Zor Test

ÖABT Sosyal Bilgiler Türk-İslam Devletleri, Türkiye Selçukluları ve Osmanlı Tarihi - Zor Test

ÖABT Sosyal Bilgiler Türk-İslam Devletleri, Türkiye Selçukluları ve Osmanlı Tarihi konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Sosyal Bilgiler
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Türk-İslam Devletleri, Türkiye Selçukluları ve Osmanlı Tarihi
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Bir öğretmen Talas'ı işledikten sonra öğrencinin 'Türkler 751'de bütünüyle Müslümanlaştı' demesini hangi gerekçeyle düzeltmelidir?

Soru 2 / 20

Kutadgu Bilig, Dîvânu Lugâti't-Türk ve Siyasetname'yi birlikte inceleyen araştırmacı hangi soruyu en doğrudan sorabilir?

Soru 3 / 20

1040 Dandanakan, 1071 Malazgirt ve 1243 Kösedağ olaylarını eşleştiren hangi seçenek doğrudur?

Soru 4 / 20

Bir ikta belgesi görevliye gelir tahsisini gösteriyor ancak toprağın satılabileceğini söylemiyor. Hangi çıkarım kanıta uygundur?

Soru 5 / 20

1040-1071-1176-1243 olay sırası için hangi tarihsel süreç çizgisi daha tutarlıdır?

Soru 6 / 20

Bir tarihçi Malazgirt zaferinden hemen sonra bütün Anadolu kentlerinin tek bir Türk devleti tarafından yönetildiğini yazıyor. Temel sorun nedir?

Soru 7 / 20

Kervansaray kalıntısı, liman gümrük kaydı ve ticaret antlaşması birlikte bulunuyorsa hangi yorum en güçlüdür?

Soru 8 / 20

Kösedağ sonrasına ait bir şehir vakfiyesiyle yerel beyliğe ait bir sikkenin aynı bölgede bulunması hangi sonucu destekler?

Soru 9 / 20

Erken Osmanlı dönemine ilişkin XIV. yüzyıl olayını yüz yıl sonra anlatan kronik hangi nedenle eleştirel okunmalıdır?

Soru 10 / 20

Osmanlı iskânını anlatan belgede sınır köyüne aile yerleştirilmesi ve üretim yükümlülüğü geçiyor. Hangisi doğrudan desteklenir?

Soru 11 / 20

1453, 1514, 1517 ve 1526 tarihlerini doğru hükümdar ve olayla eşleştiren seçenek hangisidir?

Soru 12 / 20

Defterdar, kazasker ve nişancı görevlerini karşılaştıran hangi ifade isabetlidir?

Soru 13 / 20

Bir öğrenci Osmanlı'daki bütün askerlerin devşirme ile seçildiğini iddia ediyor. Hangi karşı örnek bu genellemeyi doğrudan çürütür?

Soru 14 / 20

Bir Osmanlı kaydı mültezime belli süreyle vergi toplama hakkı tanıyor, köylünün toprağını satma yetkisi vermiyor. Hangi hüküm doğrudur?

Soru 15 / 20

Bir tarihçi 1699 Karlofça'yı 'Osmanlı bütün Avrupa topraklarını bir günde kaybetti' diye anlatıyor. En güçlü eleştiri hangisidir?

Soru 16 / 20

Osmanlı matbaacılığında Müteferrika'yı değerlendirirken hangi açıklama anakronik veya yanlış genellemeyi önler?

Soru 17 / 20

III. Selim'in Nizam-ı Cedid girişimi ile II. Mahmud'un 1826 düzenlemesi arasındaki ilişki hangi kavramla iyi açıklanır?

Soru 18 / 20

1839 Tanzimat metninde güvenlik ve vergi ilkeleri yer alıyor. Bir araştırmacı sırf buna bakarak bütün bölgelerde hemen eşit uygulama olduğunu savunursa hangi hatayı yapar?

Soru 19 / 20

1876, 1878, 1908, 1909 çizelgesine dayanarak hangi yargıya ulaşılır?

Soru 20 / 20

Farklı şehirlerde medrese, yeni usul mektep ve telgraf idaresinin XIX. yüzyıl sonunda aynı anda bulunduğu görülüyor. Hangi yorum uygundur?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Bir öğretmen Talas'ı işledikten sonra öğrencinin 'Türkler 751'de bütünüyle Müslümanlaştı' demesini hangi gerekçeyle düzeltmelidir?

