Eğitim kurumlarını tek çatı altında birleştirmeyi hedefleyen 1924 tarihli düzenleme hangisidir?
- A) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
- B) Soyadı Kanunu
- C) Şapka Kanunu
- D) Türk Medeni Kanunu
- E) Takrir-i Sükûn Kanunu
Doğru cevap: A
Çözüm: Tevhid-i Tedrisat Kanunu 3 Mart 1924'te kabul edildi.
Türkiye'de Türk Medeni Kanunu hangi yıl kabul edilmiştir?
- A) 1920
- B) 1923
- C) 1931
- D) 1937
- E) 1926
Doğru cevap: E
Çözüm: Türk Medeni Kanunu 1926'da kabul edildi.
Latin esaslı yeni Türk harfleri hangi yıl kabul edilmiştir?
- A) 1921
- B) 1924
- C) 1934
- D) 1938
- E) 1928
Doğru cevap: E
Çözüm: Yeni Türk harflerinin kabulü 1 Kasım 1928 tarihindedir.
Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı hangi yıl tanınmıştır?
- A) 1923
- B) 1925
- C) 1930
- D) 1934
- E) 1933
Doğru cevap: D
Çözüm: Milletvekili seçimlerine ilişkin hak 5 Aralık 1934'te tanındı.
Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenliğini güçlendiren 1936 tarihli sözleşme hangisidir?
- A) Lozan Barış Antlaşması
- B) Sevr Antlaşması
- C) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- D) Kars Antlaşması
- E) Balkan Antantı
Doğru cevap: C
Çözüm: Montrö Boğazlar Sözleşmesi 1936'da imzalandı.
Hatay'ın Türkiye'ye katıldığı yıl hangisidir?
- A) 1923
- B) 1934
- C) 1936
- D) 1938
- E) 1939
Doğru cevap: E
Çözüm: Hatay 1939'da, Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatından sonra Türkiye'ye katıldı.
Tevhid-i Tedrisat ile Harf Devrimi karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
- A) İlki 1924'te eğitim yönetiminin birliği, ikincisi 1928'de yazı sisteminin değişmesidir
- B) İkisi de 1934'te kadınlara oy hakkı verdi
- C) İlki 1928'de, ikincisi 1924'te yapıldı
- D) İkisi de dış politika antlaşmasıdır
- E) İlki yalnız askeri alfabeyi, ikincisi yalnız gümrük vergisini düzenler
Doğru cevap: A
Çözüm: Eğitim birliği ve yazı değişimi farklı tarihlerdeki farklı reformlardır.
1924 İş Bankası'nın kurulması ile devletçilik ilkesi ilişkisi bakımından hangisi en uygundur?
- A) Devletçilik bütün özel bankaları doğrudan yasaklamıştır
- B) Erken Cumhuriyet ekonomisinde özel girişim ve kurumsal finansman da teşvik edilmiştir
- C) İş Bankası yalnız 1939'da Hatay'da kurulmuştur
- D) İş Bankası Mondros'un bir maddesidir
- E) Devletçilik 1924'te kabul edilen dış barış antlaşmasıdır
Doğru cevap: B
Çözüm: İş Bankası örneği, ekonomik kalkınma modelini özel girişimin bütünüyle dışlanması olarak yorumlamamayı sağlar.
Kadınların seçim haklarının kronolojisi hangi seçenekte doğrudur?
- A) Milletvekilliği 1930 – belediye 1934 – muhtarlık 1938
- B) Belediye 1930 – muhtarlık 1933 – milletvekilliği 1934
- C) Muhtarlık 1920 – milletvekilliği 1921 – belediye 1923
- D) Üçü de 1924'te aynı kanunla başladı
- E) Belediye 1936 – muhtarlık 1937 – milletvekilliği 1939
Doğru cevap: B
Çözüm: Kadınların siyasal katılım hakları 1930, 1933 ve 1934'te kademeli genişledi.
Millî egemenliğin temsil yoluyla kullanılmasını esas alan Atatürk ilkesi hangisidir?
- A) Devletçilik
- B) Laiklik
- C) Cumhuriyetçilik
- D) İnkılapçılık
- E) Halkçılık
Doğru cevap: C
Çözüm: Egemenliğin halka ait olması ve temsil Cumhuriyetçilik ilkesiyle doğrudan ilişkilidir.
Kanun önünde ayrıcalıkların kaldırılması ve eşit yurttaşlık vurgusu hangi ilkeyle en doğrudan ilişkilidir?
- A) Devletçilik
- B) Milliyetçilik
- C) Halkçılık
- D) İnkılapçılık
- E) Cumhuriyetçilik
Doğru cevap: C
Çözüm: Halkçılık ilkesinin ayırt edici unsuru halk yararı ve ayrıcalıkların reddidir.
1934 Balkan Antantı'nın üye devletlerini doğru veren seçenek hangisidir?
- A) Türkiye, İran, Irak ve Afganistan
- B) Türkiye, Bulgaristan, Suriye ve Fransa
- C) Türkiye, Sovyetler Birliği, Japonya ve Çin
- D) Türkiye, İtalya, Almanya ve Avusturya
- E) Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya
Doğru cevap: E
Çözüm: Balkan Antantı 1934'te Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında oluşturuldu.
Atatürk dönemi devletçilik anlayışı hakkında hangi ifade doğrudur?
- A) Bütün özel mülkiyetin koşulsuz kaldırılmasını gerektirir
- B) Yalnız dinî eğitim kurumlarının idaresiyle ilgilidir
- C) Özel girişimi dışlamadan kamunun kalkınmada yatırım ve düzenleme rolünü benimser
- D) Sadece seçim yönteminin adıdır
- E) Bütün dış ticaretin hiçbir düzenleme olmadan yürütülmesini ifade eder
Doğru cevap: C
Çözüm: Devletçilik kamu girişimini öne çıkarırken özel ekonomik faaliyetleri kategorik olarak yasaklamaz.
