kut ve töre farklı siyasal-kültürel kavramlardır.
Bir tarihçi Kavimler Göçünü Batı Roma'nın çöküşünün tek ve yeterli sebebi olarak sunuyorsa hangi tarihsel düşünme hatası vardır?
- A) Birincil kaynağı bağlamına yerleştirmek
- B) Ekonomik etkenleri karşılaştırmak
- C) Farklı kronikleri birlikte okumak
- D) Süreklilik ve değişimi ayrı izlemek
- E) Çok etkenli süreci tek nedene indirgemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Geç Antik Çağ dönüşümleri siyaset, ekonomi, ordu ve topluluk hareketleriyle ilişkilidir.
Bugünkü ulus-devlet sınırlarını VIII. yüzyıl bozkır siyasi haritasına aynen çizmek hangi hata türüne örnektir?
- A) Kronolojik sıralama
- B) Kaynak çeşitlendirme
- C) İç tenkit
- D) Anakronizm
- E) Tarihsel empati
Doğru cevap: D
Çözüm: Günümüz siyasi kavram ve sınırlarını geçmişe aynen yansıtmak anakronizmdir.
Tarih dersinde bir hükümdarın kararını kendi döneminin siyasi ve ekonomik koşullarıyla anlamaya çalışan öğrenci hangi beceriyi kullanmaktadır?
- A) Sadece tarihsiz ezber
- B) Tarihsel empati
- C) Geleceği kesin tahmin
- D) Sayısal veri uydurma
- E) Kaynağı doğrudan kopyalama
Doğru cevap: B
Çözüm: Tarihsel empati dönemin koşullarında aktörün bakış açısını anlamaya çalışmaktır.