    • A) Bütün Türk devletleri Talas'tan önce Osmanlı'ya bağlıdır
    • B) Savaşın hiçbir siyasi sonucu olmamıştır
    • C) Siyasi temasın etkisi ile farklı bölgelerde yüzyıllara yayılan dinî dönüşüm aynı şey değildir
    • D) İslamiyet Orta Asya'da ilk kez XVI. yüzyılda duyulmuştur
    • E) Talas yalnız deniz ticaretini düzenleyen antlaşmadır

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Tarihsel değişimlerin farklı hız ve ölçekleri vardır.

  2. Kutadgu Bilig, Dîvânu Lugâti't-Türk ve Siyasetname'yi birlikte inceleyen araştırmacı hangi soruyu en doğrudan sorabilir?

    • A) Osmanlı donanmasının XIX. yüzyıl tonajını
    • B) Roma yollarının inşa maliyetlerini
    • C) Bütün eserlerin tek dil ve tek türde yazıldığını
    • D) Türk-İslam dünyasında yönetim düşüncesi ve dil bilgisinin yazılı eserlerde nasıl yer bulduğunu
    • E) Anadolu'daki ilk matbaanın açılış gününü

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Eserlerin türü ve amacı farklı olsa da zihniyet tarihine katkı sunar.

  3. 1040 Dandanakan, 1071 Malazgirt ve 1243 Kösedağ olaylarını eşleştiren hangi seçenek doğrudur?

    • A) Selçuklu-Roma; Osmanlı-Memlük; Gazneli-Bizans
    • B) Gazneli-Selçuklu; Selçuklu-Bizans; Türkiye Selçuklu-Moğol
    • C) Osmanlı-Safevi; Selçuklu-Moğol; Roma-Memlük
    • D) Karahanlı-Osmanlı; Bizans-Gazneli; Safevi-Venedik
    • E) Moğol-Abbasi; Memlük-Gazneli; Uygur-Osmanlı

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Savaşların taraflarını dönemlerinden ayrı eşleştirmek karışıklık yaratır.

  4. Bir ikta belgesi görevliye gelir tahsisini gösteriyor ancak toprağın satılabileceğini söylemiyor. Hangi çıkarım kanıta uygundur?

    • A) Görevli araziyi dilediği gibi satmak zorundadır
    • B) Belge yalnız askerî rütbe listesi içerir
    • C) Mülkiyet hakkında hüküm bulunmadığı için hiçbir gelir tahsisi olmamıştır
    • D) Sistem yalnız deniz korsanlığına dayanmıştır
    • E) Gelirden yararlanma yetkisi ile mülkün sınırsız özel sahipliği aynı değildir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Gelir tahsisi kaydı doğrudan özel mülkiyet kanıtı sayılmaz.

  5. 1040-1071-1176-1243 olay sırası için hangi tarihsel süreç çizgisi daha tutarlıdır?

    • A) Büyük Selçuklu kuruluşu → Malazgirt → Türkiye Selçuklu-Bizans zaferi → Moğol üstünlüğü
    • B) Osmanlı kuruluşu → Tanzimat → Islahat → II. Meşrutiyet
    • C) Kösedağ → Dandanakan → Miryokefalon → Malazgirt
    • D) Miryokefalon → Talas → Karlofça → Kösedağ
    • E) İstanbul'un fethi → Miryokefalon → Talas → Dandanakan

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Dört tarih farklı devlet ve siyasi dönüşümlerle ilişkilidir.

  6. Bir tarihçi Malazgirt zaferinden hemen sonra bütün Anadolu kentlerinin tek bir Türk devleti tarafından yönetildiğini yazıyor. Temel sorun nedir?

    • A) 1071 tarihinin XI. yüzyılda olması
    • B) Malazgirt'te Bizans ordusunun bulunması
    • C) Siyasi değişimi kaynaklarla incelemek istemesi
    • D) Anadolu'nun farklı bölgelerinden söz etmesi
    • E) Yüzyıllara yayılan ve farklı aktörleri içeren dönüşümü tek güne indirgemesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Zafer etkiliydi; siyasi yerleşme ve kültürel dönüşüm aşamalı oldu.

  7. Kervansaray kalıntısı, liman gümrük kaydı ve ticaret antlaşması birlikte bulunuyorsa hangi yorum en güçlüdür?

    • A) Ekonominin yalnız kapalı köylerden oluştuğu
    • B) Tüm şehirlerin aynı miktarda vergi aldığı
    • C) Tüccarların her zaman aynı rotayı kullandığı
    • D) Türkiye Selçuklu ticaretinin kara ve deniz bağlantılarıyla yürüdüğü
    • E) Bütün ticaretin askerî seferlerden ibaret olduğu

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Farklı kanıtlar ticaret ağlarının çeşitliliğini gösterir.

