Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıktığı tarih hangisidir?
- A) 19 Mayıs 1919
- B) 23 Nisan 1920
- C) 29 Ekim 1923
- D) 30 Ağustos 1922
- E) 22 Haziran 1919
Doğru cevap: A
Çözüm: Samsun'a çıkış 19 Mayıs 1919'da gerçekleşti.
Millî Mücadele'de 'milletin azim ve kararı' vurgusuyla bilinen belge hangisidir?
- A) Mondros Ateşkesi
- B) Lozan Antlaşması
- C) 1924 Anayasası
- D) Amasya Genelgesi
- E) Mudanya Ateşkesi
Doğru cevap: D
Çözüm: 22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi millî irade vurgusuyla öne çıkar.
23 Temmuz–7 Ağustos 1919 tarihlerinde toplanan kongre hangisidir?
- A) Sivas Kongresi
- B) Erzurum Kongresi
- C) İzmir İktisat Kongresi
- D) Balıkesir Kongresi
- E) Alaşehir Kongresi
Doğru cevap: B
Çözüm: Erzurum Kongresi 23 Temmuz-7 Ağustos 1919'da toplandı.
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adıyla birleşme kararı hangi kongrede alındı?
- A) Erzurum Kongresi
- B) İzmir İktisat Kongresi
- C) Sivas Kongresi
- D) Kars Kongresi
- E) Paris Barış Konferansı
Doğru cevap: C
Çözüm: Millî cemiyetlerin bir çatı altında birleştirilmesi Sivas Kongresi'nin örgütsel sonucudur.
Misak-ı Millî kararları hangi kurumda kabul edilmiştir?
- A) Son Osmanlı Mebusan Meclisi
- B) Türkiye Büyük Millet Meclisi
- C) Heyet-i Temsiliye
- D) Bakanlar Kurulu
- E) Saltanat Şûrası
Doğru cevap: A
Çözüm: Misak-ı Millî 28 Ocak 1920'de son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi hangi tarihte açılmıştır?
- A) 19 Mayıs 1919
- B) 23 Nisan 1920
- C) 29 Ekim 1923
- D) 1 Kasım 1922
- E) 3 Mart 1924
Doğru cevap: B
Çözüm: TBMM Ankara'da 23 Nisan 1920'de açıldı.
TBMM Hükûmetinin dış devletle imzaladığı ilk antlaşma hangisidir?
- A) Lozan Antlaşması
- B) Gümrü Antlaşması
- C) Mudanya Ateşkesi
- D) Montrö Sözleşmesi
- E) Balkan Antantı
Doğru cevap: B
Çözüm: 3 Aralık 1920 Gümrü Antlaşması ders kronolojisinde TBMM'nin dış devletle imzaladığı ilk antlaşma olarak yer alır.
Erzurum ve Sivas kongreleri arasındaki temel farkı hangi ifade doğru açıklar?
- A) Erzurum 1923'te, Sivas 1919'da yapıldı
- B) Erzurum'da manda kabul edildi, Sivas'ta ilk kez reddedildi
- C) Sivas yalnız Doğu Anadolu'yu temsil etmek üzere toplandı
- D) Erzurum bölgesel amaçla toplanıp ulusal karar aldı; Sivas ulusal kapsamda örgütlendi
- E) İki kongre de TBMM açıldıktan sonra düzenlendi
Doğru cevap: D
Çözüm: Erzurum'un toplanma amacı bölgesel, kararları ulusaldır; Sivas Kongresi ulusal örgütlenmeyi güçlendirdi.
Amasya Genelgesi ile Amasya Görüşmelerini ayıran doğru ifade hangisidir?
- A) İkisi de aynı gün 1923'te imzalanmıştır
- B) Genelge TBMM'nin 1924 yasası, görüşmeler savaş cephesidir
- C) Genelge Haziran 1919'da millî irade çağrısı, görüşmeler Ekim 1919'da İstanbul Hükûmetiyle temastır
- D) Genelge Sevr'in Türkçe adıdır
- E) Görüşmelerin amacı 1936 Boğazlar rejimidir
Doğru cevap: C
Çözüm: Haziran 1919'daki Genelge ile Ekim 1919'daki Görüşmelerin tarafları ve işlevleri ayrıdır.
