751 yılında Abbasiler ile Tang Çin kuvvetlerinin karşılaştığı savaş hangisidir?
- A) Talas Savaşı
- B) Dandanakan Savaşı
- C) Miryokefalon Savaşı
- D) Kösedağ Savaşı
- E) Malazgirt Savaşı
Doğru cevap: A
Çözüm: Talas Savaşı 751'de gerçekleşti.
Kutadgu Bilig adlı eserin yazarı kimdir?
- A) Kaşgarlı Mahmud
- B) Nizamülmülk
- C) Edip Ahmet Yüknekî
- D) Yusuf Has Hacip
- E) Ahmed Yesevî
Doğru cevap: D
Çözüm: Kutadgu Bilig Yusuf Has Hacip'e aittir.
Dîvânu Lugâti't-Türk'ün yazarı kimdir?
- A) Yusuf Has Hacip
- B) Kaşgarlı Mahmud
- C) Nizamülmülk
- D) Ali Şîr Nevâî
- E) Evliya Çelebi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kaşgarlı Mahmud Türk dili ve söz varlığı üzerine bu eseri hazırladı.
Hindistan seferleriyle öne çıkan Türk-İslam hükümdarı kimdir?
- A) Alp Arslan
- B) Osman Bey
- C) Gazneli Mahmud
- D) Orhan Bey
- E) II. Mehmed
Doğru cevap: C
Çözüm: Gazneli Mahmud'un Hindistan seferleri siyasi ve kültürel etkiler doğurdu.
1040 Dandanakan Savaşı'nda Selçuklular hangi devlete karşı kazandı?
- A) Gazneliler
- B) Bizans
- C) Osmanlılar
- D) Memlükler
- E) Safeviler
Doğru cevap: A
Çözüm: Dandanakan Selçuklu-Gazneli mücadelesidir.
1071 Malazgirt Muharebesi'nde Selçuklu sultanı kimdir?
- A) Melikşah
- B) Alp Arslan
- C) I. Kılıç Arslan
- D) Nizamülmülk
- E) Tuğrul Bey
Doğru cevap: B
Çözüm: Malazgirt zaferi Alp Arslan döneminde kazanıldı.
Selçuklu döneminde Siyasetname adlı eser kiminle ilişkilidir?
- A) Kaşgarlı Mahmud
- B) Nizamülmülk
- C) Ahmed Yesevî
- D) Kâtip Çelebi
- E) İbrahim Müteferrika
Doğru cevap: B
Çözüm: Siyasetname devlet yönetimini ele alan Nizamülmülk'ün eseridir.
Talas Savaşı ile Türklerin İslamiyet'i kabulü arasındaki ilişki için en doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Savaşın ertesi günü bütün Türk toplulukları Müslüman oldu
- B) Talas'tan önce Türklerle Müslümanlar hiç karşılaşmadı
- C) Savaş Türkçenin tümüyle terk edilmesine yol açtı
- D) Savaş ilişkileri etkiledi ancak İslamlaşma uzun bir süreçte gerçekleşti
- E) Talas'ta Osmanlı Devleti kuruldu
Doğru cevap: D
Çözüm: Dinî ve toplumsal dönüşüm tek bir askerî olaya indirgenmez.
Kutadgu Bilig ile Dîvânu Lugâti't-Türk'ü ayıran temel özellik hangisidir?
- A) İlki Osmanlı vergi kaydı, ikincisi savaş antlaşmasıdır
- B) İkisi de Nizamülmülk tarafından yazılmıştır
- C) İlki yönetim ahlakı, ikincisi Türk dili ve söz varlığı üzerinde durur
- D) İlki deniz haritası, ikincisi tıp ansiklopedisidir
- E) İkisi de XVII. yüzyıl eseridir
Doğru cevap: C
Çözüm: Yusuf Has Hacip yönetim ve adaleti, Kaşgarlı Mahmud dili işler.
1040 Dandanakan'ın Selçuklu tarihi bakımından temel siyasi sonucu hangisidir?
- A) Büyük Selçukluların bağımsız devlet varlığının pekişmesi
- B) Bizans İmparatorluğunun sona ermesi
- C) Osmanlı tahtının kurulması
- D) Anadolu Selçuklularının Moğollara bağlanması
- E) İstanbul'un fethedilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Dandanakan bağımsız Büyük Selçuklu iktidarının kuruluşuyla ilgilidir.
Selçuklu ikta düzeni hakkında hangi ifade doğrudur?
- A) Belirli gelirlerden yararlanma yetkisi hizmet karşılığında tahsis edilebilirdi
- B) Toprak kayıtsız şartsız kişisel mülk hâline gelirdi
- C) Yalnız deniz ticaretinde kullanılabilirdi
- D) Sadece diplomatik unvan dağıtımıydı
- E) Maliye ile hiçbir ilişkisi bulunmazdı
Doğru cevap: A
Çözüm: İkta devlet gelirleri ve hizmet yükümlülüğü arasındaki bağlantıdır.
Nizamiye medreselerinin işlevi için hangi ifade uygundur?
- A) Eğitim ve ilmiye çevreleriyle yönetim kadrolarının gelişimine katkı sağlamak
- B) Yalnız ticari gümrük vergisi toplamak
- C) Deniz filosuna savaş gemisi üretmek
- D) Taşra dirliklerini satın almak
- E) Yalnız evlilik kayıtları tutmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Nizamiye medreseleri eğitim kurumlarıdır.