  8. Kösedağ sonrasına ait bir şehir vakfiyesiyle yerel beyliğe ait bir sikkenin aynı bölgede bulunması hangi sonucu destekler?

    • A) Bölgede yerleşimin tamamen sona erdiğini
    • B) Tüm kültürel uygulamaların yasaklandığını
    • C) Merkezî güç zayıflarken bazı toplumsal kurumların devam edip siyasi otoritenin değişebildiğini
    • D) Moğol etkisinin hiç görülmediğini
    • E) Bütün halkın aynı dili kullandığını

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Siyasi değişim kültürel ve kurumsal sürekliliği tamamen dışlamaz.

  9. Erken Osmanlı dönemine ilişkin XIV. yüzyıl olayını yüz yıl sonra anlatan kronik hangi nedenle eleştirel okunmalıdır?

    • A) Geç tarihli her eser mutlaka sahtedir
    • B) Yazılı kaynaklar tarih araştırmasında kullanılamaz
    • C) Olayla anlatım arasındaki zaman ve yazarın amacı aktarılan bilgiyi etkileyebilir
    • D) Yalnız maddi kalıntılar kesin tarih verir
    • E) Kroniğin dilini incelemek yasaktır

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kaynağın yazılış bağlamı ve diğer belgelerle karşılaştırılması gerekir.

  10. Osmanlı iskânını anlatan belgede sınır köyüne aile yerleştirilmesi ve üretim yükümlülüğü geçiyor. Hangisi doğrudan desteklenir?

    • A) Bütün Balkan toplumlarının aynı dinî kimliği zorunlu benimsemesi
    • B) Yerleşme politikasının güvenlik ve iktisadi amaçlarla ilişkilendirilebilmesi
    • C) Tüm üretim araçlarının eşit paylaşılması
    • D) Bütün Osmanlı şehirlerinin aynı tarihte kurulması
    • E) Fethedilen bölgelerde yerel kurum kalmaması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Tek belge sınırlı bir uygulamanın amacına ışık tutabilir.

  11. 1453, 1514, 1517 ve 1526 tarihlerini doğru hükümdar ve olayla eşleştiren seçenek hangisidir?

    • A) I. Selim–İstanbul; II. Mehmed–Ridaniye; III. Selim–Mohaç
    • B) II. Mehmed–İstanbul; I. Selim–Çaldıran ve Ridaniye; I. Süleyman–Mohaç
    • C) II. Mahmud–İstanbul; I. Süleyman–Çaldıran; Osman Bey–Ridaniye
    • D) Orhan Bey–İstanbul; III. Ahmed–Çaldıran; II. Abdülhamid–Mohaç
    • E) Alp Arslan–İstanbul; Bumin Kağan–Ridaniye; I. Mesud–Mohaç

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Dört olay farklı hükümdar ve yüzyılların kronolojisiyle ilişkilidir.

  12. Defterdar, kazasker ve nişancı görevlerini karşılaştıran hangi ifade isabetlidir?

    • A) Üçü de yalnız donanma kaptanıdır
    • B) Defterdar yalnız kadı atar; nişancı hazinenin tek sahibidir
    • C) Kazasker toprakları özel mülke dönüştürür
    • D) Nişancı kervansaraylarda esnaf denetimi dışında görev yapmaz
    • E) Defterdar maliye; kazasker yargı/ilmiye; nişancı resmî belge ve tuğrayla ilgilidir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Makamlar farklı işlevlere sahiptir ve görevler tarihsel dönemle incelenmelidir.

  13. Bir öğrenci Osmanlı'daki bütün askerlerin devşirme ile seçildiğini iddia ediyor. Hangi karşı örnek bu genellemeyi doğrudan çürütür?

    • A) Bazı kapıkulu birliklerinin merkezde bulunması
    • B) Padişahın divana katılması
    • C) Müderrislerin ders vermesi
    • D) Loncaların esnafı örgütlemesi
    • E) Tımar dirliği karşılığında hizmet sunan taşra sipahileri

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Tımarlı sipahiler askerî insan kaynağının devşirmeden ibaret olmadığını gösterir.

  14. Bir Osmanlı kaydı mültezime belli süreyle vergi toplama hakkı tanıyor, köylünün toprağını satma yetkisi vermiyor. Hangi hüküm doğrudur?