Sivas Kongresi sonrasında millî cemiyetlerin tek ad altında birleşmesi hangi ihtiyaca doğrudan yanıt verir?
- A) Bölgesel direnişlerin ortak bir siyasi örgütlenmeyle koordine edilmesine
- B) Bütün uluslararası antlaşmaların yürürlükten kalkmasına
- C) TBMM'nin aynı gün açılmasına
- D) Saltanatın hemen sona ermesine
- E) 1924 Anayasasının kabulüne
Doğru cevap: A
Çözüm: Cemiyetlerin birleştirilmesi örgüt ve temsil birliği oluşturmaya yöneliktir.
Kuvayı Milliye'den düzenli orduya geçişin en iyi açıklaması hangisidir?
- A) Büyük ölçekli savaş için ortak komuta, disiplin ve ikmal ihtiyacının artması
- B) Yerel direnişin hiç yaşanmamış olması
- C) İşgallerin 1919'da tümüyle sona ermesi
- D) TBMM'nin savaş kararı alamaması
- E) Sınırların Lozan ile 1920'de belirlenmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Düzenli ordu merkezî askerî koordinasyon ihtiyacına yanıt olarak kuruldu.
1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile 1924 Anayasası konusunda doğru ifade hangisidir?
- A) İlki Millî Mücadele koşullarında millî egemenliği öne çıkardı; ikincisi Cumhuriyet döneminde kabul edildi
- B) İkisi de 1876'da ilan edildi
- C) 1924 Anayasası Cumhuriyet ilanından önce 1920'de kabul edildi
- D) 1921 metni tamamen saltanat yetkilerini artırdı
- E) İkisi de Mondros'un ek maddeleridir
Doğru cevap: A
Çözüm: 1921 Anayasası TBMM döneminin ilk, 1924 Anayasası ise Cumhuriyet sonrasının metnidir.
Batı Cephesi gelişmelerinin doğru kronolojik sıralaması hangisidir?
- A) Sakarya – I. İnönü – Büyük Taarruz – II. İnönü – Kütahya-Eskişehir
- B) I. İnönü – II. İnönü – Kütahya-Eskişehir – Sakarya – Büyük Taarruz
- C) Büyük Taarruz – Sakarya – II. İnönü – I. İnönü – Kütahya-Eskişehir
- D) Kütahya-Eskişehir – I. İnönü – Sakarya – II. İnönü – Büyük Taarruz
- E) II. İnönü – Büyük Taarruz – I. İnönü – Kütahya-Eskişehir – Sakarya
Doğru cevap: B
Çözüm: 1921'in ilk yarısındaki İnönü muharebelerini Temmuz'daki Kütahya-Eskişehir, ardından Sakarya ve 1922 Büyük Taarruz izler.
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sonrasında Türk ordusunun tutumu hangisidir?
- A) İstanbul'u aynı gün ele geçirmek
- B) Lozan Barış Antlaşmasını imzalamak
- C) Boğazlar rejimini Montrö ile düzenlemek
- D) Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilerek savunma hazırlığı yapmak
- E) Doğu Cephesi'ni Gümrü ile kapatmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Temmuz 1921 sonrasındaki geri çekilme Sakarya savunmasının hazırlığıyla ilişkilidir.
Bir öğrenci, 'İtilaf donanması Çanakkale'yi geçemediğine göre Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'nı kazandı' sonucunu çıkarıyor. Hangi değerlendirme bu akıl yürütmedeki hatayı gösterir?
- A) Çanakkale'de hiçbir savunma faaliyeti gerçekleşmemiştir
- B) Osmanlı'nın savaşın sonunda ateşkes imzalaması söz konusu değildir
- C) Tek cephedeki savunma başarısı genel savaşın nihai sonucunu tek başına belirlemez
- D) Bütün cephelerin komutası yalnız İngiliz kuvvetlerindeydi
- E) 1914-1918 arasındaki çatışmalar Balkan Savaşlarının parçasıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: Çanakkale'deki savunma başarısı gerçektir; Osmanlı Devleti 1918'de genel savaşta yenik tarafta yer aldı.
Bir araştırmacı 1919'da yayımlanan bir bildiride 'milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' ifadesini buluyor. Bu kaynaktan en güvenilir çıkarım hangisidir?
