1176 Miryokefalon Muharebesi hangi devletle Bizans arasında yaşanmıştır?
- A) Türkiye Selçuklu Devleti
- B) Karahanlı Devleti
- C) Gazneli Devleti
- D) Uygur Kağanlığı
- E) Harzemşah Devleti
Doğru cevap: A
Çözüm: Miryokefalon Türkiye Selçuklu-Bizans mücadelesidir.
1243 Kösedağ Savaşı'nda Türkiye Selçuklularına üstün gelen güç hangisidir?
- A) Gazneliler
- B) Venedikliler
- C) Fransızlar
- D) Safeviler
- E) Moğollar
Doğru cevap: E
Çözüm: Kösedağ sonrasında Anadolu'da Moğol etkisi arttı.
Osmanlı Devleti'nde 1453 İstanbul'un fethini gerçekleştiren padişah kimdir?
- A) I. Selim
- B) II. Mehmed
- C) I. Süleyman
- D) II. Mahmud
- E) III. Selim
Doğru cevap: B
Çözüm: İstanbul II. Mehmed döneminde fethedildi.
1514 Çaldıran Savaşı hangi Osmanlı padişahı dönemindedir?
- A) II. Mehmed
- B) II. Abdülhamid
- C) I. Selim
- D) III. Ahmed
- E) IV. Murad
Doğru cevap: C
Çözüm: Çaldıran Savaşı Yavuz Sultan Selim dönemindedir.
Osmanlı Divan-ı Hümayununda mali işlerden sorumlu görevli kimdir?
- A) Kazasker
- B) Nişancı
- C) Kaptanıderya
- D) Defterdar
- E) Reisülküttap
Doğru cevap: D
Çözüm: Defterdar merkezî mali işlerle ilgilenirdi.
Osmanlı Devleti'nde hükümdarın tuğrası ve resmî yazışmalarla ilişkili divan üyesi kimdir?
- A) Defterdar
- B) Kazasker
- C) Nişancı
- D) Şeyhülislam
- E) Yeniçeri ağası
Doğru cevap: C
Çözüm: Nişancı tuğra ve belge işleriyle ilişkilidir.
Osmanlı taşra dirlik düzeninde atlı asker yetiştiren zümre hangisidir?
- A) Yeniçeriler
- B) Leventler
- C) Cebeciler
- D) Tımarlı sipahiler
- E) Bostancılar
Doğru cevap: D
Çözüm: Tımarlı sipahiler dirlik gelirleri karşılığında askerî hizmet sunardı.
Türkiye Selçuklularının kervansaray yatırımlarının temel amacıyla en uygun ilişki hangisidir?
- A) Bütün tarımı yasaklamak
- B) Yalnız askerî törenler düzenlemek
- C) İstanbul Boğazını kapatmak
- D) Sadece sarayda kitap basmak
- E) Ticaret güzergâhlarında güvenlik ve konaklamayı desteklemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Kervansaraylar yol ağı ve ticari hayatla ilişkilidir.
1243 Kösedağ'dan sonra Anadolu'da görülen siyasi değişim hangisidir?
- A) Bizans'ın kesin ve sürekli sona ermesi
- B) Osmanlı anayasal düzeninin başlaması
- C) Karahanlıların yeniden kurulması
- D) Anadolu'daki ticaretin bir günde bitmesi
- E) Selçuklu merkezî gücünün zayıflaması ve beyliklerin güçlenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Moğol üstünlüğü Anadolu siyasi güç dengelerini değiştirdi.
Osmanlı Beyliğinin kuruluşunu değerlendirirken neden tek bir faktör yeterli değildir?
- A) Beylik bir günde bütün Akdeniz'i yönetmiştir
- B) Erken döneme ait bütün kaynaklar olaylarla eş zamanlıdır
- C) XIX. yüzyıl kanunları XIII. yüzyılda geçerliydi
- D) Sınır siyaseti, göç, ticaret ve yerel ilişkiler birlikte etkili olmuştur
- E) Bütün komşu devletler aynı yönetime sahipti
Doğru cevap: D
Çözüm: Erken Osmanlı tarihinin nedenleri çok boyutludur.
Osmanlı'nın Rumeli'ye iskân politikaları için en uygun işlev hangisidir?
- A) Yalnız resmî devlet dilini değiştirmek
- B) Ticari yolları tümüyle kapatmak
- C) Devletin şehir kurmasını yasaklamak
- D) Tüm Balkan topluluklarını aynı gün aynı dine geçirmek
- E) Sınır güvenliği ve yerleşim düzenini desteklemek
Doğru cevap: E
Çözüm: İskân üretim, güvenlik ve idareyle bağlantılıydı.
Osmanlı merkezinde kazaskerin görev alanıyla en ilgili faaliyet hangisidir?
- A) Devletin bütün gümrük gelirlerini tek başına tahsil
- B) Yargı ve ilmiye görevlileriyle ilgili işlemler
- C) Sadece donanma kaptanlığı
- D) Padişah tuğrasını çizmek
- E) Sarayın günlük ekmek üretimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kazasker askerî sınıf yargısı ve ilmiye atamalarında görev almıştır.
Kapıkulu askerleri ile tımarlı sipahiler hangi bakımdan ayrılır?