Bir öğretmen 1924 Tevhid-i Tedrisat, 1926 Medeni Kanun ve 1928 Harf Devrimi'ni tek başlıkta inceliyor. Aşağıdaki çıkarımlardan hangisi fazla genellemedir?
- A) Üç düzenleme aynı gün ve yalnız bir ekonomik kriz nedeniyle kabul edilmiştir
- B) Düzenlemeler farklı kurumsal alanlarda değişim oluşturmuştur
- C) Eğitim birliği 1924 tarihli bir düzenlemedir
- D) Medeni Kanun aile ve kişiler hukukuna ilişkindir
- E) Harf Devrimi yazı sistemini etkilemiştir
Doğru cevap: A
Çözüm: Üç reform farklı tarihlerde ve alanlarda yapıldı; tek gün veya tek nedene indirgenemez.
Atatürk ilkeleriyle ilgili bir metinde 'eşit yurttaşlık', 'yasanın dinî otoriteden bağımsızlığı' ve 'sanayi yatırımlarında kamu öncülüğü' ifadeleri geçiyor. Sırasıyla hangi ilkeler öne çıkar?
- A) Cumhuriyetçilik – Milliyetçilik – Halkçılık
- B) Devletçilik – Halkçılık – Laiklik
- C) Halkçılık – Laiklik – Devletçilik
- D) Milliyetçilik – Cumhuriyetçilik – İnkılapçılık
- E) Laiklik – Devletçilik – Cumhuriyetçilik
Doğru cevap: C
Çözüm: Eşit yurttaşlık halkçılığı, dinî otoriteden bağımsız hukuk laikliği, kamu sanayi yatırımı devletçiliği gösterir.
'Devletin sanayi kurması özel işletmelerin kanunen yasaklandığı anlamına gelir' yargısını sınamak için hangi tarihsel örnek en doğrudan karşı delildir?
- A) 1924'te Türkiye İş Bankasının kurulması ve özel girişimin finansmanının desteklenmesi
- B) 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesinin imzalanması
- C) 1922 Mudanya Ateşkesinin yapılması
- D) 1919 Erzurum Kongresinin toplanması
- E) 1933 kadınlara muhtarlık seçim hakkı verilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Erken Cumhuriyet dönemi hem kamu yatırımı hem özel girişim mekanizmaları içerdi.
Bir araştırmacı '1930, 1933, 1934 yılları kadınların siyasal hakları bakımından birbirinin tekrarıdır' diyor. Hangi karşılaştırma bunu çürütür?
- A) Belediye, muhtarlık ve milletvekilliği seçimlerine katılma hakları farklı yıllarda düzenlenmiştir
- B) Üç yıl yalnız Boğazlardan geçiş hükümlerini kapsar
- C) 1930'da TBMM ilk kez açılmıştır
- D) 1933'te saltanat kaldırılmıştır
- E) 1934'te Mondros Ateşkesi imzalanmıştır
Doğru cevap: A
Çözüm: 1930 belediye, 1933 muhtarlık, 1934 milletvekili hakları farklı basamaklardır.
1932'de Milletler Cemiyetine katılım, 1934 Balkan Antantı ve 1937 Sadabat Paktı bir arada değerlendirildiğinde hangi yorum desteklenir?
- A) Türkiye 1932'de Milletler Cemiyetinin kurucu üyesi olmuştur
- B) Üç girişim yalnız deniz ticaretinde kullanılan bir verginin adıdır
- C) 1937 Sadabat Paktı Balkan ülkeleri arasında kurulmuştur
- D) Türkiye komşuluk ve bölgesel güvenlik girişimlerini uluslararası örgüt üyeliğiyle birlikte yürütmüştür
- E) 1934 Balkan Antantı Hatay'ın 1939 katılımını aynı yıl tamamlamıştır
Doğru cevap: D
Çözüm: Üç gelişme farklı ölçeklerde çok taraflı diplomasi ve güvenlik arayışını yansıtır.
Bir öğrencinin notunda '1936 Montrö, 1938 Hatay'ın Türkiye'ye katılması, 1939 Hatay Devleti'nin kurulması' yazıyor. Hangisi doğru düzeltmedir?
- A) Montrö 1919'a taşınmalıdır
- B) Hatay'ın katılması 1921 Gümrü ile eşleştirilmelidir
- C) Hatay Devleti 1923 Lozan'da resmen kurulmuştur
- D) 1938 Hatay Devleti'nin kuruluşu, 1939 Hatay'ın Türkiye'ye katılması olarak yazılmalıdır
- E) Montrö 1934 Balkan Antantı'nın diğer adıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Hatay Devleti 1938'de kurulmuş, Hatay 1939'da Türkiye'ye katılmıştır.
Bir akademik metin, 1921 Anayasası'ndaki millî egemenliği ve 1934 kadınların milletvekilliği hakkını aynı çizgide ele alıyor. Bu ilişkiyi nasıl sınırlamak gerekir?
- A) 1934 hakkı 1921 Anayasasının ilk maddesindeki kelimelerle aynı gün yürürlüğe girmiştir
- B) İkisi siyasal katılım açısından ilişkilidir; ancak farklı dönem, kapsam ve hukuki düzenlemelerdir
- C) 1921 Anayasası doğrudan 1936 Montrö'nün ekidir
- D) 1934 düzenlemesi saltanatın yeniden kurulmasına yöneliktir
- E) İki olayın da siyasal temsil açısından hiçbir bağlantısı yoktur
Doğru cevap: B
Çözüm: Kavramsal süreklilik tarihleri ve hukuki statüleri eşitleme gerekçesi değildir.