- A) Cumhuriyet yönetimi 1919'da resmen ilan edilmiştir
- B) Osmanlı Mebusan Meclisi aynı gün kaldırılmıştır
- C) Lozan'da bütün sınır sorunları bu ifadeyle çözülmüştür
- D) Ulusal hareket meşruiyetini millî irade ilkesine dayandırma arayışındadır
- E) Kadınlar 1919'dan itibaren milletvekili seçmeye başlamıştır
Doğru cevap: D
Çözüm: Amasya Genelgesi ulusal irade vurgusunu ortaya koyar; sonraki olayların o tarihte gerçekleştiğini kanıtlamaz.
Bir tabloda 'bölgesel toplanış, ulusal nitelikli kararlar, Heyet-i Temsiliye'nin oluşturulması' yazıyor. Aynı tabloda bu gelişmeler için 'Sivas Kongresi, Eylül 1919' kaydı yapılmış. Hangi düzeltme gereklidir?
- A) Özellikler 1926 Ankara Antlaşmasına taşınmalıdır
- B) Bu özellikler Erzurum Kongresi'nin Temmuz-Ağustos 1919 karar ve örgütlenmesiyle eşleştirilmelidir
- C) Kayda 1936 Montrö yazılmalıdır
- D) Sivas Kongresi 1924 yılına alınmalıdır
- E) Bu nitelikler yalnız İzmir İktisat Kongresi için geçerlidir
Doğru cevap: B
Çözüm: Bölgesel toplanış ve ilk Heyet-i Temsiliye'nin oluşturulması Erzurum Kongresi'yle ilişkilidir.
1919'daki kongrelerin kararları ulusal sınırlar ve bağımsızlık üzerinde dururken, 1920'de yeni bir meclis Ankara'da açılmıştır. Bu iki aşama arasındaki ilişki için en isabetli yargı hangisidir?
- A) Kongreler açılır açılmaz Lozan imzalanmıştır
- B) Ankara'daki meclis yalnız 1930 belediye seçimlerine cevap olarak kurulmuştur
- C) 1919 kararları ile 1920 meclisi arasında hiçbir siyasi süreklilik yoktur
- D) 1920 meclisi 1876 Kanun-i Esasi'yi ilk defa ilan etmiştir
- E) Örgütlenme ve temsil arayışı, millî egemenliği kurumsallaştıran meclis aşamasına ilerlemiştir
Doğru cevap: E
Çözüm: 1919'un örgütsel ve siyasi kararları, 1920'de millî temsilin TBMM çatısı altında toplanmasıyla bağlantılıdır.
Bir belge, 'Meclis yetkilerinin savaş koşullarında merkezileştirildiği ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu' anlayışını yansıtıyor. Belgenin tarihsel bağlamı hangisidir?
- A) 1921 Teşkilat-ı Esasiye ve meclis hükûmeti sistemi
- B) 1876 Kanun-i Esasi'nin ilk ilanıyla çok partili seçimler
- C) 1936 Montrö Sözleşmesi'nin Boğazlardan geçiş hükümleri
- D) 1926 Türk Medeni Kanunu'nun aile hukuku maddeleri
- E) 1934 Soyadı Kanunu'nun nüfus düzeni
Doğru cevap: A
Çözüm: 1921 Anayasası millî egemenlik ve TBMM merkezli yetki düzeniyle bilinir.
Düzenli ordunun kurulmasıyla ilgili bir kaynakta Kuvayı Milliye'nin bölgesel direnişte etkili olduğu, fakat büyük birliklerin koordinasyonunda sınırlılık yaşadığı yazıyor. Hangisi kaynağın desteklemediği bir çıkarımdır?
- A) Bölgesel direniş tecrübeleri ulusal mücadelede rol oynamıştır
- B) Merkezî ikmal ve disiplin düzenli ordu için önemlidir
- C) Askerî örgütlenme koşullara göre dönüşüm geçirmiştir
- D) Yerel güçlerin katkısıyla kurumsal ordunun gereksinimleri farklı olabilir
- E) Kuvayı Milliye'nin işgale karşı hiçbir katkısı olmamış ve bütün bölgelerde aynı anda ortadan kalkmıştır
Doğru cevap: E
Çözüm: Metin Kuvayı Milliye'nin katkısını kabul ediyor; 'hiç katkısı olmadı' genellemesini çürütüyor.