- A) İkisi de yalnız XVII. yüzyıl tüccarıdır
- B) Birincisi Selçuklu medresesi, ikincisi Roma filosudur
- C) Tımarlı sipahiler yalnız saray şairidir
- D) Birincisi merkezî askerî yapı, ikincisi dirlik gelirine bağlı taşra atlı gücüyle ilişkilidir
- E) Kapıkulu askerleri vergi memurluğundan başka iş yapmaz
Doğru cevap: D
Çözüm: Merkez ve taşra askerî örgütlenmesinin kaynakları farklıdır.
Kervansaray kalıntısı, liman gümrük kaydı ve ticaret antlaşması birlikte bulunuyorsa hangi yorum en güçlüdür?
- A) Ekonominin yalnız kapalı köylerden oluştuğu
- B) Tüm şehirlerin aynı miktarda vergi aldığı
- C) Tüccarların her zaman aynı rotayı kullandığı
- D) Türkiye Selçuklu ticaretinin kara ve deniz bağlantılarıyla yürüdüğü
- E) Bütün ticaretin askerî seferlerden ibaret olduğu
Doğru cevap: D
Çözüm: Farklı kanıtlar ticaret ağlarının çeşitliliğini gösterir.
Kösedağ sonrasına ait bir şehir vakfiyesiyle yerel beyliğe ait bir sikkenin aynı bölgede bulunması hangi sonucu destekler?
- A) Bölgede yerleşimin tamamen sona erdiğini
- B) Tüm kültürel uygulamaların yasaklandığını
- C) Merkezî güç zayıflarken bazı toplumsal kurumların devam edip siyasi otoritenin değişebildiğini
- D) Moğol etkisinin hiç görülmediğini
- E) Bütün halkın aynı dili kullandığını
Doğru cevap: C
Çözüm: Siyasi değişim kültürel ve kurumsal sürekliliği tamamen dışlamaz.
Erken Osmanlı dönemine ilişkin XIV. yüzyıl olayını yüz yıl sonra anlatan kronik hangi nedenle eleştirel okunmalıdır?
- A) Geç tarihli her eser mutlaka sahtedir
- B) Yazılı kaynaklar tarih araştırmasında kullanılamaz
- C) Olayla anlatım arasındaki zaman ve yazarın amacı aktarılan bilgiyi etkileyebilir
- D) Yalnız maddi kalıntılar kesin tarih verir
- E) Kroniğin dilini incelemek yasaktır
Doğru cevap: C
Çözüm: Kaynağın yazılış bağlamı ve diğer belgelerle karşılaştırılması gerekir.
Osmanlı iskânını anlatan belgede sınır köyüne aile yerleştirilmesi ve üretim yükümlülüğü geçiyor. Hangisi doğrudan desteklenir?
- A) Bütün Balkan toplumlarının aynı dinî kimliği zorunlu benimsemesi
- B) Yerleşme politikasının güvenlik ve iktisadi amaçlarla ilişkilendirilebilmesi
- C) Tüm üretim araçlarının eşit paylaşılması
- D) Bütün Osmanlı şehirlerinin aynı tarihte kurulması
- E) Fethedilen bölgelerde yerel kurum kalmaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Tek belge sınırlı bir uygulamanın amacına ışık tutabilir.
1453, 1514, 1517 ve 1526 tarihlerini doğru hükümdar ve olayla eşleştiren seçenek hangisidir?
- A) I. Selim–İstanbul; II. Mehmed–Ridaniye; III. Selim–Mohaç
- B) II. Mehmed–İstanbul; I. Selim–Çaldıran ve Ridaniye; I. Süleyman–Mohaç
- C) II. Mahmud–İstanbul; I. Süleyman–Çaldıran; Osman Bey–Ridaniye
- D) Orhan Bey–İstanbul; III. Ahmed–Çaldıran; II. Abdülhamid–Mohaç
- E) Alp Arslan–İstanbul; Bumin Kağan–Ridaniye; I. Mesud–Mohaç
Doğru cevap: B
Çözüm: Dört olay farklı hükümdar ve yüzyılların kronolojisiyle ilişkilidir.
Defterdar, kazasker ve nişancı görevlerini karşılaştıran hangi ifade isabetlidir?
- A) Üçü de yalnız donanma kaptanıdır
- B) Defterdar yalnız kadı atar; nişancı hazinenin tek sahibidir
- C) Kazasker toprakları özel mülke dönüştürür
- D) Nişancı kervansaraylarda esnaf denetimi dışında görev yapmaz
- E) Defterdar maliye; kazasker yargı/ilmiye; nişancı resmî belge ve tuğrayla ilgilidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Makamlar farklı işlevlere sahiptir ve görevler tarihsel dönemle incelenmelidir.
Bir öğrenci Osmanlı'daki bütün askerlerin devşirme ile seçildiğini iddia ediyor. Hangi karşı örnek bu genellemeyi doğrudan çürütür?
- A) Bazı kapıkulu birliklerinin merkezde bulunması
- B) Padişahın divana katılması
- C) Müderrislerin ders vermesi
- D) Loncaların esnafı örgütlemesi
- E) Tımar dirliği karşılığında hizmet sunan taşra sipahileri
Doğru cevap: E
Çözüm: Tımarlı sipahiler askerî insan kaynağının devşirmeden ibaret olmadığını gösterir.