1071 Malazgirt ile 1176 Miryokefalon nasıl ayırt edilir?
- A) İkisi de Osmanlı-Memlük savaşıdır
- B) Malazgirt Büyük Selçuklu, Miryokefalon Türkiye Selçuklu-Bizans savaşıdır
- C) Miryokefalon Malazgirt'ten önce yapılmıştır
- D) Malazgirt Moğol-Selçuklu savaşıdır
- E) İki savaşın da tarafı Gazneliler ve Karluklardır
Doğru cevap: B
Çözüm: İki muharebe farklı Selçuklu dönemlerinde Bizans ile yaşandı.
Anadolu'da Saltuklu, Mengücekli ve Artuklu örnekleri hangi süreci gösterir?
- A) Bütün Anadolu'nun tek başkentten aynı tarihte yönetildiğini
- B) İlk Osmanlı matbaasının kurulmasını
- C) XIX. yüzyıl anayasal dönüşümünü
- D) Malazgirt sonrasında farklı bölgelerde Türk siyasi ve kültürel oluşumlarının güçlenmesini
- E) Bütün yerel mimari faaliyetlerin sona ermesini
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk beylikler farklı merkezlerde siyasi ve kültürel varlık gösterdi.
Bir öğretmen Talas'ı işledikten sonra öğrencinin 'Türkler 751'de bütünüyle Müslümanlaştı' demesini hangi gerekçeyle düzeltmelidir?
- A) Bütün Türk devletleri Talas'tan önce Osmanlı'ya bağlıdır
- B) Savaşın hiçbir siyasi sonucu olmamıştır
- C) Siyasi temasın etkisi ile farklı bölgelerde yüzyıllara yayılan dinî dönüşüm aynı şey değildir
- D) İslamiyet Orta Asya'da ilk kez XVI. yüzyılda duyulmuştur
- E) Talas yalnız deniz ticaretini düzenleyen antlaşmadır
Doğru cevap: C
Çözüm: Tarihsel değişimlerin farklı hız ve ölçekleri vardır.
Kutadgu Bilig, Dîvânu Lugâti't-Türk ve Siyasetname'yi birlikte inceleyen araştırmacı hangi soruyu en doğrudan sorabilir?
- A) Osmanlı donanmasının XIX. yüzyıl tonajını
- B) Roma yollarının inşa maliyetlerini
- C) Bütün eserlerin tek dil ve tek türde yazıldığını
- D) Türk-İslam dünyasında yönetim düşüncesi ve dil bilgisinin yazılı eserlerde nasıl yer bulduğunu
- E) Anadolu'daki ilk matbaanın açılış gününü
Doğru cevap: D
Çözüm: Eserlerin türü ve amacı farklı olsa da zihniyet tarihine katkı sunar.
1040 Dandanakan, 1071 Malazgirt ve 1243 Kösedağ olaylarını eşleştiren hangi seçenek doğrudur?
- A) Selçuklu-Roma; Osmanlı-Memlük; Gazneli-Bizans
- B) Gazneli-Selçuklu; Selçuklu-Bizans; Türkiye Selçuklu-Moğol
- C) Osmanlı-Safevi; Selçuklu-Moğol; Roma-Memlük
- D) Karahanlı-Osmanlı; Bizans-Gazneli; Safevi-Venedik
- E) Moğol-Abbasi; Memlük-Gazneli; Uygur-Osmanlı
Doğru cevap: B
Çözüm: Savaşların taraflarını dönemlerinden ayrı eşleştirmek karışıklık yaratır.
Bir ikta belgesi görevliye gelir tahsisini gösteriyor ancak toprağın satılabileceğini söylemiyor. Hangi çıkarım kanıta uygundur?
- A) Görevli araziyi dilediği gibi satmak zorundadır
- B) Belge yalnız askerî rütbe listesi içerir
- C) Mülkiyet hakkında hüküm bulunmadığı için hiçbir gelir tahsisi olmamıştır
- D) Sistem yalnız deniz korsanlığına dayanmıştır
- E) Gelirden yararlanma yetkisi ile mülkün sınırsız özel sahipliği aynı değildir
Doğru cevap: E
Çözüm: Gelir tahsisi kaydı doğrudan özel mülkiyet kanıtı sayılmaz.
1040-1071-1176-1243 olay sırası için hangi tarihsel süreç çizgisi daha tutarlıdır?
- A) Büyük Selçuklu kuruluşu → Malazgirt → Türkiye Selçuklu-Bizans zaferi → Moğol üstünlüğü
- B) Osmanlı kuruluşu → Tanzimat → Islahat → II. Meşrutiyet
- C) Kösedağ → Dandanakan → Miryokefalon → Malazgirt
- D) Miryokefalon → Talas → Karlofça → Kösedağ
- E) İstanbul'un fethi → Miryokefalon → Talas → Dandanakan
Doğru cevap: A
Çözüm: Dört tarih farklı devlet ve siyasi dönüşümlerle ilişkilidir.
Bir tarihçi Malazgirt zaferinden hemen sonra bütün Anadolu kentlerinin tek bir Türk devleti tarafından yönetildiğini yazıyor. Temel sorun nedir?
- A) 1071 tarihinin XI. yüzyılda olması
- B) Malazgirt'te Bizans ordusunun bulunması
- C) Siyasi değişimi kaynaklarla incelemek istemesi
- D) Anadolu'nun farklı bölgelerinden söz etmesi
- E) Yüzyıllara yayılan ve farklı aktörleri içeren dönüşümü tek güne indirgemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Zafer etkiliydi; siyasi yerleşme ve kültürel dönüşüm aşamalı oldu.