    • A) Vergi tahsil yetkisinin devri taşınmazın sınırsız mülkiyetinin devri anlamına gelmez
    • B) Mültezim otomatik padişah olmuştur
    • C) İltizam yalnız öğrenim programıdır
    • D) Belge tımar sisteminin hiç bulunmadığını kanıtlar
    • E) Bütün vergi gelirleri ortadan kalkmıştır

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İltizam gelir toplama hakkına dair mali uygulamadır.

  15. Bir tarihçi 1699 Karlofça'yı 'Osmanlı bütün Avrupa topraklarını bir günde kaybetti' diye anlatıyor. En güçlü eleştiri hangisidir?

    • A) Karlofça XVII. yüzyıl sonunda imzalanmamıştır
    • B) Bu antlaşma yalnız Karahanlıların iç hukukudur
    • C) Antlaşmanın önemli kayıpları göstermesi bütün Avrupa varlığının aynı anda bitmesi demek değildir
    • D) Antlaşmanın diplomatik sonucu yoktur
    • E) 1699 yılı Miladi takvimde bulunmaz

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Tarihsel kayıp ifadesinde nicelik ve coğrafi kapsam abartılmamalıdır.

  16. Osmanlı matbaacılığında Müteferrika'yı değerlendirirken hangi açıklama anakronik veya yanlış genellemeyi önler?

    • A) Türkçe basım girişimlerinin önemi, Osmanlı coğrafyasında daha önce hiç matbaa olmadığı anlamına gelmez
    • B) Bütün imparatorluk halkları matbaayı ilk kez 1908'de gördü
    • C) Matbaa yalnız karayolu ticareti için kullanılan vergidir
    • D) XVIII. yüzyılda hiçbir baskı faaliyeti yoktu
    • E) Lale Devri Roma İmparatorluğu döneminde yaşandı

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Osmanlı'da farklı toplulukların baskı tarihi Türkçe matbaa girişiminden daha eskidir.

  17. III. Selim'in Nizam-ı Cedid girişimi ile II. Mahmud'un 1826 düzenlemesi arasındaki ilişki hangi kavramla iyi açıklanır?

    • A) Farklı dönemlerde askerî kurumları dönüştürmeye yönelik yenileşme çabaları
    • B) Selçuklu Devletinin ilk kuruluşuna aynı anda yol açmaları
    • C) Talas Savaşı'nın tarafları olmaları
    • D) Yalnız Osmanlı öncesi bozkır göçünü açıklamaları
    • E) Her iki dönemin bütün kurumları değişmeden bırakması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İki süreç benzer sorun alanlarına farklı zamanlarda yanıt aradı.

  18. 1839 Tanzimat metninde güvenlik ve vergi ilkeleri yer alıyor. Bir araştırmacı sırf buna bakarak bütün bölgelerde hemen eşit uygulama olduğunu savunursa hangi hatayı yapar?

    • A) Fermanın tarihini doğru söyler
    • B) Birincil kaynakla çalışır
    • C) Kamu yönetimini tarihsel bağlama yerleştirir
    • D) İlan edilen norm ile uygulamanın kanıtını birbirine karıştırır
    • E) Ayrı kaynaklar aramayı önerir

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Normatif metin tek başına uygulama düzeyini kanıtlamaz.

  19. 1876, 1878, 1908, 1909 çizelgesine dayanarak hangi yargıya ulaşılır?

    • A) 1909'da ilk kez Karahanlı devleti kurulmuştur
    • B) 1878 Kanun-i Esasi'nin ilk ilan yılıdır
    • C) 1908 II. Meşrutiyetin sona erdiği yıldır
    • D) Anayasal düzen ilan, meclisin tatili, yeniden işlerlik ve anayasa değişikliği aşamalarından geçmiştir
    • E) 1876 Tanzimat Fermanının ilan tarihidir

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Meşrutiyetin seyri kesintili ve yeniden düzenlemelidir.

  20. Farklı şehirlerde medrese, yeni usul mektep ve telgraf idaresinin XIX. yüzyıl sonunda aynı anda bulunduğu görülüyor. Hangi yorum uygundur?

    • A) Bütün eski kurumların 1839'da bir günde kaldırıldığı
    • B) Geleneksel ve yeni kurumların bir süre eş zamanlı var olabildiği
    • C) İletişim araçlarının hiç kullanılmadığı
    • D) Tüm şehirlerin aynı hızda dönüştüğü
    • E) Osmanlı idaresinde eğitim kurumunun bulunmadığı

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Modernleşme döneminde eş zamanlı farklı kurumlar görülebilir.